جدید!
سرور ابری ساعتی فعال شد. ۱۰۰ هزار تومان اعتبار هدیه بگیرید
به اشتراک بگذارید
جدید!
سرور ابری ساعتی فعال شد. ۱۰۰ هزار تومان اعتبار هدیه بگیرید
مقایسه Proxmox و ESXi در کنار Hyper-V یعنی بررسی سه هایپروایزر نوع اول (Type 1) که مستقیم روی سخت‌افزار سرور اجرا می‌شوند و پردازنده، رم، دیسک و شبکه را میان چند ماشین مجازی جدا از هم تقسیم می‌کنند. از این سه، ESXi محصول VMware است که اکنون زیرمجموعه Broadcom است؛ Proxmox VE پلتفرمی متن‌باز بر پایه Debian و KVM است و Hyper-V هم نقش مجازی‌سازی داخلی خود ویندوز سرور.
✅ هزینه: مدل لایسنس این سه پلتفرم کاملاً متفاوت است.
✅ مهاجرت: با توقف فروش لایسنس دائمی VMware، پیدا کردن جایگزین برای بسیاری از سازمان‌ها جدی شده است.
✅ سازگاری: هر هایپروایزر روی نسل‌های مختلف سرور HPE وضعیت پشتیبانی متفاوتی دارد.
✅ مهارت تیم: آشنایی تیم با لینوکس یا ویندوز روی سرعت عیب‌یابی اثر مستقیم دارد.
✅ مهاجرت: با توقف فروش لایسنس دائمی VMware، پیدا کردن جایگزین برای بسیاری از سازمان‌ها جدی شده است.
✅ سازگاری: هر هایپروایزر روی نسل‌های مختلف سرور HPE وضعیت پشتیبانی متفاوتی دارد.
✅ مهارت تیم: آشنایی تیم با لینوکس یا ویندوز روی سرعت عیب‌یابی اثر مستقیم دارد.
💡 هایپروایزر یعنی مدیر منابع سرور برای چند ماشین مجازی
✅ هر سه گزینه هایپروایزر نوع اول هستند؛ تفاوت اصلی در لایسنس، ابزار مدیریت و اکوسیستم است.
✅ اگر هنوز سخت‌افزار ندارید، سرور اختصاصی HPE آماده مجازی‌سازی را از وب‌داده تهیه کنید.
✅ اگر هنوز سخت‌افزار ندارید، سرور اختصاصی HPE آماده مجازی‌سازی را از وب‌داده تهیه کنید.
پرسش اصلی ساده است: برای سرور اختصاصی‌تان Proxmox یا ESXi را انتخاب کنید یا Hyper-V را؟ برای جواب دادن به آن، اول معماری هر سه را مرور می‌کنیم، بعد هزینه لایسنس، مدیریت، بکاپ و سازگاری با سرورهای HPE را کنار هم می‌گذاریم و در پایان، مشخص می‌کنیم هر کدام برای چه سناریویی مناسب است.
🔶 سرور اختصاصی HPE برای مجازی‌سازی
سرور اختصاصی ایران وب‌داده با پردازنده Xeon، رم ECC و دیسک NVMe بستر مناسبی برای هایپروایزر دلخواه شماست 👇
مقایسه Proxmox و ESXi و Hyper-V؛ سه مجازی‌ساز در یک نگاه
هایپروایزر نرم‌افزاری است که میان سخت‌افزار و ماشین‌های مجازی قرار می‌گیرد و به هر ماشین سهم مشخصی از پردازنده، رم و دیسک می‌دهد. هر سه گزینه این مقاله از نوع اول هستند؛ یعنی به‌جای اجرا روی یک سیستم‌عامل معمولی، مستقیم روی سخت‌افزار بوت می‌شوند. اگر با مفهوم پایه آشنا نیستید، ابتدا مقاله مجازی‌سازی چیست را بخوانید.
سرور مجازی‌شده را یک ساختمان اداری در نظر بگیرید: سرور فیزیکی خود ساختمان است، ماشین‌های مجازی دفترهای مستقل آن و هایپروایزر مدیر ساختمان، که سهم برق و فضای هر واحد را جدا می‌کند و نمی‌گذارد یک واحد وارد واحد دیگر شود. تفاوت ESXi، Proxmox و Hyper-V هم شبیه تفاوت سه شرکت مدیریت ساختمان است: قرارداد، ابزار و هزینه‌شان فرق دارد، اما کارشان یکی است.
[ VM 1 ] [ VM 2 ] [ VM 3 ] [ VM 4 ]
⬆️ ⬆️ ⬆️ ⬆️
Hypervisor: ESXi | Proxmox VE | Hyper-V
⬆️
HPE ProLiant: CPU + RAM + NVMe + NIC۱- VMware ESXi؛ استاندارد قدیمی مراکز داده
هایپروایزر ESXi هسته پلتفرم vSphere است و سال‌ها انتخاب پیش‌فرض بسیاری از سازمان‌ها بوده است. هر نصب ESXi به‌تنهایی فقط همان یک میزبان را مدیریت می‌کند؛ قابلیت‌هایی مثل vMotion، vSphere HA و DRS به vCenter نیاز دارند. برای آشنایی دقیق با معماری، نسخه‌ها و اجزای این پلتفرم، مقاله ESXi چیست را ببینید.
۲- Proxmox VE؛ پلتفرم متن‌باز و همه‌کاره
پلتفرم Proxmox Virtual Environment متن‌باز است، با لایسنس AGPLv3 روی Debian ساخته شده و دو فناوری را کنار هم دارد: ماشین مجازی کامل با KVM و کانتینر سبک با LXC. طبق نقشه راه رسمی Proxmox، جدیدترین نسخه 9.2 است که ۲۱ مه ۲۰۲۶ بر پایه Debian 13 منتشر شد.
اگر می‌خواهید بدانید این پلتفرم از چه اجزایی تشکیل شده و چرا به‌عنوان جایگزین ESXi محبوب شده، مقاله Proxmox چیست را بخوانید. موتور اصلی آن KVM است؛ در مقاله KVM چیست هر دو معنای این نام، یعنی سوئیچ KVM و مجازی‌ساز KVM، را توضیح داده‌ایم.
۳- Microsoft Hyper-V؛ مجازی‌سازی داخل ویندوز سرور
در ویندوز سرور، Hyper-V یک نقش (Role) است و طبق مستندات مایکروسافت، هایپروایزری از نوع اول که مستقیم روی سخت‌افزار اجرا می‌شود. پس از فعال شدن این نقش، خود ویندوز در پارتیشن مدیریتی (Root Partition) قرار می‌گیرد و ماشین‌های مجازی در پارتیشن‌های جداگانه اجرا می‌شوند. برای شناخت نسخه‌ها و کاربردهای آن، مقاله Hyper-V چیست را ببینید.
🔸 نکته فنی درباره نام‌ها و نسخه‌ها
از نسخه 9، مستندات Broadcom و HPE هایپروایزر VMware را ESX می‌نامند؛ ما برای سادگی همه‌جا از نام آشنای ESXi استفاده می‌کنیم. طبق FAQ رسمی Proxmox هم پشتیبانی شاخه 8 این پلتفرم در اوت ۲۰۲۶ تمام شده است؛ پس نصب‌های جدید را با شاخه 9 شروع کنید.
جدول مقایسه ESXi، Proxmox VE و Hyper-V
اگر بین Proxmox یا ESXi و Hyper-V مردد هستید، جدول زیر تفاوت‌های کلیدی را بر اساس مستندات رسمی هر سازنده خلاصه می‌کند:
| ویژگی | VMware ESXi | Proxmox VE | Hyper-V |
|---|---|---|---|
| نوع هایپروایزر | Type 1 با هسته اختصاصی | Type 1 با KVM روی Debian | Type 1 به‌صورت نقش ویندوز سرور |
| مدل لایسنس | لایسنس VMware فقط اشتراکی | متن‌باز AGPLv3 و اشتراک اختیاری | همراه لایسنس ویندوز سرور |
| مبنای محاسبه هزینه | هسته فیزیکی؛ دست‌کم ۱۶ هسته برای هر CPU | هر سوکت پردازنده، سالانه (فقط اشتراک) | هسته به‌علاوه CAL |
| نسخه رایگان | 8.0 U3e؛ حداکثر 8 vCPU برای هر ماشین | همه امکانات، بدون پشتیبانی رسمی | فقط در قالب لایسنس ویندوز سرور |
| مدیریت چند میزبان | vCenter | کلاستر Multi-Master در رابط وب | Failover Cluster، WAC و SCVMM |
| High Availability | vSphere HA از طریق vCenter | قابلیت HA داخلی؛ دست‌کم ۳ نود | Failover Clustering |
| بکاپ | ابزار جانبی از طریق VADP | vzdump و Proxmox Backup Server | Hyper-V Replica و ابزار جانبی |
لایسنس VMware پس از Broadcom و هزینه واقعی هر مجازی‌ساز
بزرگ‌ترین تغییر چند سال اخیر بازار مجازی‌سازی، سیاست تازه لایسنس VMware بود. شرکت Broadcom خرید VMware را ۲۲ نوامبر ۲۰۲۳ تکمیل کرد و کمی بعد، در دسامبر ۲۰۲۳، در اطلاعیه‌ای به قلم Krish Prasad اعلام کرد که فروش لایسنس دائمی (Perpetual) و تمدید قرارداد پشتیبانی آن را متوقف می‌کند.
از آن زمان محصولات VMware فقط اشتراکی عرضه می‌شوند و سبدشان به دو بسته اصلی خلاصه شده است: VMware Cloud Foundation (VCF) و VMware vSphere Foundation (VVF). لایسنس‌های دائمی خریداری‌شده همچنان قابل استفاده‌اند، اما برای ادامه پشتیبانی رسمی و دریافت نسخه‌های جدید باید به مدل اشتراکی بروید.
۱- لایسنس VMware چطور محاسبه می‌شود؟
طبق مقاله پایگاه دانش Broadcom به شماره 313548، اشتراک بر اساس هسته فیزیکی محاسبه می‌شود و برای هر پردازنده دست‌کم ۱۶ هسته باید لایسنس شود، حتی اگر پردازنده هسته کمتری داشته باشد. برای مثال، سروری با دو پردازنده ۱۴ هسته‌ای مثل Xeon E5-2680 v4 در محاسبه لایسنس VMware معادل ۳۲ هسته حساب می‌شود، نه ۲۸ هسته.
در آوریل ۲۰۲۵، Broadcom همراه با ESXi 8.0 Update 3e نسخه رایگان vSphere Hypervisor را دوباره عرضه کرد. طبق مقاله پایگاه دانش Broadcom به شماره 399823، این نسخه حداکثر 8 vCPU برای هر ماشین مجازی و دو پردازنده فیزیکی برای هر میزبان را پشتیبانی می‌کند، با vCenter مدیریت نمی‌شود، بکاپ مبتنی بر VADP ندارد و پشتیبانی رسمی Broadcom هم شامل آن نمی‌شود. کاربرد پیشنهادی آن آزمایشگاه خانگی و محیط توسعه و تست است.
روش دریافت ایمیج و راه‌اندازی قدم‌به‌قدم را در آموزش نصب ESXi روی سرور HP آورده‌ایم؛ از انتخاب نسخه سازگار با نسل سرور تا تنظیم شبکه مدیریتی.
۲- Proxmox VE؛ نرم‌افزار رایگان، پشتیبانی پولی
شرکت Proxmox محصولش را «نرم‌افزار آزاد با پشتیبانی پولی» معرفی می‌کند. همه قابلیت‌ها بدون اشتراک کار می‌کنند و اشتراک فقط دسترسی به مخزن Enterprise و پشتیبانی فنی را اضافه می‌کند. هزینه اشتراک سالانه و به ازای هر سوکت پردازنده فیزیکی است؛ برخلاف لایسنس VMware، تعداد هسته در آن اثری ندارد و هیچ قابلیتی هم به سطح گران‌تر محدود نشده است.
اشتراک در چهار سطح Community، Basic، Standard و Premium ارائه می‌شود که در تعداد تیکت و زمان پاسخ‌گویی تفاوت دارند. طبق مستندات مخازن Proxmox، مخزن No-Subscription رایگان است اما برای تست و محیط غیرعملیاتی توصیه می‌شود؛ بسته‌های مخزن Enterprise آزمون و اعتبارسنجی بیشتری را پشت سر می‌گذارند.
۳- Hyper-V؛ هزینه‌ای که در لایسنس ویندوز نهفته است
برخلاف لایسنس VMware، Hyper-V هزینه جداگانه ندارد، اما به لایسنس ویندوز سرور وابسته است. ویندوز سرور 2025 مدل هسته‌محور دارد و برای هر کاربر یا دستگاهی که به سرور وصل می‌شود، CAL هم لازم است. طبق صفحه قیمت‌گذاری مایکروسافت، اگر همه هسته‌های سرور لایسنس شده باشند، نسخه Standard اجرای دو ماشین مجازی به‌علاوه یک میزبان Hyper-V را مجاز می‌کند و Datacenter ماشین مجازی نامحدود.
پس اگر ماشین‌های مهمان هم ویندوز سرور هستند، لایسنس Datacenter می‌تواند هم میزبان و هم ماشین‌ها را پوشش دهد؛ نکته‌ای که در انتخاب Hyper-V یا ESXi تعیین‌کننده است. جزئیات انواع لایسنس و فعال‌سازی قانونی را در مقاله لایسنس ویندوز سرور بخوانید و برای تهیه آن، صفحه لایسنس‌های نرم‌افزاری سرور را ببینید.
⚠️ پیش از تصمیم مالی
شرایط لایسنس VMware از ۲۰۲۳ تاکنون بیش از یک بار تغییر کرده است؛ از توقف فروش لایسنس دائمی تا بازگشت نسخه رایگان در ۲۰۲۵. پیش از هر خرید، شرایط روز را از فروشنده رسمی استعلام کنید. در این مقاله عمداً قیمتی ذکر نکرده‌ایم، چون به ارز، منطقه و نوع قرارداد بستگی دارد.
📚 آنچه اطلاعیه Broadcom می‌گوید
شرکت Broadcom در اطلاعیه رسمی «VMware by Broadcom Dramatically Simplifies Offer Lineup and Licensing Model» اعلام کرد که دیگر لایسنس VMware را به‌صورت دائمی نمی‌فروشد و از آن پس همه محصولات را اشتراکی عرضه می‌کند. همین اطلاعیه برای مشتریانی که لایسنس دائمی‌شان را به اشتراک تبدیل کنند، مشوق قیمتی هم وعده داده بود.
عملکرد، مدیریت، بکاپ و سازگاری با سرورهای HPE
این بخش سه مجازی‌ساز را در پنج محور عملیاتی کنار هم می‌گذارد: عملکرد، مدیریت، کلاستر و HA، بکاپ و مهاجرت، و سازگاری با سرورهای HPE؛ یعنی همان چیزهایی که مدیر سرور هر روز با آن‌ها سروکار دارد.
۱- عملکرد و سربار
در مقایسه Proxmox و ESXi و Hyper-V از نظر عملکرد، نکته اول این است که هر سه از قابلیت‌های سخت‌افزاری مثل Intel VT-x و EPT استفاده می‌کنند؛ پس در بارهای کاری معمول، تفاوت عملکرد بیشتر به پیکربندی دیسک، شبکه و درایورها برمی‌گردد تا نام هایپروایزر. ما در این مقاله بنچمارکی ارائه نمی‌کنیم؛ پیش از تصمیم نهایی، روی سخت‌افزار خودتان تست بگیرید.
◀️ هایپروایزر ESXi هسته‌ای سبک و اختصاصی دارد و جز خود هایپروایزر، سرویس‌های کمی روی میزبان اجرا می‌شود.
◀️ در Proxmox، علاوه بر ماشین مجازی KVM، کانتینر LXC هم هست که هسته لینوکس میزبان را به اشتراک می‌گذارد و برای سرویس‌های لینوکسی سبک، سربار کمتری از یک ماشین کامل دارد.
◀️ در Hyper-V، ویندوز سرور در پارتیشن مدیریتی اجرا می‌شود؛ پس به‌روزرسانی‌ها و ری‌استارت‌های ویندوز را باید در برنامه نگهداری میزبان لحاظ کنید.
◀️ در Proxmox، علاوه بر ماشین مجازی KVM، کانتینر LXC هم هست که هسته لینوکس میزبان را به اشتراک می‌گذارد و برای سرویس‌های لینوکسی سبک، سربار کمتری از یک ماشین کامل دارد.
◀️ در Hyper-V، ویندوز سرور در پارتیشن مدیریتی اجرا می‌شود؛ پس به‌روزرسانی‌ها و ری‌استارت‌های ویندوز را باید در برنامه نگهداری میزبان لحاظ کنید.
۲- مدیریت و رابط کاربری
روی یک میزبان تکی، ESXi با VMware Host Client (یک رابط وب ساده) مدیریت می‌شود و مدیریت متمرکز چند میزبان به vCenter نیاز دارد. Proxmox از ابتدا رابط وب کامل دارد و طبق مستندات رسمی، به لطف طراحی Multi-Master، همه کارهای مدیریتی کلاستر از هر نود آن انجام‌شدنی است. برای خودکارسازی هم یک REST API با خروجی JSON دارد.
برای مدیریت Hyper-V ابزارهای Hyper-V Manager، Windows Admin Center و PowerShell در دسترس است و در مقیاس بزرگ، System Center Virtual Machine Manager. اگر تیمتان هر روز با ابزارهای مایکروسافت کار می‌کند، آشنایی با این اکوسیستم در انتخاب Hyper-V یا ESXi مزیتی جدی برای Hyper-V است؛ اما اگر بیشتر ماشین‌ها لینوکسی هستند، انتخاب معمولاً به Proxmox یا ESXi محدود می‌شود.
۳- کلاستر و High Availability
طبق مستندات Proxmox، HA داخلی دست‌کم به سه نود برای رأی‌گیری مطمئن (Quorum) و یک فضای ذخیره‌سازی مشترک نیاز دارد. در VMware، قابلیت‌های vSphere HA و جابه‌جایی زنده با vMotion از طریق vCenter فعال می‌شوند. در Hyper-V هم HA با Failover Clustering ساخته می‌شود. کلاستر Workgroup (بدون عضویت نودها در Active Directory) از ویندوز سرور 2016 وجود داشت، اما طبق مستندات مایکروسافت، جابه‌جایی زنده (Live Migration) ماشین‌ها در این نوع کلاستر از ویندوز سرور 2025 پشتیبانی می‌شود.
📌 روی یک سرور اختصاصی تکی، HA به معنای واقعی ممکن نیست؛ چون خرابی همان یک سخت‌افزار همه ماشین‌ها را متوقف می‌کند. در این حالت، بکاپ منظم خارج از سرور و برنامه بازیابی مکتوب، مهم‌ترین لایه محافظت شماست.
۴- بکاپ، Snapshot و مهاجرت
ابزار داخلی vzdump در Proxmox از ماشین‌ها و کانتینرها بکاپ کامل می‌گیرد و با Proxmox Backup Server، بکاپ افزایشی و حذف داده تکراری (Deduplication) هم اضافه می‌شود. در ESXi، نرم‌افزارهای بکاپ جانبی از رابط VADP استفاده می‌کنند؛ رابطی که نسخه رایگان ندارد. در Hyper-V هم قابلیت Hyper-V Replica هست که طبق مستندات مایکروسافت، ماشین‌ها را به‌صورت ناهمگام به سایت دوم تکثیر می‌کند؛ فاصله تکثیر را می‌توان تا ۳۰ ثانیه کم کرد. این قابلیت برای ادامه کار در سایت دوم است و جای بکاپ تاریخ‌دار را نمی‌گیرد.
یادتان باشد Snapshot جایگزین بکاپ نیست؛ تفاوت این دو را در مقاله Snapshot سرور چیست توضیح داده‌ایم. برای طراحی سیاست کامل بر اساس قانون 3-2-1، راهنمای بکاپ سرور اختصاصی را بخوانید.
برای تیم‌هایی که به دنبال جایگزین ESXi هستند، Proxmox ابزار داخلی Import Wizard دارد. طبق ویکی رسمی Proxmox، این ابزار روی ESXi 6.5 تا 8.0 آزمایش شده است. ماشین‌هایی که دیسکشان روی vSAN است یا با Storage Policy رمزنگاری شده، مستقیم منتقل نمی‌شوند؛ باید اول دیسک را به datastore دیگری ببرید یا سیاست رمزنگاری را بردارید. وجود Snapshot روی ماشین مبدأ هم سرعت انتقال را خیلی پایین می‌آورد.
۵- سازگاری با نسل‌های سرور HPE
برای هایپروایزر تجاری، حضور سرور در ماتریس سازگاری سازنده اهمیت عملی دارد، چون پشتیبانی رسمی معمولاً به همین فهرست گره خورده است. طبق ماتریس پشتیبانی HPE، سرورهای DL360 و DL380 در نسل‌های Gen10، Gen10 Plus و Gen11 از ESXi 8.0 تا 8.0 U3 و نسخه‌های 9.0 و 9.1 پشتیبانی می‌کنند (برای Gen10، ماتریس به اطلاعیه Broadcom درباره کنار گذاشتن تدریجی پردازنده‌های Skylake هم ارجاع می‌دهد). نسل Gen9 که اکنون در ماتریس محصولات قدیمی HPE آمده، فقط تا 7.0 U3 فهرست شده است. برای Hyper-V هم HPE سرور DL360 Gen9 را فقط تا ویندوز سرور 2019 تأیید کرده است.
وضعیت Proxmox فرق دارد: نیازمندی رسمی آن پردازنده ۶۴ بیتی با Intel VT یا AMD-V است و برای PCI Passthrough، قابلیت VT-d یا AMD-Vi لازم است. طبق Intel ARK، Xeon E5-2680 v4 از VT-x، VT-d و EPT پشتیبانی می‌کند. با این حال، پشتیبانی سخت‌افزاری Proxmox از کرنل لینوکس آن می‌آید، نه از گواهی سازنده سرور؛ پس درایورها و فریم‌ور را خودتان تست کنید.
اگر هنوز بین نسل‌های مختلف سرور مردد هستید، مقاله تفاوت سرورهای G9، G10 و G11 تفاوت پردازنده، حافظه و پشتیبانی نرم‌افزاری هر نسل را کامل بررسی کرده است.
جدول وضعیت سه مجازی‌ساز روی سرور DL360 Gen9
چون پلن آماده وب‌داده بر پایه DL360 Gen9 است، اگر روی این نسل بین Proxmox یا ESXi و Hyper-V مردد هستید، جدول زیر وضعیت پشتیبانی هر گزینه را نشان می‌دهد:
| مجازی‌ساز | وضعیت روی Gen9 | نکته مهم |
|---|---|---|
| VMware ESXi 7 | در ماتریس HPE تا 7.0 U3 | پشتیبانی عمومی vSphere 7.0 از ۲ اکتبر ۲۰۲۵ تمام شده است |
| VMware ESXi 8 و 9 | خارج از ماتریس Gen9 | در نسخه 9، Broadcom پشتیبانی از Xeon E5-2600 v4 را متوقف کرده است |
| Hyper-V | با ویندوز سرور 2019 | بالاترین نسخه تأییدشده HPE؛ پشتیبانی تمدیدشده (Extended) مایکروسافت تا ژانویه ۲۰۲۹ |
| Proxmox VE 9 | بدون گواهی سازنده سرور | پردازنده نیازمندی VT-x و VT-d را دارد؛ تست درایورها لازم است |
⚠️ محدودیت سخت‌افزار Gen9
طبق Intel ARK، پردازنده Xeon E5-2680 v4 که سه‌ماهه اول ۲۰۱۶ عرضه شد، از ۳۰ ژوئن ۲۰۲۲ در وضعیت End of Servicing Updates (پایان به‌روزرسانی‌های پشتیبانی) قرار دارد. این پردازنده همچنان قابلیت‌های سخت‌افزاری مجازی‌سازی (VT-x، VT-d و EPT) را دارد، اما اگر ESXi 8 و 9 یا ویندوز سرور جدیدتر را با پشتیبانی رسمی سازنده می‌خواهید، پیکربندی سفارشی با نسل جدیدتر را از طریق تیکت یا تماس بررسی کنید.
Proxmox یا ESXi یا Hyper-V؛ کدام برای کسب‌وکار شما مناسب است؟
هیچ هایپروایزری برای همه بهترین نیست. به‌جای پرسیدن «کدام بهتر است؟» بپرسید «کدام با بودجه، تیم و بار کاری من سازگارتر است؟». در ادامه نقاط قوت و محدودیت‌های هر گزینه را کنار هم می‌گذاریم؛ چه میان Proxmox یا ESXi مردد باشید و چه میان Hyper-V یا ESXi.
چه زمانی ESXi را انتخاب کنیم؟
✅ زیرساخت فعلی شما روی vSphere است و تیم با vCenter و ابزارهای VMware کار کرده است.
✅ نرم‌افزار سازمانی یا تأمین‌کننده شما فقط روی VMware پشتیبانی رسمی می‌دهد.
✅ بودجه اشتراک VMware را دارید و سرورتان در ماتریس HPE برای نسخه 8 یا 9 قرار دارد.
✅ نرم‌افزار سازمانی یا تأمین‌کننده شما فقط روی VMware پشتیبانی رسمی می‌دهد.
✅ بودجه اشتراک VMware را دارید و سرورتان در ماتریس HPE برای نسخه 8 یا 9 قرار دارد.
❌ هزینه لایسنس VMware هسته‌محور است و با قاعده دست‌کم ۱۶ هسته برای هر CPU، برای سرورهای کوچک سنگین‌تر از انتظار می‌شود.
❌ نسخه رایگان برای محیط عملیاتی طراحی نشده و vCenter و بکاپ مبتنی بر VADP ندارد.
❌ نسخه رایگان برای محیط عملیاتی طراحی نشده و vCenter و بکاپ مبتنی بر VADP ندارد.
چه زمانی Proxmox VE را انتخاب کنیم؟
✅ به دنبال جایگزین ESXi بدون هزینه لایسنس اولیه هستید و تیمتان با لینوکس راحت است.
✅ ترکیبی از ماشین مجازی و کانتینر LXC می‌خواهید؛ مثلاً برای ساخت چند سرور مجازی یا محیط توسعه. مراحل کامل را در آموزش نصب Proxmox روی سرور اختصاصی ببینید.
✅ می‌خواهید ZFS، Ceph و فایروال داخلی در خود پلتفرم باشد و بکاپ را به Proxmox Backup Server، محصول رایگان و جداگانه همین سازنده، بسپارید.
✅ ترکیبی از ماشین مجازی و کانتینر LXC می‌خواهید؛ مثلاً برای ساخت چند سرور مجازی یا محیط توسعه. مراحل کامل را در آموزش نصب Proxmox روی سرور اختصاصی ببینید.
✅ می‌خواهید ZFS، Ceph و فایروال داخلی در خود پلتفرم باشد و بکاپ را به Proxmox Backup Server، محصول رایگان و جداگانه همین سازنده، بسپارید.
❌ در سطح Basic، تعداد تیکت سالانه محدود است و پاسخ‌گویی در ساعات کاری انجام می‌شود.
❌ برخی نرم‌افزارهای سازمانی روی Proxmox گواهی رسمی ندارند؛ پیش از مهاجرت، شرایط پشتیبانی نرم‌افزار خود را بررسی کنید.
❌ برخی نرم‌افزارهای سازمانی روی Proxmox گواهی رسمی ندارند؛ پیش از مهاجرت، شرایط پشتیبانی نرم‌افزار خود را بررسی کنید.
چه زمانی Hyper-V را انتخاب کنیم؟
✅ بیشتر ماشین‌های مجازی‌تان ویندوز سرور است و لایسنس Datacenter دارید یا می‌خواهید آن را بخرید.
✅ تیمتان با Active Directory، PowerShell و Windows Admin Center کار می‌کند.
✅ به قابلیت‌های جدید مثل GPU Partitioning یا Live Migration در کلاستر Workgroup نیاز دارید؛ این امکانات را در مقاله ویژگی‌های ویندوز سرور 2025 مرور کرده‌ایم.
✅ تیمتان با Active Directory، PowerShell و Windows Admin Center کار می‌کند.
✅ به قابلیت‌های جدید مثل GPU Partitioning یا Live Migration در کلاستر Workgroup نیاز دارید؛ این امکانات را در مقاله ویژگی‌های ویندوز سرور 2025 مرور کرده‌ایم.
❌ روی سرورهای Gen9، تأیید HPE فقط تا ویندوز سرور 2019 است.
❌ اگر همه مهمان‌ها لینوکسی باشند، لایسنس ویندوز فقط برای میزبان پرداخت می‌شود و مزیت Datacenter عملاً از بین می‌رود.
❌ اگر همه مهمان‌ها لینوکسی باشند، لایسنس ویندوز فقط برای میزبان پرداخت می‌شود و مزیت Datacenter عملاً از بین می‌رود.
Hyper-V یا ESXi برای محیط ویندوزی؟
اگر بین Hyper-V یا ESXi برای محیطی که بیشتر ماشین‌هایش ویندوزی است مردد هستید، هزینه را دو لایه ببینید: لایسنس ویندوز مهمان‌ها در هر دو حالت لازم است، اما در ESXi باید لایسنس VMware را هم بپردازید. در مقابل، اگر به ابزارهای اکوسیستم vSphere وابسته هستید، ماندن روی ESXi هزینه مهاجرت را حذف و هزینه آموزش را کم می‌کند.
سناریوی نمونه؛ سرور قدیمی با ESXi 7
فرض کنید شرکتی چند ماشین مجازی ویندوزی و لینوکسی را روی ESXi 7 در سرور قدیمی خود اجرا می‌کند و حالا که پشتیبانی عمومی نسخه 7.0 تمام شده و لایسنس VMware هم تغییر کرده، دنبال مسیر بعدی است. در چنین حالتی معمولاً سه گزینه کنار هم سنجیده می‌شود: خرید اشتراک VMware و انتقال به سخت‌افزاری که در ماتریس نسخه 8 قرار دارد، مهاجرت به Proxmox، یا انتقال ماشین‌های ویندوزی به Hyper-V.
اگر Proxmox را به‌عنوان جایگزین ESXi انتخاب کنید، اول یک ماشین غیرحیاتی را با Import Wizard منتقل و تست کنید. بعد از همه ماشین‌ها بکاپ کامل بگیرید و ماشین‌های اصلی را در ساعات کم‌ترافیک جابه‌جا کنید. طبق هشدار ویکی Proxmox، اگر انتقال زنده (Live Import) شکست بخورد، همه داده‌هایی که از شروع انتقال روی ماشین نوشته شده از بین می‌رود؛ پس این روش را فقط بعد از آزمایش روی یک ماشین تستی و روی شبکه‌ای پرسرعت و پایدار به کار ببرید.
🎯 خلاصه انتخاب
🎯 تیم لینوکسی با بودجه محدود: Proxmox VE با اشتراک متناسب با نیاز
🎯 سازمان وابسته به اکوسیستم VMware: ESXi با لایسنس VMware اشتراکی و vCenter
🎯 محیط تمام‌ویندوزی با لایسنس Datacenter: Hyper-V
🎯 سازمان وابسته به اکوسیستم VMware: ESXi با لایسنس VMware اشتراکی و vCenter
🎯 محیط تمام‌ویندوزی با لایسنس Datacenter: Hyper-V
مجازی‌سازی روی سرور اختصاصی در وب‌داده
هر هایپروایزری که انتخاب کنید، کیفیت سخت‌افزار و شبکه زیر آن تعیین‌کننده است؛ چه روی ESXi بمانید و چه Proxmox را جایگزین ESXi کنید. ما در وب‌داده سرورهای اختصاصی ایران را روی سخت‌افزار HPE ProLiant ارائه می‌کنیم و برای پیکربندی‌های خاص، پیش از خرید مشاوره می‌دهیم.
✅ پلن آماده PRIME 9 با HPE DL360 Gen9، دو پردازنده Xeon E5-2680 v4 (مجموعاً ۲۸ هسته و ۵۶ رشته)، 64GB رم Registered ECC DDR4 و 1TB NVMe (Samsung 980/990 PRO)
✅ پورت 10Gbit/s روی شبکه‌ای با آپلینک 100Gbit
✅ نصب خودکار سیستم‌عامل و تحویل آنی پس از پرداخت، مستقل از ساعات اداری، همراه با پنل مدیریت سرور شامل ری‌استارت، کنسول KVM و نصب مجدد سیستم‌عامل
✅ خرید IPv4 اضافه از پنل کاربری (تا ۳ زیرشبکه) برای اختصاص IP جدا به ماشین‌های مجازی؛ جزئیات در صفحه اجاره IP و خدمات آی‌پی
✅ بررسی پیکربندی سفارشی با رم و فضای بیشتر یا نسل‌های دیگر HPE از طریق تیکت یا تماس
✅ محافظت DDoS با ظرفیت 100Gbit/s، فایروال سخت‌افزاری و محاسبه ترافیک فقط بر اساس دانلود
✅ تیم فنی 24/7 برای مشاوره پیش از خرید و خدمات کانفیگ و مدیریت سرور
✅ پورت 10Gbit/s روی شبکه‌ای با آپلینک 100Gbit
✅ نصب خودکار سیستم‌عامل و تحویل آنی پس از پرداخت، مستقل از ساعات اداری، همراه با پنل مدیریت سرور شامل ری‌استارت، کنسول KVM و نصب مجدد سیستم‌عامل
✅ خرید IPv4 اضافه از پنل کاربری (تا ۳ زیرشبکه) برای اختصاص IP جدا به ماشین‌های مجازی؛ جزئیات در صفحه اجاره IP و خدمات آی‌پی
✅ بررسی پیکربندی سفارشی با رم و فضای بیشتر یا نسل‌های دیگر HPE از طریق تیکت یا تماس
✅ محافظت DDoS با ظرفیت 100Gbit/s، فایروال سخت‌افزاری و محاسبه ترافیک فقط بر اساس دانلود
✅ تیم فنی 24/7 برای مشاوره پیش از خرید و خدمات کانفیگ و مدیریت سرور
اگر قصد دارید روی این سخت‌افزار سرورهای مجازی بسازید و آن‌ها را به تیم‌ها یا مشتریان مختلف واگذار کنید، مقاله سرور مجازی اختصاصی (VDS) چیست کمک می‌کند مدل مناسب را بشناسید.
🚀 بیشتر بدانید: انواع Hypervisor و پاسخ به سوالات اساسی مجازی‌سازی
سوالات متداول درباره انتخاب مجازی‌ساز
Proxmox یا ESXi؛ کدام برای یک سرور اختصاصی تکی مناسب‌تر است؟
اگر لایسنس VMware ندارید و تیمتان با لینوکس آشناست، Proxmox VE معمولاً منطقی‌تر است؛ چون همه قابلیت‌ها بدون اشتراک کار می‌کند و کانتینر LXC هم دارد. اگر نرم‌افزار سازمانی شما فقط روی VMware پشتیبانی می‌شود یا اشتراک فعال دارید، ESXi انتخاب درست‌تری است. روی سرور تکی، HA در هیچ‌کدام معنا ندارد و بکاپ خارج از سرور ضروری است.
آیا Proxmox یک جایگزین ESXi قابل اعتماد برای محیط عملیاتی است؟
بله، به شرط برنامه‌ریزی. Proxmox VE پلتفرمی بالغ با KVM، کلاستر، HA و بکاپ داخلی است. برای محیط عملیاتی، مستندات Proxmox مخزن Enterprise را توصیه می‌کند که به اشتراک نیاز دارد. محدودیت‌های اصلی، نبود گواهی رسمی برخی نرم‌افزارهای سازمانی و لزوم آشنایی تیم با لینوکس است.
لایسنس VMware اکنون چطور فروخته می‌شود و نسخه دائمی هنوز وجود دارد؟
Broadcom فروش لایسنس دائمی و تمدید پشتیبانی آن را متوقف کرده و محصولات فقط به‌صورت اشتراکی عرضه می‌شوند. طبق مقاله پایگاه دانش Broadcom به شماره 313548، اشتراک بر اساس هسته فیزیکی و با دست‌کم ۱۶ هسته برای هر پردازنده محاسبه می‌شود. لایسنس‌های دائمی خریداری‌شده همچنان قابل استفاده‌اند، اما قرارداد پشتیبانی جدیدی برایشان فروخته نمی‌شود.
Hyper-V یا ESXi؛ برای ماشین‌های مجازی ویندوزی کدام به‌صرفه‌تر است؟
اگر بیشتر مهمان‌ها ویندوز سرور هستند، Hyper-V با لایسنس Datacenter جذاب است؛ چون طبق صفحه قیمت‌گذاری مایکروسافت، Datacenter ماشین مجازی نامحدود دارد. با ESXi، لایسنس ویندوز مهمان‌ها همچنان لازم است و لایسنس VMware هم به آن اضافه می‌شود. البته مهارت تیم و نیاز به قابلیت‌های vCenter را هم در تصمیم لحاظ کنید.
آیا ESXi 8 یا 9 روی سرور HP G9 نصب می‌شود؟
در ماتریس HPE، نسل Gen9 فقط تا 7.0 U3 فهرست شده و پشتیبانی عمومی vSphere 7.0 از ۲ اکتبر ۲۰۲۵ تمام شده است. نسخه 8 شاید با ایمیج عمومی نصب شود، اما پشتیبانی رسمی ندارد و Broadcom در نسخه 9 پشتیبانی از Xeon E5-2600 v4 را متوقف کرده است. مشخصات این نسل را در مقاله سرور HP G9 ببینید.
آیا Hyper-V رایگان است؟
Hyper-V در ویندوز سرور هزینه جداگانه ندارد، اما خود ویندوز سرور لایسنس هسته‌محور و CAL می‌خواهد. طبق صفحه قیمت‌گذاری مایکروسافت، هر لایسنس Standard دو ماشین مجازی به‌علاوه میزبان را پوشش می‌دهد و Datacenter نامحدود است. پس در انتخاب Hyper-V یا ESXi، هزینه Hyper-V را همان هزینه لایسنس ویندوز سرور متناسب با تعداد ماشین‌ها بدانید.
مهاجرت ماشین‌ها از ESXi به Proxmox چقدر دشوار است؟
ابزار Import Wizard در Proxmox طبق ویکی رسمی روی ESXi 6.5 تا 8.0 آزمایش شده است. دیسک‌های vSAN و دیسک‌های رمزنگاری‌شده منتقل نمی‌شوند و Snapshotها سرعت انتقال را کم می‌کنند. پس از انتقال، بوت، کارت شبکه و درایورهای مهمان را بررسی کنید و همیشه کار را با یک ماشین غیرحیاتی شروع کنید.
برای ساخت چند سرور مجازی روی سرور اختصاصی، Proxmox یا ESXi ساده‌تر است؟
برای بیشتر تیم‌های کوچک، Proxmox VE به دلیل رابط وب کامل و نبود هزینه لایسنس اولیه شروع ساده‌تری است. اگر میان Proxmox یا ESXi رایگان مردد هستید، محدودیت 8 vCPU و نبود پشتیبانی رسمی نسخه رایگان ESXi را در نظر بگیرید. اگر قصد فروش سرور مجازی به مشتری دارید، پنل‌هایی مثل Virtualizor که روی KVM کار می‌کنند نیز ارزش بررسی دارند.
جمع‌بندی؛ انتخاب مجازی‌ساز بر اساس نیاز واقعی
مقایسه Proxmox و ESXi و Hyper-V فقط مقایسه امکانات نیست؛ تفاوت اصلی در مدل لایسنس، اکوسیستم مدیریت و سازگاری با نسل سرور است. ESXi همچنان پلتفرمی بالغ است، اما لایسنس VMware اکنون اشتراکی و هسته‌محور است. Proxmox VE جایگزین ESXi متن‌باز و کاملی است و هزینه‌اش فقط بابت اشتراک پشتیبانی است. در انتخاب Hyper-V یا ESXi برای محیط‌های ویندوزی هم لایسنس Datacenter کفه را به سود Hyper-V سنگین می‌کند.
پیش از تصمیم، ماتریس سازگاری سازنده را برای مدل دقیق سرورتان ببینید، هزینه چندساله لایسنس را حساب کنید و یک محیط آزمایشی کوچک بسازید. اگر سرور اختصاصی HPE با IP اضافه، محافظت DDoS، پنل مدیریت و مشاوره فنی 24/7 می‌خواهید، تیم فنی وب‌داده در انتخاب پیکربندی مناسب کمکتان می‌کند.
اگر درباره انتخاب مجازی‌ساز یا مهاجرت از ESXi سوالی دارید، در بخش نظرات بپرسید؛ تیم فنی وب‌داده پاسخ می‌دهد.
منابع: Broadcom News, VMware by Broadcom Dramatically Simplifies Offer Lineup and Licensing Model؛ Broadcom KB 313548, Counting Cores for VMware Cloud Foundation and vSphere Foundation؛ Proxmox VE Roadmap and release notes؛ Proxmox VE Subscriptions؛ Microsoft, Windows Server 2025 pricing and licensing؛ HPE Support Matrix, VMware ESXi on HPE ProLiant؛ Broadcom KB 399823, Free ESXi 8.0 Update 3e؛ Proxmox VE Wiki, Migrate to Proxmox VE؛ Microsoft Learn, Live migration in workgroup clusters
