جدید!
سرور ابری ساعتی فعال شد. ۱۰۰ هزار تومان اعتبار هدیه بگیرید
به اشتراک بگذارید
جدید!
سرور ابری ساعتی فعال شد. ۱۰۰ هزار تومان اعتبار هدیه بگیرید
دیتاسنتر | بلاگ وب‌داده
کولوکیشن چیست و چه زمانی باید سرور شخصی خود را به دیتاسنتر بسپارید؟
در این راهنما می‌بینید در کولوکیشن سرور دقیقاً چه چیزی بر عهده شماست، دیتاسنتر چه خدماتی می‌دهد و پیش از ارسال سخت‌افزار چه نکاتی را باید آماده کنید.
💡 خلاصه مقاله در ۳ خط
✅ کولوکیشن یعنی سروری که مالک آن هستید، در رک یک دیتاسنتر حرفه‌ای نصب شود و از برق، سرمایش، امنیت فیزیکی و شبکه آن استفاده کند.
✅ تصمیم اصلی، انتخاب بین مالکیت و کنترل کامل سخت‌افزار همراه با مسئولیت تعمیر آن، یا راحتی اجاره سرور اختصاصی است.
✅ اگر سخت‌افزار مناسب و تیم فنی برای مدیریت آن دارید، کولوکیشن سرور با آماده‌سازی درست پیش از ارسال، گزینه‌ای منطقی و بلندمدت است.
✅ تصمیم اصلی، انتخاب بین مالکیت و کنترل کامل سخت‌افزار همراه با مسئولیت تعمیر آن، یا راحتی اجاره سرور اختصاصی است.
✅ اگر سخت‌افزار مناسب و تیم فنی برای مدیریت آن دارید، کولوکیشن سرور با آماده‌سازی درست پیش از ارسال، گزینه‌ای منطقی و بلندمدت است.
اگر بخواهیم در یک جمله بگوییم کولوکیشن چیست، باید گفت: کولوکیشن (Colocation) مدلی از میزبانی است که در آن سرور، استوریج یا تجهیزات شبکه‌ای متعلق به شما در رک یک دیتاسنتر حرفه‌ای نصب می‌شود. شما سخت‌افزار، سیستم‌عامل و داده‌ها را تهیه و مدیریت می‌کنید و دیتاسنتر فضای رک، برق پایدار، سرمایش، امنیت فیزیکی و اتصال به شبکه را فراهم می‌کند. به همین دلیل در بازار ایران به آن «اجاره فضای رک» یا «میزبانی سرور شخصی» هم می‌گویند.
✅ کنترل کامل: سخت‌افزار مال شماست و هر قطعه یا پیکربندی دلخواه را خودتان انتخاب می‌کنید.
✅ زیرساخت دیتاسنتری: برق اضطراری، سرمایش دقیق و امنیت فیزیکی، بدون ساختن اتاق سرور.
✅ شبکه پرسرعت: اتصال مستقیم به شبکه دیتاسنتر به جای اینترنت اداری.
✅ استفاده دوباره از سرمایه: سرورهایی که قبلاً خریده‌اید، در محیطی پایدار به کار ادامه می‌دهند.
✅ زیرساخت دیتاسنتری: برق اضطراری، سرمایش دقیق و امنیت فیزیکی، بدون ساختن اتاق سرور.
✅ شبکه پرسرعت: اتصال مستقیم به شبکه دیتاسنتر به جای اینترنت اداری.
✅ استفاده دوباره از سرمایه: سرورهایی که قبلاً خریده‌اید، در محیطی پایدار به کار ادامه می‌دهند.
💡 کولوکیشن = سخت‌افزار شما + زیرساخت دیتاسنتر
✅ مالکیت و مدیریت سرور با شماست؛ فضا، برق، سرمایش و شبکه با دیتاسنتر.
✅ کولوکیشن سرور با برق دوپاور، پورت 10G و دسترسی iLO را در وب‌داده تجربه کنید.
✅ کولوکیشن سرور با برق دوپاور، پورت 10G و دسترسی iLO را در وب‌داده تجربه کنید.
حتماً زمانی که این مقاله را باز کرده‌اید، به دنبال پاسخی روشن هستید: اینکه کولوکیت کردن سرور چه معنایی دارد، چه چیزهایی را باید خودتان فراهم کنید و آیا این مدل برای کسب‌وکار شما به‌صرفه است یا نه. در ادامه، گام‌به‌گام سهم شما و دیتاسنتر، شرایط تحویل سخت‌افزار، خدمات Remote Hands و مزایا و محدودیت‌های این مدل را بررسی می‌کنیم. پس همراه ما باشید 😉👇
🔶 خدمات کولوکیشن وب‌داده
اگر سرور شخصی دارید، خدمات کولوکیشن وب‌داده با برق دوپاور برای هر یونیت، پورت 1G و 10G و مدیریت iLO آماده میزبانی سخت‌افزار شماست. شرایط کامل را همین حالا ببینید 👇
📌 آنچه در این مقاله می‌خوانید
◀️ کولوکیشن چیست و چطور کار می‌کند؟
◀️ مقایسه کولوکیشن سرور، سرور اختصاصی و اتاق سرور داخلی
◀️ مزایا و معایب کولوکیشن سرور؛ برای چه کسانی مناسب است؟
◀️ شرایط تحویل سرور و خدمات Remote Hands در کولوکیشن
◀️ چک‌لیست تحویل سرور کولوکیشن به دیتاسنتر
◀️ کولوکیشن سرور در وب‌داده؛ امکانات و شرایط
◀️ سوالات متداول درباره کولوکیشن سرور
◀️ جمع‌بندی؛ کولوکیشن سرور یعنی کنترل کامل با مسئولیت کامل
◀️ مقایسه کولوکیشن سرور، سرور اختصاصی و اتاق سرور داخلی
◀️ مزایا و معایب کولوکیشن سرور؛ برای چه کسانی مناسب است؟
◀️ شرایط تحویل سرور و خدمات Remote Hands در کولوکیشن
◀️ چک‌لیست تحویل سرور کولوکیشن به دیتاسنتر
◀️ کولوکیشن سرور در وب‌داده؛ امکانات و شرایط
◀️ سوالات متداول درباره کولوکیشن سرور
◀️ جمع‌بندی؛ کولوکیشن سرور یعنی کنترل کامل با مسئولیت کامل
کولوکیشن چیست و چطور کار می‌کند؟
برای اینکه دقیق بفهمیم کولوکیشن چیست، باید بدانیم در این مدل مالکیت و مدیریت سخت‌افزار از محل نگهداری آن جدا می‌شود. در تعریف رایج صنعت، مرکز کولوکیشن دیتاسنتری است که کسب‌وکارها در آن برای سرور، استوریج و تجهیزات شبکه خود فضا اجاره می‌کنند. ارائه‌دهنده ساختمان، برق، سرمایش، پهنای باند و امنیت فیزیکی را فراهم می‌کند و مشتری سرور و تجهیزات خودش را می‌آورد.
برای درک بهتر، کولوکیشن را با پارکینگ مجهز یک مجتمع مقایسه کنید. خودرو مال شماست و سرویس و تعمیر آن هم با خودتان است؛ اما جای پارک، نگهبانی، دوربین، روشنایی و امنیت محوطه را مجموعه تأمین می‌کند. در اجاره سرور اختصاصی، خودرو را هم کرایه می‌کنید؛ اما در کولوکیشن فقط جای امن و خدمات پیرامونی را اجاره می‌کنید.
[ Your Server ] + rails + PSU + NIC/SFP+
⬇️
[ DC Rack (1U / 2U / full rack) ]
├─ power A/B + cooling + security (DC)
├─ uplink 1G/10G ➡️ DC network ➡️ Internet
└─ iLO / KVM ➡️ remote management (you)
OS + apps + data + spare parts = YOUروند کولوکیت کردن سرور معمولاً این‌طور است: پس از انتخاب ارائه‌دهنده و پلن، سرور را همراه تجهیزات جانبی به دیتاسنتر تحویل می‌دهید. تیم دیتاسنتر آن را روی ریل در رک نصب می‌کند، کابل برق و شبکه را متصل می‌کند و IPهای تخصیص‌یافته را روی پورت شما فعال می‌کند. از این لحظه به بعد، مدیریت سیستم‌عامل و سرویس‌ها از راه دور و با خود شماست.
۱- سهم شما در کولوکیشن سرور: سخت‌افزار، نرم‌افزار و داده
مهم‌ترین نکته‌ای که پیش از هر تصمیمی باید بدانید این است که در کولوکیشن سرور، دیتاسنتر صاحب‌خانه است، نه تعمیرکار. مسئولیت این موارد به‌طور کامل با شماست:
- خود سرور: پردازنده، رم، دیسک‌ها، کنترلر RAID و پاور؛ تعمیر و ارتقای آن‌ها هم با شماست.
- تجهیزات جانبی نصب: ریل‌کیت، کارت شبکه و ماژول‌های فیبر در صورت نیاز.
- نرم‌افزار و لایسنس: سیستم‌عامل، هایپروایزر، کنترل‌پنل و به‌روزرسانی‌های امنیتی.
- داده و بکاپ: طراحی نسخه پشتیبان و برنامه بازیابی، مگر اینکه سرویس جداگانه‌ای بخرید.
۲- سهم دیتاسنتر: فضا، برق، سرمایش و شبکه
دیتاسنتر زیرساختی را فراهم می‌کند که ساختن آن برای یک شرکت کوچک یا متوسط پرهزینه است. فضای رک بر حسب «یونیت» سنجیده می‌شود؛ هر یونیت (U) طبق استاندارد EIA-310 برابر 1.75 اینچ یا 44.45 میلی‌متر ارتفاع دارد. سرورهای رایج رکمونت یک یا دو یونیت فضا می‌گیرند و ارائه‌دهندگان معمولاً از یک یونیت تا رک کامل، کیج (Cage) یا سوئیت اختصاصی اجاره می‌دهند.
✅ برق پایدار: UPS، ژنراتور و در بسیاری از مراکز، دو مسیر برق مستقل (A/B) برای سرورهای دوپاور.
✅ سرمایش دقیق: تهویه و کنترل دما و رطوبت برای جلوگیری از داغ شدن قطعات.
✅ امنیت فیزیکی: کنترل ورود، دوربین مداربسته و ثبت رفت‌وآمد افراد.
✅ شبکه: پورت اختصاصی با سرعت مشخص، آدرس IP و اتصال به شبکه پرظرفیت دیتاسنتر.
✅ سرمایش دقیق: تهویه و کنترل دما و رطوبت برای جلوگیری از داغ شدن قطعات.
✅ امنیت فیزیکی: کنترل ورود، دوربین مداربسته و ثبت رفت‌وآمد افراد.
✅ شبکه: پورت اختصاصی با سرعت مشخص، آدرس IP و اتصال به شبکه پرظرفیت دیتاسنتر.
🔸 نکته فنی: چگالی توان رک را جدی بگیرید
طبق نظرسنجی سالانه Uptime Institute در 2024، میانگین چگالی توان رک‌ها رو به افزایش است اما هنوز زیر 8 کیلووات قرار دارد و بیشتر مراکز رکی بالای 30 کیلووات ندارند. گزارش 2026 همین مؤسسه هم نشان می‌دهد شمار اپراتورهایی که چگالی اوج 30 کیلووات یا بیشتر را گزارش می‌کنند، در حال افزایش است. اگر سرور GPU یا پرمصرف دارید، سقف برق مجاز هر یونیت یا رک را پیش از ارسال با ارائه‌دهنده هماهنگ کنید.
کولوکیشن بخشی از یک روند جهانی است. طبق همان گزارش 2024 مؤسسه Uptime Institute، بیش از نیمی از بارهای کاری (55 درصد) اکنون بیرون از دیتاسنترهای خود سازمان‌ها اجرا می‌شوند؛ یعنی در مراکزی مانند کولوکیشن، ابر یا سرویس‌های میزبانی. به بیان ساده، سازمان‌ها ترجیح می‌دهند به جای ساختن و نگهداری زیرساخت، روی سرویس و داده خود تمرکز کنند.
مقایسه کولوکیشن سرور، سرور اختصاصی و اتاق سرور داخلی
جدول زیر سه راه رایج نگهداری سرور را از نظر مالکیت، هزینه و مسئولیت کنار هم می‌گذارد:
| ویژگی | کولوکیشن سرور | اجاره سرور اختصاصی | اتاق سرور در شرکت |
|---|---|---|---|
| مالکیت سخت‌افزار | شما | ارائه‌دهنده | شما |
| هزینه شروع | خرید سرور و قطعات جانبی | پایین؛ پرداخت دوره‌ای | خرید سرور و تجهیز اتاق |
| برق، UPS و سرمایش | با دیتاسنتر | با دیتاسنتر | با خودتان |
| تعمیر و تأمین قطعه | با شما | با ارائه‌دهنده | با شما |
| کیفیت شبکه | شبکه دیتاسنتر | شبکه دیتاسنتر | اینترنت اداری |
| دسترسی فیزیکی | طبق قوانین دیتاسنتر | معمولاً لازم نیست | همیشگی |
| انعطاف سخت‌افزاری | کامل | محدود به پلن‌ها | کامل |
| مناسب برای | صاحبان سخت‌افزار با تیم فنی | شروع سریع بدون خرید سرور | سرویس‌های داخلی سبک |
همان‌طور که می‌بینید، تفاوت اصلی در «مالکیت» و «مسئولیت» است. اگر هنوز بین این گزینه‌ها مردد هستید، مقاله‌های سرور اختصاصی چیست و تفاوت سرور مجازی و اختصاصی تصویر کامل‌تری به شما می‌دهند. برای محاسبه هزینه کل مالکیت هم راهنمای خرید یا اجاره سرور اختصاصی را ببینید.
مزایا و معایب کولوکیشن سرور؛ برای چه کسانی مناسب است؟
کولوکیشن سرور نه راه‌حلی همه‌کاره است و نه گزینه‌ای فقط برای شرکت‌های بزرگ. ارزش آن به این بستگی دارد که چه سخت‌افزاری دارید، چه کسی آن را مدیریت می‌کند و چقدر به کنترل کامل نیاز دارید. در ادامه، مزایا و محدودیت‌ها را بی‌تعارف کنار هم می‌گذاریم.
مزایای کولوکیشن سرور
✅ کنترل کامل سخت‌افزار: نوع پردازنده، مقدار رم، دیسک و کارت شبکه را خودتان تعیین می‌کنید.
✅ هزینه قابل پیش‌بینی در بلندمدت: پس از خرید سخت‌افزار، عمدتاً هزینه فضا، شبکه و ترافیک را می‌پردازید.
✅ زیرساخت در سطح دیتاسنتر: برق اضطراری، سرمایش و امنیت فیزیکی بدون سرمایه‌گذاری روی اتاق سرور.
✅ شبکه و IP مستقل: امکان استفاده از رنج IP و AS شخصی از طریق BGP، اگر ارائه‌دهنده پشتیبانی کند.
✅ مقیاس‌پذیری تدریجی: با رشد نیاز، سرور یا یونیت تازه اضافه می‌کنید.
✅ حفظ سرمایه قبلی: سرورهای موجود، به جای خاک خوردن در انبار، سرویس‌دهی می‌کنند.
✅ هزینه قابل پیش‌بینی در بلندمدت: پس از خرید سخت‌افزار، عمدتاً هزینه فضا، شبکه و ترافیک را می‌پردازید.
✅ زیرساخت در سطح دیتاسنتر: برق اضطراری، سرمایش و امنیت فیزیکی بدون سرمایه‌گذاری روی اتاق سرور.
✅ شبکه و IP مستقل: امکان استفاده از رنج IP و AS شخصی از طریق BGP، اگر ارائه‌دهنده پشتیبانی کند.
✅ مقیاس‌پذیری تدریجی: با رشد نیاز، سرور یا یونیت تازه اضافه می‌کنید.
✅ حفظ سرمایه قبلی: سرورهای موجود، به جای خاک خوردن در انبار، سرویس‌دهی می‌کنند.
معایب و محدودیت‌های کولوکیشن سرور
❌ هزینه اولیه بالا: خرید سرور، دیسک و قطعات یدکی پیش از شروع سرویس.
❌ مسئولیت خرابی با شماست: اگر دیسک یا پاور خراب شود، قطعه جایگزین را باید خودتان تأمین کنید.
❌ دسترسی فیزیکی محدود: ورود به دیتاسنتر تابع قوانین، هماهنگی قبلی و ساعات مشخص است.
❌ زمان راه‌اندازی: ارسال، نصب و تست سخت‌افزار زمان می‌برد و مثل سرویس آماده، آنی نیست.
❌ قرارداد و هزینه‌های جانبی: برخی قراردادها بلندمدت‌اند و خدماتی مانند تعویض قطعه یا IP اضافه ممکن است جداگانه محاسبه شود.
❌ مسئولیت خرابی با شماست: اگر دیسک یا پاور خراب شود، قطعه جایگزین را باید خودتان تأمین کنید.
❌ دسترسی فیزیکی محدود: ورود به دیتاسنتر تابع قوانین، هماهنگی قبلی و ساعات مشخص است.
❌ زمان راه‌اندازی: ارسال، نصب و تست سخت‌افزار زمان می‌برد و مثل سرویس آماده، آنی نیست.
❌ قرارداد و هزینه‌های جانبی: برخی قراردادها بلندمدت‌اند و خدماتی مانند تعویض قطعه یا IP اضافه ممکن است جداگانه محاسبه شود.
⚠️ محدودیت مهم
کولوکیشن سرور، دیتاسنتر را مسئول سلامت سخت‌افزار شما نمی‌کند. تعهد ارائه‌دهنده معمولاً به برق، سرمایش، شبکه و امنیت محیط محدود است؛ بنابراین RAID، بکاپ بیرون از سرور و قطعه یدکی برای اجزای حیاتی را از روز اول برنامه‌ریزی کنید. درباره پیکربندی دیسک‌ها، مقاله RAID چیست را ببینید.
کولوکیشن سرور برای چه کسانی مناسب است؟
◀️ شرکت‌های هاستینگ و سرویس‌دهندگان: که چندین سرور، رنج IP و نیاز به کنترل شبکه دارند.
◀️ کسب‌وکارهای دارای سرور: که سخت‌افزار خریده‌اند اما اتاق سرور استاندارد و برق پایدار ندارند.
◀️ پروژه‌های با سخت‌افزار خاص: مانند کارت گرافیک، کارت شبکه ویژه یا چیدمان دیسک غیرمعمول که در پلن‌های آماده پیدا نمی‌شود.
◀️ سازمان‌هایی که مالکیت سخت‌افزار برایشان مهم است: و می‌خواهند دیسک‌ها و داده همیشه متعلق به خودشان باشد.
◀️ کسب‌وکارهای دارای سرور: که سخت‌افزار خریده‌اند اما اتاق سرور استاندارد و برق پایدار ندارند.
◀️ پروژه‌های با سخت‌افزار خاص: مانند کارت گرافیک، کارت شبکه ویژه یا چیدمان دیسک غیرمعمول که در پلن‌های آماده پیدا نمی‌شود.
◀️ سازمان‌هایی که مالکیت سخت‌افزار برایشان مهم است: و می‌خواهند دیسک‌ها و داده همیشه متعلق به خودشان باشد.
🎯 در مقابل، اگر فقط یک سایت یا اپلیکیشن کوچک دارید، تیم فنی برای نگهداری سخت‌افزار ندارید یا نمی‌خواهید سرمایه اولیه را صرف خرید سرور کنید، اجاره سرور اختصاصی یا سرور مجازی معمولاً انتخاب ساده‌تر و کم‌ریسک‌تری است.
📚 از منابع معتبر
مؤسسه Uptime Institute در سیستم طبقه‌بندی Tier، دیتاسنترها را در چهار سطح دسته‌بندی می‌کند. طبق این استاندارد، دیتاسنتر Tier III «قابل نگهداری هم‌زمان» (Concurrently Maintainable) است؛ یعنی می‌توان تجهیزات را بدون خاموشی سرویس نگهداری کرد. Tier IV نیز «تحمل‌پذیر در برابر خطا» (Fault Tolerant) است و چند سیستم مستقل و از نظر فیزیکی جدا از هم دارد. هنگام انتخاب کولوکیشن سرور، سطح زیرساخت و گواهی‌های دیتاسنتر را حتماً بپرسید.
📌 مقالات تخصصی این مجموعه: برای انتخاب دیتاسنتر، برآورد هزینه و آماده‌سازی سخت‌افزار، این راهنماها را هم بخوانید:
◀️ دیتاسنتر چیست و اجزا و استانداردهای مرکز داده کدام‌اند
◀️ Tier دیتاسنتر و تفاوت سطح‌های 2، 3 و 4
◀️ بهترین دیتاسنترهای ایران و مقایسه امکانات آن‌ها
◀️ دیتاسنتر آسیاتک؛ امکانات و خدمات میزبانی
◀️ دیتاسنتر زیرساخت؛ معرفی، امکانات و خدمات
◀️ هزینه کولوکیشن در ۱۴۰۵ و مقایسه آن با اجاره سرور
◀️ رک سرور چیست؛ انواع رک، یونیت و راهنمای انتخاب
◀️ سرور رکمونت و تفاوت آن با سرور تاور و بلید
◀️ اتاق سرور استاندارد؛ الزامات، هزینه و جایگزین‌ها
◀️ Tier دیتاسنتر و تفاوت سطح‌های 2، 3 و 4
◀️ بهترین دیتاسنترهای ایران و مقایسه امکانات آن‌ها
◀️ دیتاسنتر آسیاتک؛ امکانات و خدمات میزبانی
◀️ دیتاسنتر زیرساخت؛ معرفی، امکانات و خدمات
◀️ هزینه کولوکیشن در ۱۴۰۵ و مقایسه آن با اجاره سرور
◀️ رک سرور چیست؛ انواع رک، یونیت و راهنمای انتخاب
◀️ سرور رکمونت و تفاوت آن با سرور تاور و بلید
◀️ اتاق سرور استاندارد؛ الزامات، هزینه و جایگزین‌ها
شرایط تحویل سرور و خدمات Remote Hands در کولوکیشن
در این بخش همراه تیم وب‌داده باشید تا مسیر کولوکیت کردن یک سرور را از آماده‌سازی سخت‌افزار تا مدیریت روزمره، مرحله‌به‌مرحله مرور کنیم. بیشتر گرفتاری‌های کولوکیشن سرور، نه در دیتاسنتر، بلکه در همین مرحله آماده‌سازی ایجاد می‌شود.
۱- آماده‌سازی سخت‌افزار پیش از ارسال
پیش از ارسال، سرور باید طوری آماده شود که تیم دیتاسنتر بتواند بدون حدس و گمان آن را نصب کند و شما بلافاصله از راه دور به آن دسترسی داشته باشید:
◀️ ریل‌کیت سازگار: سرور رکمونت بدون ریل مناسب روی رک نصب نمی‌شود.
◀️ پاور سالم و ترجیحاً دوگانه: سرور دوپاور می‌تواند به دو مسیر برق وصل شود و با قطع یکی، روشن بماند.
◀️ کارت شبکه و ماژول فیبر: برای پورت 10G معمولاً کارت شبکه 10G و ماژول SFP+ لازم است.
◀️ مدیریت از راه دور: iLO، iDRAC یا IPMI را فعال کنید و رمز پیش‌فرض را تغییر دهید.
◀️ RAID و سلامت دیسک: وضعیت دیسک‌ها را بررسی کنید و از داده‌ها بکاپ کامل بگیرید.
◀️ برچسب‌گذاری: نام سرور، مالک و پورت‌ها را روی بدنه و کابل‌ها مشخص کنید.
◀️ پاور سالم و ترجیحاً دوگانه: سرور دوپاور می‌تواند به دو مسیر برق وصل شود و با قطع یکی، روشن بماند.
◀️ کارت شبکه و ماژول فیبر: برای پورت 10G معمولاً کارت شبکه 10G و ماژول SFP+ لازم است.
◀️ مدیریت از راه دور: iLO، iDRAC یا IPMI را فعال کنید و رمز پیش‌فرض را تغییر دهید.
◀️ RAID و سلامت دیسک: وضعیت دیسک‌ها را بررسی کنید و از داده‌ها بکاپ کامل بگیرید.
◀️ برچسب‌گذاری: نام سرور، مالک و پورت‌ها را روی بدنه و کابل‌ها مشخص کنید.
🔸 ماژول SFP+ SR چیست؟
طبق دیتاشیت رسمی Cisco، ماژول 10GBASE-SR روی فیبر چندحالته (Multimode) با طول موج 850 نانومتر کار می‌کند، کانکتور LC دوبل دارد و روی فیبر OM3 تا 300 متر و روی OM4 تا 400 متر برد دارد. پیش از خرید ماژول، سازگاری آن با کارت شبکه سرورتان را از مستندات سازنده بررسی کنید.
۲- شبکه، IP و مدل محاسبه ترافیک
در کولوکیشن سرور، سرعت پورت (مثلاً 1G یا 10G) با میزان ترافیک مصرفی فرق دارد. پورت فقط سقف سرعت را تعیین می‌کند و صورت‌حساب شبکه معمولاً با یکی از این سه مدل محاسبه می‌شود:
- ترافیک حجمی: بر اساس ترابایت مصرفی در ماه؛ برخی ارائه‌دهندگان فقط دانلود را حساب می‌کنند (مفهوم ترافیک یک به یک).
- پهنای باند اختصاصی: مقدار مشخصی مگابیت یا گیگابیت بر ثانیه برای شما رزرو می‌شود، چه مصرف کنید چه نکنید.
- صدک 95 (95th Percentile): نمونه‌های مصرف ماه مرتب می‌شوند، ۵ درصد بالایی کنار می‌رود و بیشترین مقدار باقی‌مانده مبنای صورت‌حساب است.
برای IP هم دو مسیر دارید: استفاده از IPv4 و IPv6 ارائه‌دهنده، یا اعلام رنج IP شخصی از طریق BGP. طبق تعریف RIPE NCC، سیستم خودمختار (AS) گروهی از شبکه‌های IP است که یک سیاست مسیریابی روشن و مشخص دارد. دریافت شماره AS هم شرایطی مانند اتصال به بیش از یک ارائه‌دهنده (Multihoming) و سیاست مسیریابی منحصربه‌فرد را می‌طلبد.
۳- مدیریت از راه دور و خدمات Remote Hands
بیشتر کارهای روزمره سرور کولوکیشن از راه دور انجام می‌شود. کارت‌های مدیریت خارج از باند (Out-of-Band) مانند iLO در سرورهای HPE، کنسول سرور را حتی وقتی سیستم‌عامل بالا نیامده در اختیار شما می‌گذارند؛ از روشن و خاموش کردن سرور تا دیدن مراحل بوت و ورود به تنظیمات BIOS.
برای کارهایی که دست فیزیکی لازم دارند، دیتاسنترها خدمات Remote Hands ارائه می‌کنند. طبق تعریف TechTarget، Remote Hands خدمتی است که مشتری کارهای نگهداری تجهیزاتش را به تکنسین‌های ارائه‌دهنده می‌سپارد؛ مانند ری‌استارت یا خاموش و روشن کردن سرور. کارهای پیچیده‌تر مثل تعویض دیسک یا پاور خراب و کابل‌کشی شبکه معمولاً Smart Hands نامیده می‌شود و برخی ارائه‌دهندگان آن را ساعتی محاسبه می‌کنند.
📌 پیش از امضای قرارداد بپرسید
✅ کدام کارهای Remote Hands رایگان است و کدام هزینه جداگانه دارد؟
✅ درخواست فوری در ساعات غیراداری چطور و با چه روندی پیگیری می‌شود؟
✅ قطعه جایگزین را چه کسی تأمین می‌کند و کجا نگهداری می‌شود؟
✅ دسترسی کنسول KVM یا iLO بدون VPN فراهم است یا نه؟
✅ درخواست فوری در ساعات غیراداری چطور و با چه روندی پیگیری می‌شود؟
✅ قطعه جایگزین را چه کسی تأمین می‌کند و کجا نگهداری می‌شود؟
✅ دسترسی کنسول KVM یا iLO بدون VPN فراهم است یا نه؟
۴- امنیت فیزیکی، قرارداد و SLA
دیتاسنتر حرفه‌ای ورود افراد را کنترل و ثبت می‌کند و معمولاً حضور شما را به هماهنگی قبلی و ارائه مدارک شناسایی مشروط می‌کند. این سخت‌گیری به نفع شماست، اما یعنی نمی‌توانید هر زمان که خواستید سراغ سرورتان بروید.
درباره SLA هم دقیق باشید: تعهد دسترس‌پذیری در کولوکیشن سرور، اگر ارائه شود، معمولاً برق، شبکه و محیط را پوشش می‌دهد و خرابی سخت‌افزار شما را شامل نمی‌شود. برای شناخت دقیق‌تر این مفاهیم، مقاله آپتایم چیست را بخوانید.
سناریوی رایج در پشتیبانی وب‌داده
یکی از درخواست‌های رایجی که در پشتیبانی وب‌داده می‌بینیم این است: شرکتی چند سرور HPE نسل قدیمی‌تر در اتاق سرور دفتر خود دارد، با قطعی برق و محدودیت اینترنت اداری دست‌وپنجه نرم می‌کند و می‌پرسد آیا این سرورها برای کولوکیشن سرور پذیرفته می‌شوند یا نه.
پاسخ ما از یک بررسی ساده شروع می‌شود. در وب‌داده محدودیت خاصی برای نسل سرور وجود ندارد، به شرط آنکه ریل‌کیت و ماژول‌های SFP مناسب همراه سرور باشد. سپس پیشنهاد می‌کنیم پیش از ارسال، iLO پیکربندی شود، وضعیت دیسک‌ها و RAID بررسی شود و یک بکاپ کامل بیرون از سرور گرفته شود. پس از نصب، مشتری سرور کولوکیشن را از طریق iLO بررسی می‌کند و سرویس‌ها را با IPهای جدید بالا می‌آورد.
چک‌لیست تحویل سرور کولوکیشن به دیتاسنتر
پیش از ارسال سخت‌افزار، این جدول را مرور کنید تا نصب با تأخیر یا رفت‌وبرگشت اضافه روبه‌رو نشود:
| مورد | چرا مهم است؟ | پیشنهاد |
|---|---|---|
| ریل‌کیت | بدون آن نصب در رک ممکن نیست | همراه سرور ارسال شود |
| پاور سرور | تأمین برق و افزونگی | ترجیحاً دو پاور سالم |
| کارت شبکه و SFP+ | اتصال به پورت 10G | سازگاری با کارت بررسی شود |
| iLO یا IPMI | مدیریت و کنسول از راه دور | فعال با رمز قوی |
| دیسک و RAID | حفظ داده هنگام خرابی دیسک | سلامت دیسک‌ها بررسی شود |
| بکاپ | بازیابی در صورت آسیب حمل | یک نسخه بیرون از سرور |
| برچسب | شناسایی سریع در رک | نام سرور و مالک روی بدنه |
کولوکیشن سرور در وب‌داده؛ امکانات و شرایط
اگر سخت‌افزار خود را دارید، وب‌داده امکان میزبانی آن را در رک‌های اختصاصی فراهم کرده است. آنچه در ادامه می‌خوانید، بر اساس اطلاعات فعلی صفحه کولوکیشن سرور وب‌داده است:
✅ برق دوپاور برای هر یونیت، همراه با پورت iLO، پورت 1G و پورت 10G
✅ امکان انتخاب پورت 1 گیگ یا 10 گیگ به‌صورت رایگان
✅ دسترسی KVM Console و مدیریت iLO بدون نیاز به VPN
✅ IPv4 تا سقف ۳ سابنت و IPv6 به‌صورت Subnet /48
✅ برقراری BGP و IP Announcement با AS اختصاصی شما یا AS وب‌داده
✅ محاسبه ترافیک ترابایتی بر پایه دانلود (آپلود رایگان) یا پهنای باند اختصاصی در دو مقدار 1G و 2G
✅ حفاظت سخت‌افزاری با فایروال‌های FortiGate و مانیتورینگ سرورها
✅ رک اختصاصی از یک یونیت تا رک کامل و پشتیبانی ۲۴ ساعته
✅ آنلاین شدن سرور حداکثر ۷۲ ساعت پس از دریافت سخت‌افزار
✅ امکان انتخاب پورت 1 گیگ یا 10 گیگ به‌صورت رایگان
✅ دسترسی KVM Console و مدیریت iLO بدون نیاز به VPN
✅ IPv4 تا سقف ۳ سابنت و IPv6 به‌صورت Subnet /48
✅ برقراری BGP و IP Announcement با AS اختصاصی شما یا AS وب‌داده
✅ محاسبه ترافیک ترابایتی بر پایه دانلود (آپلود رایگان) یا پهنای باند اختصاصی در دو مقدار 1G و 2G
✅ حفاظت سخت‌افزاری با فایروال‌های FortiGate و مانیتورینگ سرورها
✅ رک اختصاصی از یک یونیت تا رک کامل و پشتیبانی ۲۴ ساعته
✅ آنلاین شدن سرور حداکثر ۷۲ ساعت پس از دریافت سخت‌افزار
برای تحویل، ریل‌کیت، دو ماژول SFP+ 10G SR، کارت شبکه 10G (در صورت نیاز به پورت 10G) و پاور سرور را همراه سخت‌افزار ارسال کنید. اطلاعات مراکز داده را هم در صفحه دیتاسنترهای وب‌داده ببینید.
⚠️ شفاف بگوییم؛ محدودیت‌های فعلی
❌ فضای بکاپ همراه کولوکیشن ارائه نمی‌شود و برای آن می‌توانید هاست بکاپ تهیه کنید.
❌ پورت‌های Uplink قابلیت Failover ندارند؛ اما امکان تنظیم VLAN مشترک برای سرورهای شما وجود دارد.
❌ چون دیتاسنتر گواهی SLA را پشتیبانی نمی‌کند، برای کولوکیشن SLA ارائه نمی‌شود.
❌ رفع مشکل سخت‌افزاری بسته به فوریت و شرایط ورود به دیتاسنتر، در اسرع وقت یا در اولین زمان اداری دیتاسنتر انجام می‌شود.
❌ پورت‌های Uplink قابلیت Failover ندارند؛ اما امکان تنظیم VLAN مشترک برای سرورهای شما وجود دارد.
❌ چون دیتاسنتر گواهی SLA را پشتیبانی نمی‌کند، برای کولوکیشن SLA ارائه نمی‌شود.
❌ رفع مشکل سخت‌افزاری بسته به فوریت و شرایط ورود به دیتاسنتر، در اسرع وقت یا در اولین زمان اداری دیتاسنتر انجام می‌شود.
اگر هنوز سخت‌افزار آماده ارسال ندارید، طبق صفحه کولوکیشن می‌توانید کیفیت زیرساخت را ابتدا با تست رایگان سخت‌افزار خودتان یا یک سرور اختصاصی وب‌داده بسنجید. همچنین اگر نمی‌خواهید سرور بخرید، سرور اختصاصی ایران روی سخت‌افزار HPE ProLiant با نصب خودکار سیستم‌عامل گزینه مناسبی است.
🚀 بیشتر بدانید: برای انتخاب محل میزبانی، مقاله اهمیت موقعیت سرور را هم بخوانید.
سوالات متداول درباره کولوکیشن سرور
Colocation چیست و با اجاره فضای رک چه فرقی دارد؟
در عمل تفاوت زیادی ندارند. اجاره فضای رک هسته اصلی کولوکیشن است؛ یعنی جایی در رک دیتاسنتر برای سرور شما. اما سرویس کولوکیشن معمولاً بسته کامل‌تری است و علاوه بر فضا، برق، پورت شبکه، IP، ترافیک و گاهی مدیریت از راه دور و Remote Hands را هم شامل می‌شود. هنگام مقایسه پیشنهادها، دقیق بپرسید کدام خدمات در سرویس پایه وجود دارد.
کولوکیت کردن سرور یعنی چه؟
«کولوکیت» شکل فارسی‌شده فعل Colocate است و منظور از کولوکیت کردن سرور، انتقال سرور شخصی به دیتاسنتر و نصب آن در رک است. پس از آن، سرور از برق، سرمایش و شبکه دیتاسنتر استفاده می‌کند، اما مالکیت و مدیریت آن همچنان با شماست. این اصطلاح بیشتر در گفت‌وگوهای فنی و آگهی‌های میزبانی به کار می‌رود.
سرور کولوکیشن باید چه شرایطی داشته باشد؟
بیشتر دیتاسنترها سرور رکمونت با ریل‌کیت سازگار را می‌پذیرند. پاور سالم، کارت شبکه متناسب با پورت انتخابی و ماژول فیبر برای پورت 10G هم لازم است. فعال بودن iLO یا IPMI، سلامت دیسک‌ها و بکاپ پیش از ارسال را هم فراموش نکنید. اگر سرور ایستاده (Tower) یا تجهیزات غیرمعمول دارید، پیش از ارسال شرایط پذیرش را از ارائه‌دهنده بپرسید.
آیا سرور نسل قدیمی را می‌توان کولوکیشن کرد؟
بله، در بسیاری از موارد. در وب‌داده محدودیت خاصی برای نسل سرور وجود ندارد، به شرط آنکه ریل‌کیت و ماژول‌های SFP مناسب همراه آن باشد. البته سرورهای قدیمی‌تر معمولاً به ازای کارایی یکسان برق بیشتری مصرف می‌کنند، قطعات یدکی‌شان کمیاب‌تر است و ممکن است دیگر به‌روزرسانی Firmware دریافت نکنند؛ این موارد را در تصمیم خود لحاظ کنید.
کولوکیشن سرور به‌صرفه‌تر است یا اجاره سرور اختصاصی؟
به طول دوره استفاده و وضعیت سخت‌افزار شما بستگی دارد. در کولوکیشن هزینه خرید سرور را از ابتدا می‌پردازید و بعد عمدتاً هزینه فضا، شبکه و ترافیک دارید؛ پس برای استفاده بلندمدت یا وقتی سرور را از قبل خریده‌اید، معمولاً منطقی‌تر است. اگر سرمایه اولیه یا تیم فنی ندارید، اجاره سرور اختصاصی ریسک کمتری دارد، چون تعمیر و تعویض قطعه با ارائه‌دهنده است.
اگر قطعه‌ای از سرور کولوکیشن خراب شود چه اتفاقی می‌افتد؟
در کولوکیشن سرور، تأمین قطعه جایگزین با مالک سرور است. معمولاً قطعه را به دیتاسنتر می‌رسانید و تکنسین‌ها از طریق Remote Hands آن را تعویض می‌کنند. در وب‌داده، پس از اعلام مشکل سخت‌افزاری، بسته به فوریت و شرایط ورود به دیتاسنتر، اقدام در اسرع وقت یا در اولین زمان اداری دیتاسنتر انجام می‌شود. به همین دلیل RAID و قطعه یدکی برای دیسک و پاور اهمیت زیادی دارد.
آیا در کولوکیشن سرور می‌توانم از IP و AS شخصی خودم استفاده کنم؟
اگر ارائه‌دهنده BGP را پشتیبانی کند، بله. طبق RIPE NCC، دریافت شماره AS به عضویت در RIPE NCC یا همکاری با یک LIR حامی نیاز دارد و شرایطی مثل Multihoming و سیاست مسیریابی مشخص را می‌طلبد. در وب‌داده می‌توانید رنج IP شخصی یا اجاره‌ای خود را با AS اختصاصی خودتان یا با AS وب‌داده اعلام (Announce) کنید.
آیا کولوکیشن سرور شامل بکاپ و SLA هم می‌شود؟
به ارائه‌دهنده بستگی دارد و باید در قرارداد صریح نوشته شود. در وب‌داده فضای بکاپ همراه کولوکیشن ارائه نمی‌شود و می‌توانید آن را با هاست بکاپ جداگانه تأمین کنید. همچنین چون دیتاسنتر گواهی SLA را پشتیبانی نمی‌کند، برای کولوکیشن SLA ارائه نمی‌شود. بنابراین افزونگی داده و برنامه بازیابی را خودتان طراحی کنید.
برای مدیریت سرور کولوکیشن باید حضوری به دیتاسنتر بروم؟
در بیشتر موارد خیر. با iLO یا IPMI و کنسول KVM می‌توانید سرور کولوکیشن را روشن و خاموش کنید، تصویر نمایشگر آن را ببینید و بسته به امکانات کارت مدیریت، حتی سیستم‌عامل نصب کنید. کارهای فیزیکی ساده هم از طریق Remote Hands انجام می‌شود. حضور شخصی معمولاً فقط برای نصب تجهیزات خاص یا تغییرات بزرگ لازم است و آن هم تابع قوانین ورود دیتاسنتر است.
جمع‌بندی؛ کولوکیشن سرور یعنی کنترل کامل با مسئولیت کامل
حالا می‌دانید کولوکیشن چیست: مدلی که در آن سخت‌افزار مال شماست و دیتاسنتر فضای رک، برق پایدار، سرمایش، امنیت فیزیکی و شبکه را فراهم می‌کند. دیدیم که مزیت اصلی این مدل، کنترل کامل و استفاده بلندمدت از سرمایه است و محدودیت اصلی آن، مسئولیت تعمیر، قطعه یدکی و بکاپ است که همچنان بر عهده خود شماست.
اگر تصمیم به کولوکیت کردن سرور گرفته‌اید، پیش از ارسال، ریل‌کیت، پاور، کارت شبکه و ماژول SFP+ را آماده کنید، iLO را پیکربندی کنید و از داده‌ها بکاپ کامل بگیرید. در قرارداد هم دامنه Remote Hands، مدل محاسبه ترافیک، شرایط دسترسی فیزیکی و اینکه تعهدات ارائه‌دهنده دقیقاً چه چیزهایی را پوشش می‌دهد، شفاف کنید.
وب‌داده با برق دوپاور برای هر یونیت، پورت 1G و 10G رایگان، مدیریت iLO بدون VPN و امکان IP Announcement، زیرساخت لازم برای کولوکیشن سرور شما را فراهم کرده است. توصیه نهایی ما این است: اگر تیم فنی و سخت‌افزار مناسب دارید، کولوکیشن را انتخاب کنید؛ و اگر ندارید، با سرور اختصاصی شروع کنید و بعد تصمیم بگیرید.
در صورتی که سوالی داشتید می‌توانید در بخش نظرات با ما در ارتباط باشید.
امیدوارم این مقاله از بلاگ وب‌داده برای شما مفید بوده باشد.
امیدوارم این مقاله از بلاگ وب‌داده برای شما مفید بوده باشد.
