مدلهای اولیه، پردازندههای AMD EPYC و امنیت iLO 8؛ در این راهنما میبینیم نسل سیزدهم سرورهای HPE چه قابلیتهایی دارد و به کار چه زیرساختی میآید.
سرور HPE G13 نامی است که در بازار به نسل سیزدهم سرورهای HPE ProLiant گفته میشود؛ در مستندات HPE این نسل با نام رسمی HPE ProLiant Gen13 آمده است. شرکت HPE این خانواده را برای پردازش سنگین و هوش مصنوعی طراحی کرده و بر امنیت سختافزاری و سادهتر شدن مدیریت زیرساخت تأکید دارد.
با این حال، جدید بودن یک نسل بهتنهایی دلیل خرید نیست. پیش از انتخاب باید بدانید هر مدل برای چه کاری ساخته شده، کدام مشخصاتش رسماً منتشر شده و زیرساختتان برای میزبانی آن چه شرایطی لازم دارد.
در ادامه اول تفاوت G13 و Gen13 و چهار مدل اولیه این نسل را توضیح میدهیم؛ بعد مشخصات DL525، مدیریت با iLO 8، قابلیتهای امنیتی و چکلیست پیش از خرید را مرور میکنیم.
سرور HPE G13 چیست و چه زمانی معرفی شد؟
سری HPE Gen13 جدیدترین نسل سرورهای خانواده ProLiant است. عبارت «G13» بیشتر در جستوجوها و زبان بازار رایج است، اما مستندات رسمی را با عبارت Gen13 و نام دقیق مدل راحتتر پیدا میکنید؛ مثلاً «DL525 Gen13».
شرکت HPE نخستین مدلهای این نسل را در ۷ اکتبر ۲۰۲۶ معرفی کرد. طبق اطلاعیه رسمی معرفی HPE Gen13، قرار است DL525 تا پایان ۲۰۲۶ عرضه شود، DL585a اوایل ۲۰۲۷ و XD245 و XD285 در طول ۲۰۲۷. یعنی معرفی رسمی هنوز به معنای موجود بودن در بازار نیست و برای سه مدل از این چهار مدل باید تا ۲۰۲۷ صبر کرد.
«نسل» و «مدل» هم دو چیز جدا هستند. Gen13 نسل پلتفرم را مشخص میکند و DL525 یکی از مدلهای این نسل است. به همین دلیل سرورهای یک نسل لزوماً تعداد پردازنده، ظرفیت حافظه یا امکان توسعه یکسانی ندارند.
اگر تفاوت سرور فیزیکی با سرویسهای میزبانی هنوز برایتان روشن نیست، از مقاله سرور اختصاصی چیست؟ شروع کنید.
مدلهای اولیه سرور HPE G13 کداماند؟
چهار مدل اولیه این خانواده هرکدام نیاز متفاوتی را هدف گرفتهاند. جدول زیر ویژگی شاخص و حوزه تمرکز هر مدل را طبق اطلاعیه رسمی HPE نشان میدهد.
مدل
ویژگی شاخص اعلامشده
حوزه تمرکز
HPE ProLiant DL525 Gen13
سرور 1U تکسوکت
تحلیل داده، شبیهسازی، طراحی تراشه (EDA) و استنتاج هوش مصنوعی
HPE ProLiant DL585a Gen13
دو پردازنده EPYC و حداکثر ۸ کارت GPU دواسلاتی (double-wide) از نوع PCIe
بارهای کاری GPUمحور، مثل استنتاج هوش مصنوعی و مجازیسازی
HPE ProLiant XD245
طراحی چهارگرهای در 1OU با خنکسازی مستقیم مایع
محاسبات علمی و مهندسی پرتراکم (HPC) در مقیاس رک
HPE ProLiant XD285
طراحی دوگرهای در 2OU با خنکسازی هوا
همان نوع محاسبات، سازگار با دیتاسنترهای هواخنک و معماری OCP
واحد OU مخصوص رکهای Open Rack است و با U در رکهای متداول ۱۹ اینچی یکی نیست: هر OU برابر ۴۸ میلیمتر است و هر U برابر ۴۴٫۴۵ میلیمتر؛ عرض تجهیزات Open Rack هم ۲۱ اینچ است. پس سرورهای XD را بدون رک سازگار نمیتوان در رک معمولی نصب کرد.
مدل DL525؛ تمرکز بر پردازش در فضای فشرده
مدل DL525 به کار مجموعههایی میآید که میخواهند در یک یونیت رک، تا ۲۵۶ هسته پردازشی و تا ۴ ترابایت حافظه داشته باشند.
با این حال، فشرده بودن سرور به معنای ساده بودن شرایط میزبانی آن نیست. تراکم بیشتر یعنی گرمای بیشتر در فضای کمتر؛ پس پیش از انتخاب، برق موردنیاز، جریان هوا، نوع خنکسازی و امکان توسعه همان پیکربندی را بررسی کنید.
مدلهای DL585a و XD؛ شتابدهنده و تراکم بالا
در پروژههای وابسته به GPU، انتخاب سرور از نیاز نرمافزار شروع میشود: کدام شتابدهنده، با چه مقدار حافظه، با چه توان مصرفی و سازگار با کدام فریمورک و درایور.
در زیرساخت چندگرهای هم مسئله فقط خرید چند سرور نیست؛ معماری رک، برقرسانی، خنکسازی و نگهداری هم جزو تصمیماند. برای نمونه، XD245 در قالب OU و با خنکسازی مستقیم مایع طراحی شده است؛ پس بدون رک سازگار و زیرساخت خنکسازی مایع، جایگزین مستقیم سرور رکمونت فعلیتان نمیشود.
پردازنده، حافظه و PCIe در Gen13؛ نمونه DL525
سرور HPE G13 را فقط در سطح یک مدل مشخص میشود ارزیابی کرد. در این بخش DL525 را نمونه گرفتهایم؛ پس اعداد زیر مشخصات مشترک کل خانواده نیستند.
یک پردازنده AMD EPYC 9006 (نسل ششم EPYC) با سوکت SP7
تعداد هسته
حداکثر ۲۵۶ هسته
معماری حافظه
۱۶ کانال
حافظه DDR5
حداکثر ۴ ترابایت، با سرعت اعلامشده تا ۸۰۰۰ MT/s
حافظه MRDIMM
حداکثر ۲ ترابایت، با سرعت اعلامشده تا ۱۲۸۰۰ MT/s
ارتباطات توسعه
رابط PCIe Gen6
خنکسازی
گزینههای هوا و خنکسازی مستقیم مایع
این اعداد سقف اعلامشدهاند و رسیدن همزمان به همه آنها به ترکیب پردازنده، حافظه و سایر قطعات بستگی دارد. مثلاً سرعت ۱۲۸۰۰ MT/s فقط برای MRDIMM اعلام شده و ظرفیت ۴ ترابایت فقط برای DDR5 معمولی.
تعداد هسته بیشتر چه زمانی مفید است؟
هستههای بیشتر زمانی ارزش دارند که نرمافزار بتواند کار را میان آنها تقسیم کند. اجرای دهها ماشین مجازی، پردازش دستهای و بخشی از تحلیلهای داده نمونههای رایج این وضعیتاند.
در مقابل، اگر برنامهتان عمدتاً روی یک یا چند رشته اجرا شود، سرعت تکتک هستهها و تأخیر دسترسی به حافظه تعیینکنندهتر است.
میزبانی تعداد زیادی ماشین مجازی سبک و اجرای یک برنامه حساس به تأخیر، دو نیاز سختافزاری متفاوتاند؛ پردازنده را بر اساس رفتار واقعی نرمافزار انتخاب کنید، نه تعداد هسته روی کاغذ.
حافظه سریعتر چگونه به عملکرد کمک میکند؟
پردازنده برای انجام محاسبات به داده نیاز دارد. اگر داده با سرعت کافی از حافظه به آن نرسد، بخشی از ظرفیت پردازشی بلااستفاده میماند.
کانالهای بیشتر و پهنای باند بالاتر حافظه به برنامههایی کمک میکند که حجم زیادی داده جابهجا میکنند. با این حال، ظرفیت RAM و پهنای باند حافظه دو معیار جدا هستند: برنامهای ممکن است به حافظه بیشتری نیاز داشته باشد، اما از حافظه سریعتر به همان نسبت سود نبرد.
رابط PCIe هم همینطور است: PCIe Gen6 فقط وقتی مزیت عملی دارد که کارت شبکه، ذخیرهساز یا شتابدهنده نصبشده هم از این نسل پشتیبانی کند و بار کاری واقعاً به آن پهنای باند نیاز داشته باشد.
مدیریت سرور با iLO 8 و Compute Ops Management
کار تیم فنی با نصب سیستمعامل تمام نمیشود. بررسی سلامت سختافزار، رسیدگی به هشدارها، بهروزرسانی Firmware و نگهداری تنظیمات بخش روزمره همین کار است.
شرکت HPE در معرفی Gen13 بر ترکیب iLO 8 و HPE Compute Ops Management برای حفاظت و مدیریت چرخه عمر سرورها تأکید کرده است. طبق مقاله رسمی معرفی و فلسفه طراحی Gen13، Compute Ops Management اطلاعیههای فنی و امنیتی HPE را با سرورهای خود مشتری تطبیق میدهد و برای سرورهای درگیر، مسیر رفع مشکل را پیشنهاد میکند.
تفاوت مدیریت یک سرور با مدیریت مجموعه سرورها
در یک سرور تنها، همین که وضعیت سختافزار و ابزار مدیریتی همان دستگاه در دسترس باشد کافی است. با بیشتر شدن سرورها، باید هشدارها، نسخههای Firmware و وضعیت همه تجهیزات را یکجا ببینید.
پیش از خرید، فهرست قابلیتهای موردنیاز را با لایسنس و سرویس مدیریتی پیشنهادی فروشنده تطبیق دهید. آمدن نام یک ابزار در مشخصات محصول به این معنا نیست که همه امکانات آن در پیشنهاد شما فعال است.
مبانی این کنترلر در مقاله iLO چیست؟ راهنمای مدیریت سرور HPE آمده است. آن آموزش بیشتر نسلهای قبلی را پوشش میدهد؛ قابلیتها و رابط iLO 8 را در مستندات همین نسخه بررسی کنید.
قابلیتهای امنیتی سرورهای Gen13
امنیت سرور از سیستمعامل شروع نمیشود؛ از لایههای پایینتر شروع میشود: Firmware، قطعات سختافزاری، دسترسی مدیریتی و محل نگهداری کلیدهای رمزنگاری.
شرکت HPE برای Gen13 این قابلیتها را معرفی کرده است: رمزنگاری خودکار درایوهای سازگار، تأیید دونفره برای برخی عملیات حساس، گسترش رمزنگاری پساکوانتومی از Firmware به ارتباط میان اجزای سرور و بررسی اصالت و یکپارچگی قطعات.
رمزنگاری خودکار و تأیید عملیات حساس
طبق توضیح HPE، در قابلیت Auto-SED رمزنگاری را خود درایوهای خودرمزنگار (SED) انجام میدهند و iLO 8 کلیدها را خودکار ایجاد و مدیریت میکند؛ بنابراین دادههای ذخیرهشده از نخستین روشن شدن سرور رمزنگاریشدهاند و به مدیر کلید خارجی یا فعالسازی دستی نیازی نیست. سازوکار تأیید دونفره هم برای اقدامات پرخطری مثل ایجاد کلید و پاکسازی امن، تأیید دو کاربر مجاز را لازم میکند.
این قابلیتها وقتی به کار میآیند که با سیاست امنیتی سازمان هماهنگ باشند. پیش از فعالسازی رمزنگاری مشخص کنید چه کسی مسئول نگهداری و بازیابی کلیدهاست و اگر قطعهای تعویض شد یا سرور از کار افتاد، دادهها چطور بازیابی میشوند.
رمزنگاری جای بکاپ را نمیگیرد؛ هنوز به بکاپ مستقل، کنترل دسترسی، ثبت رویداد و برنامه بازیابی نیاز دارید.
سرور HPE G13 برای چه کاربردهایی مناسب است؟
هر مدل Gen13 برای کاربرد متفاوتی طراحی شده است. در معرفی این خانواده، HPE از هوش مصنوعی، تحلیل داده، مجازیسازی، شبیهسازی، مدلسازی و طراحی تراشه (EDA) نام برده است.
اما نام کاربرد برای انتخاب کافی نیست؛ نیاز پروژه را به معیارهای قابلاندازهگیری تبدیل کنید:
کاربرد
معیارهایی که باید اندازهگیری شوند
مجازیسازی
مصرف CPU و RAM، تأخیر ذخیرهسازی و تعداد ماشین مجازی روی هر سرور
پایگاه داده
زمان پاسخ، IOPS، پهنای باند حافظه و سرعت رشد داده
سرویس هوش مصنوعی
ظرفیت حافظه شتابدهنده، تأخیر پاسخ و تعداد درخواست همزمان
شبیهسازی
زمان اجرای هر شبیهسازی، مقیاسپذیری روی چند هسته یا چند گره و حجم داده
میزبانی برنامه
زمان پاسخ، مصرف منابع و هزینه هر سرویس
مثلاً در یک سرویس پاسخگویی هوش مصنوعی، «تعداد درخواستی که با تأخیر قابلقبول پاسخ داده میشود» معیار مفیدتری از نام نسل سرور است.
در میزبانی وب هم اول باید گلوگاه را پیدا کرد. اگر کندی از پایگاه داده، کش یا تنظیمات برنامه باشد، خرید سختافزار جدید معمولاً قدم اول درستی نیست.
پیدا کردن گلوگاه بدون اندازهگیری مصرف فعلی ممکن نیست؛ مقاله ابزارهای مانیتورینگ سرور در انتخاب ابزار و شاخصهای پایش کمکتان میکند.
تفاوت Gen13 با نسلهای قبلی و معیار ارتقا
در مشخصات اعلامشده، روشنترین تفاوتهای Gen13 با Gen12 پردازندههای نسل ششم EPYC بهجای نسل پنجم، رابط PCIe Gen6 بهجای PCIe Gen5 و کنترلر iLO 8 بهجای iLO 7 است. اما مقایسه نسلها فقط وقتی به کار تصمیمگیری میآید که دو پیکربندی مشخص زیر یک بار کاری یکسان سنجیده شوند. ادعایی مثل «چند برابر سریعتر» تا وقتی نام پردازنده، مقدار حافظه، تنظیمات و روش آزمون کنارش نباشد، مبنای خرید نیست.
محور مقایسه
سؤال مهم پیش از ارتقا
پردازنده
نرمافزار از هسته بیشتر سود میبرد یا از سرعت تکرشتهای؟
حافظه
محدودیت فعلی ظرفیت است یا پهنای باند؟
ذخیرهسازی
عامل تأخیر دیسک است، کنترلر یا شبکه؟
توسعهپذیری
به GPU یا کارت شبکه جدید نیاز دارید؟
انرژی
مصرف برق واقعی زیر بار کاری فعلیتان چقدر است؟
نرمافزار
سیستمعامل و مجازیساز فعلی با پیکربندی جدید سازگار است؟
هزینه
هزینه خرید، لایسنس، میزبانی و مهاجرت روی هم چقدر میشود؟
چه زمانی ارتقا توجیه دارد؟
ارتقا وقتی توجیه دارد که زیرساخت فعلی به سقفی قابلاندازهگیری رسیده باشد. مثلاً اگر کمبود حافظه جلوی رشد سرویس را گرفته، اول هزینه افزایش RAM در همان سرور را با هزینه مهاجرت مقایسه کنید.
لایسنس نرمافزار هم در این حساب اثر دارد: نرمافزارهایی که بر اساس تعداد هسته لایسنس میشوند، مثل Windows Server، روی پردازنده پرهستهتر گرانتر تمام میشوند. پس پیشنهاد سختافزاری را همیشه کنار مدل لایسنس نرمافزار بسنجید.
پیش از تصمیم، در صورت امکان بخشی از بار کاری واقعی خودتان را روی پیکربندی جدید اجرا کنید و نتیجه را با زمان انجام کار، کیفیت سرویس و هزینه ماهانه بسنجید. این آزمون از مقایسه مشخصات کاتالوگ قابلاتکاتر است.
نصب سیستمعامل و بهروزرسانی سرور
پیش از راهاندازی سرور HPE G13، سازگاری سیستمعامل یا مجازیساز را با مدل سرور، پردازنده و تجهیزات جانبی بررسی کنید.
معروف بودن یک توزیع لینوکس یا نسخه ویندوز به این معنا نیست که روی هر سختافزار تازهای پشتیبانی رسمی دارد. کنترلر ذخیرهسازی، کارت شبکه و شتابدهنده هم درایور و نسخه پشتیبانیشده خودشان را دارند.
آمادهسازی سرور را میتوانید به این ترتیب پیش ببرید:
در بهروزرسانی هم جدیدتر بودن شماره نسخه کافی نیست. پیش از نصب هر بسته، فهرست مدلهای پشتیبانیشده و محدودیتهای آن را در مرکز پشتیبانی HPE بررسی کنید.
نکات مهم پیش از خرید یا اجاره سرور
پیشنهاد فروشنده برای خرید سرور HPE G13 باید مدل دقیق و فهرست کامل قطعات را داشته باشد. با عبارتی مثل «نسل جدید، RAM بالا و پردازنده قدرتمند» نمیشود دو پیشنهاد را از نظر فنی یا قیمت مقایسه کرد.
از فروشنده بخواهید این موارد را در پیشنهاد نهایی مشخص کند:
مدل و تعداد پردازندهها؛
ظرفیت، نوع و نحوه نصب حافظهها؛
نوع درایو و ساختار ذخیرهسازی؛
کارت شبکه و اتصالات موردنیاز؛
تجهیزات توسعه و سازگاری آنها؛
توان مصرفی و شرایط خنکسازی؛
لایسنسهای مدیریتی و نرمافزاری؛
شرایط ضمانت، تأمین قطعه و زمان تحویل.
مشخصات را با پایگاه رسمی HPE QuickSpecs و مستندات همان مدل تطبیق دهید. ظرفیت نهایی و ترکیبپذیری گزینهها را باید در پیکربندی دقیق سفارش تأیید کرد.
اگر مالک سختافزار هستید، پیش از انتقال آن به دیتاسنتر، شرایط برق، رک و خنکسازی را با ارائهدهنده خدمات کولوکیشن هماهنگ کنید؛ این کار برای مدلهای پرمصرف یا دارای خنکسازی مایع ضروریتر است.
اگر هدفتان فقط اجرای سرویس است، لازم نیست حتماً سختافزار بخرید؛ اجاره سرور اختصاصی هم گزینهای جدی است. پیکربندیهای صفحه سرور اختصاصی وبداده را از نظر منابع، هزینه و شرایط مدیریت با خرید مقایسه کنید و پیش از سفارش، مدل و نسل سرور هر پلن را دقیق بپرسید.
پرسشهای متداول درباره HPE G13
آیا HPE G13 و HPE Gen13 یک معنی دارند؟
بله. G13 نام رایج و کوتاهشده نسل سیزدهم است و نام رسمی آن در مستندات HPE، ProLiant Gen13 است.
آیا همه سرورهای Gen13 مشخصات یکسان دارند؟
خیر. Gen13 نام نسل است؛ تعداد پردازنده، ظرفیت حافظه، امکان توسعه و نوع خنکسازی به مدل و پیکربندی بستگی دارد. مثلاً DL525 تکسوکت است و DL585a دو پردازنده دارد.
آیا مشخصات DL525 برای تمام مدلها معتبر است؟
خیر. جدول مشخصات DL525 در این مقاله فقط درباره همان مدل است و نباید به سایر سرورهای خانواده تعمیم داده شود.
آیا برای میزبانی سایت باید سراغ جدیدترین نسل برویم؟
لزوماً نه. ملاک انتخاب، مصرف منابع، کیفیت سرویس موردنیاز و هزینه است. در بسیاری از پروژهها، بهینهسازی نرمافزار یا پیکربندی متناسب با مصرف واقعی از نسل سرور مهمتر است.
آیا میتوان درایورها و بستههای بهروزرسانی نسل قبلی را نصب کرد؟
فقط زمانی که سازگاری آنها در مستندات رسمی تأیید شده باشد. شباهت نام محصول یا برند، دلیل کافی برای استفاده از یک بسته نیست.
پیش از خرید چه اطلاعاتی آماده کنیم؟
نوع نرمافزار، تعداد کاربران یا ماشینهای مجازی، مصرف فعلی CPU و RAM، حجم داده، نیاز ذخیرهسازی و برنامه رشد را ثبت کنید. با این اطلاعات، پیشنهاد سرور بر اساس نیاز واقعی تهیه میشود، نه حدس.
برای انتخاب سرویس مناسب از کجا شروع کنیم؟
ابتدا نیاز فنی و بودجه را مشخص کنید؛ سپس گزینههای سرور اختصاصی ایران را از نظر منابع، شبکه و شرایط تحویل مقایسه کنید. برای تهیه فهرست نیازها هم میتوانید از راهنمای خرید سرور اختصاصی ایران در بلاگ وبداده کمک بگیرید.