جدید!
سرور ابری ساعتی فعال شد. ۱۰۰ هزار تومان اعتبار هدیه بگیرید
به اشتراک بگذارید
جدید!
سرور ابری ساعتی فعال شد. ۱۰۰ هزار تومان اعتبار هدیه بگیرید
اگر بخواهیم کوتاه بگوییم ESXi چیست، پاسخ این است: ESXi هایپروایزر نوع اول (Bare-metal) شرکت VMware است که بدون نیاز به ویندوز یا لینوکس، مستقیم روی سخت‌افزار سرور نصب می‌شود. این نرم‌افزار پردازنده، رم، دیسک و کارت شبکه سرور را بین چند ماشین مجازی ایزوله تقسیم می‌کند و پایه پلتفرم vSphere است.
✅ چند سرویس مستقل را روی یک سرور اختصاصی اجرا می‌کنید و هر کدام سیستم‌عامل خودش را دارد.
✅ خطای یک ماشین مجازی مستقیماً به ماشین‌های دیگر نمی‌رسد.
✅ پلتفرم vSphere سال‌هاست در مراکز داده سازمانی به کار می‌رود و ابزارهای بکاپ و مانیتورینگ زیادی با آن کار می‌کنند.
✅ از وقتی Broadcom مدل لایسنس را عوض کرده، انتخاب نسخه همان‌قدر که فنی است، تصمیمی مالی هم هست.
✅ خطای یک ماشین مجازی مستقیماً به ماشین‌های دیگر نمی‌رسد.
✅ پلتفرم vSphere سال‌هاست در مراکز داده سازمانی به کار می‌رود و ابزارهای بکاپ و مانیتورینگ زیادی با آن کار می‌کنند.
✅ از وقتی Broadcom مدل لایسنس را عوض کرده، انتخاب نسخه همان‌قدر که فنی است، تصمیمی مالی هم هست.
💡 به زبان ساده: ESXi سیستم‌عاملی مخصوص مجازی‌سازی است که مستقیم روی سخت‌افزار اجرا می‌شود
✅ هایپروایزر ESXi جای سیستم‌عامل معمولی سرور را می‌گیرد و ماشین‌های مجازی را میزبانی می‌کند.
✅ اگر برای مجازی‌سازی سرور اختصاصی HPE لازم دارید، پیش از خرید با تیم فنی وب‌داده مشورت کنید.
✅ اگر برای مجازی‌سازی سرور اختصاصی HPE لازم دارید، پیش از خرید با تیم فنی وب‌داده مشورت کنید.
در ادامه سه پرسش را جواب می‌دهیم: ESXi دقیقاً چه کار می‌کند، چه فرقی با vSphere و vCenter دارد و بعد از تغییرات لایسنس Broadcom، هنوز برای سرورتان گزینه مناسبی هست یا نه. مقاله به این ترتیب جلو می‌رود: اول معماری، بعد نسخه‌ها و لایسنس، و در آخر مزایا، محدودیت‌ها و یک سناریوی نمونه.
🔶 سرور اختصاصی برای مجازی‌سازی
سرورهای اختصاصی ایران وب‌داده روی سخت‌افزار HPE ProLiant با رم ECC و دیسک NVMe ارائه می‌شوند و IPv4 اضافه را از پنل کاربری تهیه می‌کنید. پلن‌ها را در صفحه سرور اختصاصی ایران ببینید 👇
ESXi چیست؟ جایگاه هایپروایزر VMware در خانواده vSphere
برای ماشین‌های مجازی، ESXi همان سیستم‌عامل میزبان است. وقتی آن را روی سرور نصب می‌کنید، دیگر ویندوز یا لینوکسی زیر آن نیست و ESXi خودش مستقیم با پردازنده، حافظه، کنترلر دیسک و کارت شبکه کار می‌کند. به همین دلیل به آن هایپروایزر نوع اول یا Bare-metal می‌گویند و سرور فیزیکی پس از نصب آن «میزبان» یا Host نامیده می‌شود.
یک ساختمان اداری را تصور کنید. سرور فیزیکی خود ساختمان است و ESXi مدیریت ساختمان که برق، آب و فضا را بین واحدها تقسیم می‌کند و نمی‌گذارد مصرف یک واحد بقیه را از کار بیندازد. هر ماشین مجازی هم واحدی مستقل با قفل، کنتور و پلاک خودش است.
VM1 (Linux) VM2 (Windows) VM3 (Test)
| | |
[ VMM ] [ VMM ] [ VMM ]
+--------------- VMkernel ----------------+
| CPU Scheduler | Memory | Storage | Net |
+-----------------------------------------+
VMware ESXi (Bare-metal Host)
| Server Hardware: CPU | RAM | Disk | NIC |اگر با مفاهیم پایه آشنا نیستید، پیش از ادامه مقاله مجازی‌سازی چیست را بخوانید.
🔸 نکته فنی درباره نام‌ها
نسخه رایگان ESXi در اسناد Broadcom «vSphere Hypervisor» نام دارد. در مستندات VCF 9.0 هم همین هایپروایزر ESX 9.0 نامیده شده است؛ پس ESX در منابع جدید همان جانشین ESXi است، نه ESX کلاسیک.
۱- VMware چیست و ESXi، vSphere و vCenter چه نسبتی با هم دارند؟
شرکت VMware سازنده ESXi است. در ۲۲ نوامبر ۲۰۲۳، Broadcom خرید VMware را تکمیل کرد و محصولات آن حالا با برند VMware by Broadcom عرضه می‌شوند. این چند نام از یک خانواده‌اند و زیاد با هم اشتباه گرفته می‌شوند:
- ESXi: هایپروایزری که روی هر سرور فیزیکی نصب می‌شود و ماشین‌های مجازی را اجرا می‌کند.
- vCenter Server: مدیریت متمرکز چندین میزبان که قابلیت‌هایی مثل vMotion، HA و DRS را ممکن می‌کند.
- vSphere: نام کل پلتفرم مجازی‌سازی سرور که ESXi و vCenter اجزای اصلی آن هستند.
- VMware Host Client: رابط وب هر میزبان که برای مدیریت یک سرور منفرد کافی است.
- VCF و VVF: بسته‌های اشتراکی VMware Cloud Foundation و VMware vSphere Foundation.
۲- از ESX کلاسیک تا ESXi و ESX 9
هایپروایزر قدیمی‌تر VMware برای سرور، یعنی ESX کلاسیک، یک Service Console داشت؛ طبق مستندات VMware، محیطی لینوکسی که دسترسی ممتاز به کرنل می‌داد و عامل‌های مدیریتی روی آن اجرا می‌شدند. ESXi این لایه را حذف کرد و مدیریت را به APIها سپرد؛ به تعبیر همان سند، بیشتر شبیه فرم‌ور رفتار می‌کند تا نرم‌افزار سنتی. ESX کلاسیک پس از vSphere 4.1 کنار رفت و در VCF 9.0 نام ESX دوباره برای همین معماری به کار رفته است.
چرا مدیران شبکه سراغ ESXi می‌روند؟
معمولاً ESXi را برای یک هدف انتخاب می‌کنند: استفاده بهتر از سخت‌افزار گران‌قیمت، بدون آنکه پایداری فدا شود. دلایل اصلی این‌هاست:
✅ سیستم‌عامل عمومی زیر هایپروایزر نیست؛ پس سربار کمتر است و سهم بیشتری از منابع به ماشین‌ها می‌رسد.
✅ طبق مستندات امنیتی vSphere، ایزوله‌سازی پردازنده، حافظه و دستگاه‌ها جزو خود معماری ESXi است.
✅ پیش از به‌روزرسانی پرریسک، از ماشین Snapshot می‌گیرید و اگر کار خراب شد، به همان نقطه برمی‌گردید.
✅ می‌توانید با یک میزبان شروع کنید و بعداً با vCenter و لایسنس مناسب، چند میزبان را در یک کلاستر کنار هم بگذارید.
✅ طبق مستندات امنیتی vSphere، ایزوله‌سازی پردازنده، حافظه و دستگاه‌ها جزو خود معماری ESXi است.
✅ پیش از به‌روزرسانی پرریسک، از ماشین Snapshot می‌گیرید و اگر کار خراب شد، به همان نقطه برمی‌گردید.
✅ می‌توانید با یک میزبان شروع کنید و بعداً با vCenter و لایسنس مناسب، چند میزبان را در یک کلاستر کنار هم بگذارید.
🎯 مناسب برای چه کسانی؟
تیم‌هایی که با اکوسیستم VMware آشنا هستند یا از قبل لایسنس vSphere دارند. اگر فقط چند ماشین مجازی ساده و بودجه محدود دارید، مقاله Proxmox چیست را هم بخوانید.
معماری ESXi؛ هایپروایزر نوع اول چطور کار می‌کند؟
اجزای ESXi را از پایین به بالا مرور می‌کنیم. شناختن آن‌ها موقع انتخاب سخت‌افزار و طراحی شبکه به کار می‌آید و عیب‌یابی را هم ساده‌تر می‌کند.
هایپروایزر نوع دوم، مثل VMware Workstation یا VirtualBox، روی یک سیستم‌عامل معمولی نصب می‌شود و برای آزمایش روی لپ‌تاپ مناسب است. هایپروایزر نوع اول، مثل ESXi و Hyper-V، مستقیم روی سخت‌افزار نصب می‌شود و برای سرویس‌دهی شبانه‌روزی طراحی شده است. جزئیات بیشتر را در مقاله مجازی‌سازی و انواع Hypervisor بخوانید.
۱- VMkernel؛ کرنل اختصاصی ESXi
کرنل ESXi را VMkernel می‌نامند. طبق مستندات امنیتی Broadcom، ESXi بر پایه کرنل لینوکس ساخته نشده و از کرنل و ابزارهای اختصاصی VMware استفاده می‌کند. وظایف اصلی VMkernel:
◀️ زمان‌بندی پردازنده و تقسیم هسته‌های فیزیکی بین vCPUهای ماشین‌ها
◀️ مدیریت و جداسازی حافظه هر ماشین مجازی
◀️ دسترسی به دیسک و شبکه با درایورهای مخصوص ESXi
◀️ اجرای عامل میزبان (hostd) که Host Client و vCenter به آن وصل می‌شوند
◀️ مدیریت و جداسازی حافظه هر ماشین مجازی
◀️ دسترسی به دیسک و شبکه با درایورهای مخصوص ESXi
◀️ اجرای عامل میزبان (hostd) که Host Client و vCenter به آن وصل می‌شوند
📌 چون ESXi درایورهای خودش را دارد، هر سخت‌افزاری با آن سازگار نیست. به همین دلیل سازندگانی مثل HPE ماتریس سازگاری و ISO سفارشی منتشر می‌کنند.
۲- ماشین مجازی و VMM
کنار هر ماشین مجازی یک ناظر ماشین مجازی (VMM) فعال است. این ناظر با کمک قابلیت‌های مجازی‌سازی سخت‌افزاری پردازنده، مثل Intel VT-x، دستورهای سیستم‌عامل مهمان را تا جای ممکن مستقیم روی پردازنده واقعی اجرا می‌کند. هر ماشین از نگاه ESXi مجموعه‌ای از فایل‌هاست: پیکربندی با پسوند vmx، دیسک مجازی با پسوند vmdk و فایل‌های لاگ و Snapshot. همین ساختار، جابه‌جایی و بکاپ‌گیری را ساده می‌کند.
۳- ذخیره‌سازی؛ دیتاستور و VMFS
فایل‌های ماشین‌ها در ESXi روی «دیتاستور» نگه داشته می‌شوند. طبق مستندات vSphere، دیتاستورهای روی دستگاه‌های بلوکی از VMFS استفاده می‌کنند؛ فایل‌سیستمی پرسرعت و کلاستری که برای نگهداری ماشین‌های مجازی بهینه شده و چند میزبان می‌توانند هم‌زمان به آن دسترسی داشته باشند. دیتاستور می‌تواند از نوع NFS، vSAN یا vVols هم باشد. روی یک سرور اختصاصی منفرد، معمولاً دیسک‌های محلی با کنترلر RAID یک دیتاستور VMFS می‌سازند؛ برای انتخاب سطح مناسب، انواع RAID و کاربرد آن را ببینید.
۴- شبکه؛ vSwitch و آداپتور VMkernel
ماشین‌ها از طریق سوئیچ مجازی به کارت شبکه فیزیکی می‌رسند. طبق مستندات شبکه vSphere، سوئیچ استاندارد (vSwitch) مثل یک سوئیچ اترنت فیزیکی ترافیک را به ماشین درست می‌رساند. سوئیچ توزیع‌شده به vCenter نیاز دارد و روی همه میزبان‌های متصل مثل یک سوئیچ واحد عمل می‌کند.
خود ESXi هم ترافیک سیستمی، مثل مدیریت، vMotion، ذخیره‌سازی مبتنی بر IP (مانند iSCSI و NFS) و vSAN را از آداپتورهای VMkernel مثل vmk0 عبور می‌دهد. مستندات توصیه می‌کند هر نوع ترافیک آداپتور جداگانه داشته باشد. در عمل، IP مدیریتی روی vmk0 و IPهای عمومی ماشین‌ها داخل سیستم‌عامل مهمان تنظیم می‌شوند.
۵- ابزارهای مدیریت ESXi
- DCUI: صفحه متنی کنسول سرور برای تنظیم IP مدیریتی، رمز root و عیب‌یابی اولیه.
- VMware Host Client: رابط وب میزبان برای ساخت و مدیریت ماشین‌ها؛ ابزار اصلی در نسخه رایگان.
- ESXi Shell و SSH: خط فرمان و دستورهای esxcli؛ به‌طور پیش‌فرض غیرفعال‌اند و بهتر است فقط هنگام نیاز روشن شوند.
- vCenter و PowerCLI: مدیریت متمرکز چند میزبان و خودکارسازی کارهای تکراری با اسکریپت.
📚 آنچه مستندات Broadcom می‌گوید
در راهنمای امنیت vSphere 8، Broadcom تصریح می‌کند که ESXi روی کرنل لینوکس یا یک توزیع عمومی لینوکس ساخته نشده و کرنل و ابزارهای اختصاصی VMware را دارد. همین سند ایزوله‌سازی پردازنده، حافظه و دستگاه‌ها را جزو ویژگی‌های امنیتی ذاتی معماری ESXi می‌داند. (منبع: Broadcom TechDocs، بخش Securing ESXi Hosts)
مقایسه ESXi با Hyper-V و Proxmox VE
در بازار، ESXi تنها هایپروایزر نوع اول نیست. جدول زیر تفاوت‌های پایه را نشان می‌دهد؛ مقایسه کامل کارایی، هزینه و سناریوها را در مقاله مقایسه Proxmox، ESXi و Hyper-V بخوانید.
| ویژگی | VMware ESXi | Microsoft Hyper-V | Proxmox VE |
|---|---|---|---|
| جایگاه | هایپروایزر مستقل با کرنل اختصاصی | قابلیت داخلی Windows Server و ویندوز | پلتفرم مبتنی بر Debian |
| فناوری اجرا | ماشین مجازی روی VMkernel | ماشین مجازی روی هایپروایزر مایکروسافت | ماشین مجازی KVM و کانتینر LXC |
| مدل مجوز | اشتراکی؛ نسخه رایگان محدود | همراه لایسنس Windows Server | متن‌باز (AGPLv3)؛ اشتراک پشتیبانی اختیاری |
| مدیریت تک‌میزبان | Host Client تحت وب | Hyper-V Manager | رابط وب داخلی |
| مناسب برای | سازمان‌های وابسته به اکوسیستم VMware | محیط‌های ویندوزی | بودجه محدود و تیم‌های آشنا با لینوکس |
📌 طبق مستندات مایکروسافت، Hyper-V هم هایپروایزر نوع اول است و همراه Windows Server ارائه می‌شود؛ برای آشنایی بیشتر، مقاله مجازی‌سازی مایکروسافت با Hyper-V را ببینید.
نسخه‌های ESXi و تغییر لایسنس Broadcom؛ از ESXi 8 تا ESX 9
مهم‌ترین تغییر سال‌های اخیر درباره ESXi فنی نبود، تجاری بود. پس از آنکه Broadcom خرید VMware را تکمیل کرد، مدل فروش، بسته‌بندی محصولات و حتی دسترسی به نسخه رایگان تغییر کرد.
۱- پایان لایسنس دائمی و بسته‌های VCF و VVF
شرکت Broadcom در ۱۱ دسامبر ۲۰۲۳ اعلام کرد فروش لایسنس دائمی (Perpetual) را متوقف می‌کند و محصولات فقط به‌صورت اشتراکی یا مدت‌دار عرضه می‌شوند. سبد محصولات هم در دو بسته اصلی خلاصه شد: VMware Cloud Foundation برای زیرساخت کامل سازمانی و VMware vSphere Foundation برای سازمان‌های متوسط و کوچک‌تر. طبق همان اطلاعیه، مشتریان همچنان می‌توانند از لایسنس‌های دائمی خریداری‌شده استفاده کنند، اما تمدید پشتیبانی و اشتراک (SnS) آن‌ها دیگر فروخته نمی‌شود.
۲- حذف و بازگشت نسخه رایگان ESXi 8
در همین دوره گذار، Broadcom در فوریه ۲۰۲۴ با KB شماره 2107518 عرضه نسخه رایگان vSphere Hypervisor (ESXi 7.x و 8.x) را متوقف کرد (EOGA). در آوریل ۲۰۲۵ و همراه با ESXi 8.0 Update 3e، نسخه رایگان دوباره در پورتال Broadcom قرار گرفت؛ با این محدودیت‌ها:
❌ حداکثر ۸ vCPU برای هر ماشین مجازی و ۲ پردازنده فیزیکی در هر میزبان
❌ بدون اتصال به vCenter و بدون vMotion، DRS و HA
❌ بدون بکاپ‌گیری مبتنی بر VADP که بسیاری از ابزارهای بکاپ سازمانی از آن استفاده می‌کنند
❌ بدون پشتیبانی رسمی Broadcom؛ کاربرد پیشنهادی خود Broadcom برای آن آزمایشگاه خانگی، توسعه و تست است
❌ بدون اتصال به vCenter و بدون vMotion، DRS و HA
❌ بدون بکاپ‌گیری مبتنی بر VADP که بسیاری از ابزارهای بکاپ سازمانی از آن استفاده می‌کنند
❌ بدون پشتیبانی رسمی Broadcom؛ کاربرد پیشنهادی خود Broadcom برای آن آزمایشگاه خانگی، توسعه و تست است
📌 طبق KB شماره 399823 Broadcom، تعداد ماشین‌های مجازی در این نسخه فقط به منابع سخت‌افزار بستگی دارد. نرم‌افزار همان ESXi 8.0 U3e است و فرق نسخه رایگان و تجاری فقط در لایسنس است؛ با این حال، نبود پشتیبانی، vCenter و بکاپ VADP، سرویس‌دهی به مشتری را با این نسخه پرریسک می‌کند.
۳- لایسنس مبتنی بر هسته؛ حداقل ۱۶ هسته برای هر پردازنده
لایسنس اشتراکی VCF و VVF بر اساس هسته‌های فیزیکی پردازنده‌های میزبان محاسبه می‌شود. طبق KB شماره 313548 Broadcom، برای هر پردازنده دست‌کم ۱۶ هسته باید لایسنس شود. مثلاً سروری با دو پردازنده ۱۴ هسته‌ای در مجموع ۲۸ هسته دارد، اما باید برای ۳۲ هسته لایسنس بخرید. یعنی پردازنده‌ای با کمتر از ۱۶ هسته، در هزینه لایسنس صرفه‌جویی‌ای ایجاد نمی‌کند.
۴- حداقل سخت‌افزار لازم برای ESXi 8
✅ پردازنده ۶۴ بیتی x86 با دست‌کم دو هسته و بیت NX/XD فعال در BIOS
✅ فعال بودن Intel VT-x یا AMD RVI برای ماشین‌های مجازی ۶۴ بیتی
✅ دست‌کم 8GB رم؛ برای محیط‌های عملیاتی معمول دست‌کم 12GB توصیه می‌شود
✅ یک یا چند کارت شبکه گیگابیتی یا سریع‌تر
✅ دیسک بوت ماندگار (HDD، SSD یا NVMe) با دست‌کم 32GB؛ اندازه بهینه 128GB است
✅ فعال بودن Intel VT-x یا AMD RVI برای ماشین‌های مجازی ۶۴ بیتی
✅ دست‌کم 8GB رم؛ برای محیط‌های عملیاتی معمول دست‌کم 12GB توصیه می‌شود
✅ یک یا چند کارت شبکه گیگابیتی یا سریع‌تر
✅ دیسک بوت ماندگار (HDD، SSD یا NVMe) با دست‌کم 32GB؛ اندازه بهینه 128GB است
⚠️ طبق مستندات نیازمندی‌های سخت‌افزاری Broadcom، نگهداری پارتیشن ESX-OSData روی فلش USB و کارت SD منسوخ شده است. این اعداد فقط برای خود ESXi 8 است؛ منابع ماشین‌های مجازی را جداگانه حساب کنید.
۵- ESX 9؛ قابلیت‌های جدید و پردازنده‌های کنارگذاشته‌شده
نسخه VMware Cloud Foundation 9.0 در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۵ منتشر شد. یکی از قابلیت‌های تازه هایپروایزر در این نسخه، Memory Tiering روی NVMe است که صفحات حافظه ماشین‌ها را بین DRAM و دیسک NVMe محلی تقسیم می‌کند. پشتیبانی از فناوری‌های حفاظت حافظه AMD SEV-SNP و Intel TDX هم اضافه شده است.
اما هر سروری به نسخه 9 نمی‌رسد. طبق KB شماره 318697 Broadcom، پشتیبانی سری Xeon E5-2600 v4 در خانواده 9 قطع شده و نصب‌کننده اجازه نصب نمی‌دهد. پردازنده‌های Cascade Lake در خانواده 9 در حالت منسوخ (Deprecated) هنوز پشتیبانی می‌شوند، اما در نسخه اصلی بعدی کنار می‌روند. وضعیت Skylake-SP هم طبق KB شماره 428874 همین است و پشتیبانی آن از خانواده 9 فراتر نمی‌رود. پیش از ارتقا، نسل پردازنده سرور را با این دو KB تطبیق دهید.
جدول مقایسه نسخه رایگان و تجاری ESXi 8
اگر بین نسخه رایگان و خرید اشتراک مردد هستید، این جدول تفاوت‌های اصلی را بر اساس مستندات Broadcom نشان می‌دهد:
| ویژگی | vSphere Hypervisor رایگان (8.0 U3e) | اشتراک VVF یا VCF |
|---|---|---|
| حداکثر vCPU هر ماشین | ۸ | طبق جدول Configuration Maximums هر نسخه |
| پردازنده فیزیکی در هر میزبان | حداکثر ۲ | بدون این محدودیت |
| اتصال به vCenter | ندارد | دارد |
| vMotion، HA و DRS | ندارد | بسته به اشتراک |
| بکاپ مبتنی بر VADP | ندارد | دارد |
| پشتیبانی رسمی Broadcom | ندارد | دارد |
| کاربرد پیشنهادی | آزمایشگاه خانگی، توسعه و تست | محیط عملیاتی |
| مدل هزینه | رایگان | اشتراکی بر اساس هسته (حداقل ۱۶ هسته برای هر CPU) |
مزایا و محدودیت‌های ESXi
✅ کرنل اختصاصی و کم‌حجم با ایزوله‌سازی قوی بین ماشین‌ها
✅ اکوسیستم بالغ شامل ابزارهای بکاپ، مانیتورینگ و ایمیج‌های سفارشی سازندگان سرور
✅ رابط وب Host Client برای مدیریت ساده یک میزبان
✅ قابلیت‌های سازمانی مثل vMotion و HA در اشتراک‌های تجاری
✅ اکوسیستم بالغ شامل ابزارهای بکاپ، مانیتورینگ و ایمیج‌های سفارشی سازندگان سرور
✅ رابط وب Host Client برای مدیریت ساده یک میزبان
✅ قابلیت‌های سازمانی مثل vMotion و HA در اشتراک‌های تجاری
❌ هزینه اشتراک و قانون حداقل ۱۶ هسته، بودجه پروژه‌های کوچک را سنگین می‌کند.
❌ نسخه رایگان محدود است، پشتیبانی رسمی ندارد و Broadcom آن را برای تست و آزمایشگاه پیشنهاد می‌کند.
❌ فهرست سخت‌افزار سازگار محدود است و پردازنده‌های قدیمی در نسخه‌های جدید کنار می‌روند.
❌ تغییرات پیاپی سیاست‌های فروش، برنامه‌ریزی بلندمدت را دشوارتر کرده است.
❌ نسخه رایگان محدود است، پشتیبانی رسمی ندارد و Broadcom آن را برای تست و آزمایشگاه پیشنهاد می‌کند.
❌ فهرست سخت‌افزار سازگار محدود است و پردازنده‌های قدیمی در نسخه‌های جدید کنار می‌روند.
❌ تغییرات پیاپی سیاست‌های فروش، برنامه‌ریزی بلندمدت را دشوارتر کرده است.
⚠️ Snapshot جایگزین بکاپ نیست
فایل‌های Snapshot روی همان دیتاستور ماشین ذخیره می‌شوند و بدون دیسک اصلی ماشین قابل استفاده نیستند؛ اگر دیسک یا آرایه RAID از دست برود، Snapshot هم از بین می‌رود. برای داده‌های مهم بکاپ مستقل لازم است؛ راهنمای تنظیم بکاپ در سرور مجازی نقطه شروع خوبی است.
یک سناریوی نمونه: سه سرویس روی یک سرور اختصاصی
فرض کنید مدیر شبکه یک شرکت می‌خواهد نرم‌افزار حسابداری ویندوزی، وب‌سایت لینوکسی و یک محیط تست را روی یک سرور اختصاصی، در ماشین‌های مجازی جدا اجرا کند. اولین فکرش نسخه رایگان است؛ اما این نسخه پشتیبانی رسمی و بکاپ VADP ندارد و سپردن داده‌های حسابداری به آن ریسک بالایی دارد.
مسیر منطقی این است که ابتدا نسل سرور را با ماتریس HPE و فهرست پردازنده‌های Broadcom تطبیق دهد و سپس هزینه اشتراک را با قانون ۱۶ هسته محاسبه کند. اگر بودجه اجازه ندهد، سراغ Proxmox VE یا Hyper-V می‌رود. در هر دو حالت، بکاپ مستقل و IP جداگانه برای سرویس‌های عمومی را از روز اول در طرح می‌گذارد.
ESXi روی سرور اختصاصی در وب‌داده؛ سخت‌افزار HPE و IP آماده
دانستن اینکه ESXi چیست فقط نیمی از تصمیم است؛ نیمه دیگر سخت‌افزار و شبکه‌ای است که هایپروایزر روی آن اجرا می‌شود. اجاره سرور اختصاصی در وب‌داده این امکانات را دارد:
✅ پلن آماده PRIME 9 با HPE DL360 Gen9، دو پردازنده Xeon E5-2680 v4 (۲۸ هسته و ۵۶ رشته) و 64GB رم Registered ECC DDR4
✅ دیسک 1TB NVMe (Samsung 980/990 PRO) و پورت 10Gbit/s روی شبکه‌ای با آپلینک 100Gbit
✅ خرید IPv4 اضافه از پنل و تحویل آماده (تا ۳ زیرشبکه)؛ جزئیات در خدمات آی‌پی وب‌داده
✅ پنل مدیریت سرور با ری‌استارت، روشن و خاموش کردن، کنسول KVM و نصب مجدد سیستم‌عامل
✅ محافظت DDoS با ظرفیت 100Gbit/s و فایروال سخت‌افزاری
✅ محاسبه ترافیک فقط بر اساس دانلود و آپلود رایگان
✅ بررسی پیکربندی سفارشی، مثل رم بیشتر یا نسل‌های دیگر سرور، از طریق تیکت یا تماس
✅ تیم فنی ۲۴/۷ برای مشاوره پیش از خرید و خدمات کانفیگ سرور
✅ دیسک 1TB NVMe (Samsung 980/990 PRO) و پورت 10Gbit/s روی شبکه‌ای با آپلینک 100Gbit
✅ خرید IPv4 اضافه از پنل و تحویل آماده (تا ۳ زیرشبکه)؛ جزئیات در خدمات آی‌پی وب‌داده
✅ پنل مدیریت سرور با ری‌استارت، روشن و خاموش کردن، کنسول KVM و نصب مجدد سیستم‌عامل
✅ محافظت DDoS با ظرفیت 100Gbit/s و فایروال سخت‌افزاری
✅ محاسبه ترافیک فقط بر اساس دانلود و آپلود رایگان
✅ بررسی پیکربندی سفارشی، مثل رم بیشتر یا نسل‌های دیگر سرور، از طریق تیکت یا تماس
✅ تیم فنی ۲۴/۷ برای مشاوره پیش از خرید و خدمات کانفیگ سرور
⚠️ پیش از نصب ESXi روی پلن آماده بدانید
پلن PRIME 9 بر پایه Gen9 است و ماتریس HPE این نسل را فقط تا ESXi 7.0 U3 فهرست کرده است؛ پشتیبانی عمومی vSphere 7.0 هم در ۲ اکتبر ۲۰۲۵ به پایان رسید و پردازنده E5-2680 v4 در خانواده 9 پشتیبانی نمی‌شود. اگر ESXi 8 یا 9 را با پشتیبانی رسمی سازنده می‌خواهید، پیش از خرید درباره پیکربندی سفارشی با نسل جدیدتر مشورت کنید.
مراحل نصب، از ISO سفارشی HPE تا تنظیم شبکه مدیریتی، در آموزش نصب ESXi روی سرور HP آمده است. اگر به‌جای مدیریت هایپروایزر فقط یک ماشین با منابع تضمین‌شده می‌خواهید، مقاله سرور مجازی اختصاصی (VDS) چیست را ببینید.
سوالات متداول درباره ESXi و vSphere
VMware چیست و چه رابطه‌ای با ESXi دارد؟
شرکت VMware سازنده ESXi، vCenter و پلتفرم vSphere است و از نوامبر ۲۰۲۳ بخشی از Broadcom شده است. ESXi لایه پایه این خانواده است و ابزارهایی مثل vCenter، مدیریت متمرکز و قابلیت‌های سازمانی را روی آن اضافه می‌کنند.
آیا ESXi 8 هنوز رایگان است؟
بله، اما با محدودیت. Broadcom در آوریل ۲۰۲۵ همراه با ESXi 8.0 Update 3e نسخه رایگان را دوباره عرضه کرد. این نسخه حداکثر ۸ vCPU برای هر ماشین و ۲ پردازنده فیزیکی در هر میزبان را پشتیبانی می‌کند، به vCenter وصل نمی‌شود و پشتیبانی رسمی ندارد. خود Broadcom آن را برای آزمایشگاه خانگی، توسعه و تست پیشنهاد می‌کند.
آیا ESXi بر پایه لینوکس ساخته شده است؟
خیر. طبق راهنمای امنیت vSphere، ESXi روی کرنل لینوکس ساخته نشده و کرنل اختصاصی VMkernel را دارد. خط فرمان آن شبیه لینوکس به نظر می‌رسد، اما نرم‌افزارهای معمول لینوکس را نمی‌توان مثل یک توزیع عادی روی آن نصب کرد.
آیا می‌توانم ESXi را روی سرور HP G9 نصب کنم؟
از نظر فنی ممکن است، اما با محدودیت جدی. ماتریس HPE نسل Gen9 را فقط تا ESXi 7.0 U3 فهرست کرده و پشتیبانی عمومی vSphere 7.0 در ۲ اکتبر ۲۰۲۵ تمام شد. پردازنده‌های Xeon E5-2600 v4 هم در خانواده 9 پشتیبانی نمی‌شوند؛ برای سرویس عملیاتی بلندمدت، نسل‌های جدیدتر مطمئن‌ترند.
لایسنس vSphere چطور محاسبه می‌شود؟
لایسنس اشتراکی VCF و VVF بر اساس هسته‌های فیزیکی پردازنده‌ها حساب می‌شود و طبق KB شماره 313548 Broadcom، برای هر پردازنده حداقل ۱۶ هسته منظور می‌شود. پس سروری با دو پردازنده ۸ هسته‌ای هم به لایسنس ۳۲ هسته نیاز دارد. قیمت روز را از فروشنده مجاز Broadcom بپرسید.
ESXi بهتر است یا Proxmox؟
پاسخ به تیم و بودجه‌تان بستگی دارد. ESXi اکوسیستم سازمانی بالغی دارد، اما استفاده عملیاتی با پشتیبانی و vCenter به اشتراک پولی نیاز دارد. Proxmox VE متن‌باز است، روی Debian ساخته شده و ماشین مجازی KVM و کانتینر LXC را پشتیبانی می‌کند. اگر تیمتان با لینوکس راحت است و بودجه محدودی دارید، Proxmox گزینه جدی است.
برای هایپروایزر نوع اول ESXi چقدر رم و دیسک لازم است؟
طبق مستندات Broadcom، ESXi 8 دست‌کم 8GB رم می‌خواهد و برای محیط‌های عملیاتی معمول 12GB توصیه می‌شود. دیسک بوت باید دست‌کم 32GB باشد و اندازه بهینه آن 128GB است. رم و فضای ماشین‌های مجازی را باید جداگانه به این اعداد اضافه کنید.
آیا می‌توانم به هر ماشین مجازی یک IP عمومی جدا بدهم؟
بله. IP اضافه را از ارائه‌دهنده تهیه کنید، کارت شبکه ماشین را به پورت‌گروه شبکه عمومی وصل کنید و IP، ماسک و Gateway را داخل سیستم‌عامل مهمان تنظیم کنید. اگر دیتاسنتر فیلتر MAC دارد، با پشتیبانی هماهنگ شوید. در وب‌داده، IPv4 اضافه را از پنل کاربری می‌خرید و آماده تحویل می‌گیرید.
جمع‌بندی؛ ESXi برای چه کسانی انتخاب درستی است؟
حالا می‌دانید ESXi چیست: هایپروایزر نوع اولی با کرنل اختصاصی VMkernel که مستقیم روی سخت‌افزار نصب می‌شود و منابع سرور را بین ماشین‌های مجازی ایزوله تقسیم می‌کند. دیدیم ESXi پایه پلتفرم vSphere است، vCenter مدیریت متمرکز را اضافه می‌کند و دیتاستور VMFS، سوئیچ مجازی و آداپتورهای VMkernel اجزای اصلی آن هستند.
در سمت تجاری، از وقتی Broadcom مالک VMware شده، لایسنس دائمی جای خود را به اشتراک مبتنی بر هسته داده است. نسخه رایگان ESXi 8 بدون پشتیبانی و vCenter عرضه می‌شود و بیشتر به کار تست و آزمایشگاه می‌آید، و نسخه 9 بعضی پردازنده‌های قدیمی را کنار گذاشته است. برای خیلی از سناریوها هم Hyper-V و Proxmox VE جایگزین جدی‌اند.
معیار تصمیم سه چیز است: سازگاری نسل سرور با نسخه موردنظر، هزینه واقعی لایسنس، و اینکه واقعاً به vCenter نیاز دارید یا نه. اگر برای مجازی‌سازی سرور اختصاصی HPE با IP اضافه و محافظت DDoS می‌خواهید، پیش از خرید با تیم فنی ۲۴/۷ وب‌داده درباره نسل سرور و نسخه ESXi مشورت کنید.
اگر درباره نصب یا لایسنس ESXi روی سرورتان سوالی دارید، در بخش نظرات بپرسید؛ تیم فنی وب‌داده پاسخ می‌دهد.
منابع: Broadcom TechDocs, vSphere 8.0 Security: Securing ESXi Hosts؛ Broadcom TechDocs, ESXi 8.0 Hardware Requirements؛ Broadcom KB 399823, VMware ESXi 8.0 Update 3e now available as a Free Hypervisor؛ Broadcom News, VMware by Broadcom Business Transformation (December 2023)؛ Broadcom KB 313548, Counting Cores for VMware Cloud Foundation and vSphere Foundation؛ Broadcom TechDocs, VCF 9.0 Release Notes: What's New in vSphere؛ Broadcom KB 318697, CPU Support Deprecation and Discontinuation In VCF Releases؛ Broadcom KB 428874, Deprecated CPU Systems / Servers in ESX 9.0
