جدید!
سرور ابری ساعتی فعال شد. ۱۰۰ هزار تومان اعتبار هدیه بگیرید
به اشتراک بگذارید
جدید!
سرور ابری ساعتی فعال شد. ۱۰۰ هزار تومان اعتبار هدیه بگیرید
رک سرور (Server Rack) قاب یا کابینت فلزی استانداردی است که سرورها، سوئیچ‌ها، پچ‌پنل‌ها و تجهیزات برق را به‌صورت طبقه‌طبقه و منظم در خود جای می‌دهد. فاصله ریل‌های این قاب طبق استاندارد EIA-310 برای تجهیزات ۱۹ اینچی طراحی شده و ارتفاع آن با واحدی به نام یونیت (U) اندازه‌گیری می‌شود. به همین دلیل، سرور یک برند و سوئیچ برندی دیگر روی همان ریل‌ها کنار هم بسته می‌شوند.
✅ اندازه یکسان: هر دستگاه ۱۹ اینچی، از هر برندی، با همان الگوی پیچ و ریل نصب یا تعویض می‌شود.
✅ جریان هوای کنترل‌شده: هوای سرد از جلوی سرورها وارد و هوای گرم از پشت خارج می‌شود و مسیر این دو از هم جدا می‌ماند.
✅ امنیت فیزیکی: کابینت‌های بسته درب و پنل جانبی قفل‌دار دارند.
✅ پایه محاسبه فضا: در کولوکیشن، فضا معمولاً بر حسب یونیت رک اجاره داده می‌شود.
✅ جریان هوای کنترل‌شده: هوای سرد از جلوی سرورها وارد و هوای گرم از پشت خارج می‌شود و مسیر این دو از هم جدا می‌ماند.
✅ امنیت فیزیکی: کابینت‌های بسته درب و پنل جانبی قفل‌دار دارند.
✅ پایه محاسبه فضا: در کولوکیشن، فضا معمولاً بر حسب یونیت رک اجاره داده می‌شود.
💡 رک سرور؛ قفسه استاندارد ۱۹ اینچی برای چیدن سرور و تجهیزات شبکه
✅ ارتفاع هر طبقه با یونیت سنجیده می‌شود و هر 1U برابر ۱٫۷۵ اینچ یا ۴۴٫۴۵ میلی‌متر است.
✅ نگهداری سرور خودتان در رک دیتاسنتر وب‌داده، از یک یونیت تا رک کامل (کولوکیشن)
✅ نگهداری سرور خودتان در رک دیتاسنتر وب‌داده، از یک یونیت تا رک کامل (کولوکیشن)
اگر قرار است برای سرور یا تجهیزات شبکه رک بخرید یا فضای رک اجاره کنید، اول باید بدانید استاندارد ۱۹ اینچ و یونیت دقیقاً چه چیزی را مشخص می‌کنند. در ادامه این دو را توضیح می‌دهیم، انواع رک را با مشخصات مدل‌های واقعی Eaton مقایسه می‌کنیم و بعد سراغ تجهیزات جانبی و اجاره فضا در دیتاسنتر می‌رویم.
🔶 کولوکیشن سرور در وب‌داده
سرور شخصی دارید و نمی‌خواهید برایش رک، UPS و سیستم سرمایش بخرید؟ کولوکیشن سرور وب‌داده از یک یونیت تا رک کامل ارائه می‌شود؛ پورت، برق و شرایط ارسال سرور در صفحه سرویس آمده است 👇
رک سرور چیست و استاندارد ۱۹ اینچ یعنی چه؟
رک در ساده‌ترین تعریف، قابی فلزی با چهار ستون عمودی (و در برخی مدل‌ها دو ستون) است که روی هر ستون، ردیفی از سوراخ‌ها با فاصله استاندارد وجود دارد. تجهیزات با پیچ یا ریل کشویی به این ستون‌ها بسته می‌شوند و مثل طبقه‌های یک قفسه روی هم می‌نشینند. اگر تازه با مفهوم سرور آشنا شده‌اید، پیش از ادامه، مقاله سرور چیست را هم ببینید.
به گفته Vertiv در راهنمای آموزشی‌اش، رک سرور را گاهی رک شبکه یا LAN Rack هم می‌نامند و این نام‌ها عموماً به یک سازه اشاره دارند. فرقشان در استاندارد پایه نیست؛ اگر فرقی باشد، در عمق، ظرفیت وزن و نوع تجهیزاتی است که داخلشان نصب می‌شود.
رک را مثل ساختمانی چندطبقه در نظر بگیرید که ارتفاع همه طبقه‌هایش از قبل استاندارد شده است. هر سرور یا سوئیچ، بسته به اندازه‌اش، یک یا چند طبقه را می‌گیرد. چون ارتفاع طبقه‌ها و فاصله ستون‌ها ثابت است، می‌توانید سرور HPE را زیر سوئیچ برندی دیگر و بالای یک UPS رک‌مونت ببندید، بی‌آنکه ابعادشان با هم ناسازگار باشد.
FRONT VIEW (42U)
[42U] Patch Panel ........ 1U
[41U] Switch 10G ......... 1U
[40U] Cable Manager ...... 1U
[ .. ] Blanking Panels
[12U] HPE DL380 Gen11 .... 2U
[11U] (same server)
[10U] HPE DL360 Gen11 .... 1U
[ .. ] Free space for growth
[02U] Rack UPS ........... 2U
[01U] (same UPS)🔸 نکته فنی: عدد ۱۹ اینچ دقیقاً به چه اشاره دارد؟
عدد ۱۹ اینچ (برابر ۴۸۲٫۶ میلی‌متر) عرض پنل جلویی تجهیزات همراه با گوشه‌های نصب است، نه عرض بیرونی کابینت. فاصله آزاد بین دو ریل حدود ۴۵۰ میلی‌متر است و بدنه دستگاه باید از همین فضا عبور کند. این ابعاد در استاندارد EIA-310 و معادل بین‌المللی آن IEC 60297 تعریف شده‌اند و سازندگانی مثل Eaton انطباق رک‌هایشان با نسخه EIA-310-E را در برگه مشخصات درج می‌کنند.
یونیت رک چیست و 1U چند میلی‌متر است؟
یونیت رک (Rack Unit یا به اختصار U) واحد اندازه‌گیری ارتفاع در رک است. طبق توضیح Vertiv، هر یونیت ۱٫۷۵ اینچ یا ۴۴٫۴۵ میلی‌متر است و ارتفاع تجهیزات رک‌مونت مضربی از همین عدد است. پس یک دستگاه 2U حدود ۸۹ میلی‌متر و یک دستگاه 4U حدود ۱۷۸ میلی‌متر از ارتفاع رک را می‌گیرد. پنل خود دستگاه‌ها کمی کوتاه‌تر ساخته می‌شود (حدود ۰٫۸ میلی‌متر) تا بین دستگاه‌های مجاور فاصله‌ای جزئی بماند.
برای مثال، شرکت HPE سرور ProLiant DL360 Gen11 را 1U و مدل DL380 Gen11 را 2U معرفی می‌کند. تفاوت یک یونیت در ظاهر کم است، اما روی تعداد دیسک، کارت‌های توسعه و خنک‌کاری اثر مستقیم دارد؛ این موضوع را در مقاله تفاوت DL360 و DL380 دقیق‌تر بررسی کرده‌ایم.
- الگوی تکرارشونده سوراخ‌ها: روی ریل‌های عمودی، هر یونیت سه سوراخ دارد و تکرار همین الگو مرز یونیت‌ها را مشخص می‌کند.
- سوراخ مربعی: در بیشتر کابینت‌های ایستاده سوراخ‌ها مربعی هستند و با مهره قفسی (Cage Nut) M6 کار می‌کنند؛ برای نمونه Eaton همراه رک SR42UB پنجاه مهره قفسی M6 عرضه می‌کند.
- سوراخ رزوه‌دار: برخی رک‌های دوستونه مثل Eaton SR2POST سوراخ‌های رزوه‌دار 12-24 و شماره‌گذاری‌شده دارند و پیچ مستقیم در آن‌ها بسته می‌شود.
- ریل کشویی: سرورهای سنگین معمولاً با ریل‌کیت مخصوص همان مدل نصب می‌شوند تا برای سرویس، از جلو بیرون کشیده شوند.
عرض و عمق رک؛ دو عددی که نباید فراموش شود
ارتفاع رک با یونیت سنجیده می‌شود، اما عرض و عمق بیرونی کابینت به میلی‌متر اعلام می‌شود. عرض بیرونی رایج ۶۰۰ یا ۸۰۰ میلی‌متر است؛ مثلاً Eaton SR42UB حدود ۶۰۰ میلی‌متر عرض دارد. کابینت‌های ۸۰۰ میلی‌متری در دو طرف فضای بیشتری برای عبور کابل و نصب مدیریت کابل عمودی دارند و به همین دلیل برای رک شبکه با تعداد پورت زیاد بیشتر انتخاب می‌شوند.
برای سرور، عمق حساس‌ترین عدد است. به گفته Vertiv، در انتخاب عمق باید فضای اتصال کابل‌ها و جریان هوا را هم حساب کرد. برای نمونه، رک 42 یونیت Eaton SR42UB عمق بیرونی ۱۰۹۲ میلی‌متر دارد، اما فقط تجهیزی تا عمق ۳۷ اینچ (حدود ۹۴ سانتی‌متر) را می‌پذیرد. پس عمق سرور را از برگه مشخصات سازنده (در HPE، سند QuickSpecs) بخوانید و با «حداکثر عمق تجهیز» رک مقایسه کنید، نه با عمق بیرونی کابینت.
انواع رک شبکه و سرور؛ از رک دیواری تا رک 42 یونیت
رک‌ها را معمولاً بر اساس محل نصب و ساختار دسته‌بندی می‌کنند: ایستاده، دیواری و اوپن فریم. انتخاب بین این مدل‌ها بیشتر به وزن تجهیزات، عمق سرور، نیاز به قفل و شرایط محیط بستگی دارد تا به ظاهر رک. یک رک شبکه کوچک در دفتر و یک کابینت بلند در دیتاسنتر، هر دو از همان استاندارد ۱۹ اینچ پیروی می‌کنند، اما برای بار و محیط متفاوتی ساخته شده‌اند.
۱- رک ایستاده یا کابینتی (Floor Standing)
رک ایستاده همان کابینت بلندی است که در دیتاسنترها و اتاق‌های سرور می‌بینید: چهار ستون، درب جلو و عقب، پنل‌های جانبی و معمولاً پایه یا چرخ. به گفته Vertiv، بیشتر رک‌ها در قالب 42U فروخته می‌شوند. ظرفیت وزن این رک‌ها بالاست: Vertiv برای رک VR خود ظرفیت ایستای ۳۰۰۰ پوند و ظرفیت متحرک ۲۲۵۰ پوند (حدود ۱۳۶۰ و ۱۰۲۰ کیلوگرم) اعلام می‌کند؛ ظرفیت ایستای Eaton SR42UB هم ۱۵۸۸ کیلوگرم است.
◀️ مناسب سرورهای رک‌مونت سنگین، ذخیره‌سازها، UPS رک‌مونت و سوئیچ‌های اصلی شبکه
◀️ درب‌های مشبک برای عبور هوا و پنل‌های جانبی قفل‌دار برای امنیت فیزیکی
◀️ فضای کافی در پشت کابینت برای نصب PDU عمودی و مدیریت کابل
◀️ درب‌های مشبک برای عبور هوا و پنل‌های جانبی قفل‌دار برای امنیت فیزیکی
◀️ فضای کافی در پشت کابینت برای نصب PDU عمودی و مدیریت کابل
۲- رک دیواری (Wall Mount)
رک دیواری کابینت کوچکی است که روی دیوار نصب می‌شود و در دفترها، شعبه‌ها و طبقات ساختمان به کار می‌رود. برای نمونه، Eaton SRW12US یک رک دیواری 12U با ظرفیت وزن ۹۰٫۷ کیلوگرم و حداکثر عمق تجهیز ۲۰٫۵ اینچ (حدود ۵۲ سانتی‌متر) است. بدنه این مدل روی لولا از دیوار باز می‌شود تا به پشت تجهیزات دسترسی داشته باشید.
این اعداد نشان می‌دهد رک دیواری در اصل برای سوئیچ، پچ‌پنل، روتر و NVR دوربین مداربسته ساخته شده است. بسیاری از سرورهای رک‌مونت سازمانی برای کابینت‌های عمیق طراحی شده‌اند؛ پس نصب سرور در رک دیواری فقط وقتی منطقی است که مشخصات فنی سرور و رک را کنار هم گذاشته باشید و تهویه محل را هم سنجیده باشید.
۳- رک اوپن فریم دوستونه و چهارستونه
رک اوپن فریم (Open Frame) درب و بدنه ندارد و فقط از ستون‌ها و قاب تشکیل شده است. به گفته Vertiv، این رک‌ها فضای کار بیشتر و دسترسی ساده‌تری به کابل‌ها (اغلب از بالا) فراهم می‌کنند و چون قفل ندارند، معمولاً در اتاق‌های امن نصب می‌شوند. مدل دوستونه که در مخابرات به Relay Rack معروف است، برای تجهیزات سبک شبکه مناسب است؛ برای نمونه، Eaton SR2POST رکی دوستونه و 45U با ظرفیت ۳۶۲٫۹ کیلوگرم است.
رک اوپن فریم چهارستونه برای سرورهای عمیق‌تر و ریل‌کیت‌های کشویی مناسب‌تر است، اما کنترل جریان هوا و امنیت فیزیکی کابینت بسته را ندارد.
۴- رک 42 یونیت؛ اندازه رایج دیتاسنتر
رک 42 یونیت رایج‌ترین ارتفاع در دیتاسنترهاست. فضای نصب آن ۴۲ × ۴۴٫۴۵ یعنی ۱۸۶۶٫۹ میلی‌متر است و ارتفاع بیرونی کابینت کمی بیشتر است؛ مثلاً Eaton SR42UB ارتفاع بیرونی ۱۹۹۴ میلی‌متر دارد. مدل‌های بلندتر مثل 48U هم برای استفاده بیشتر از ارتفاع سالن ساخته می‌شوند.
با این حال، رک 42 یونیت لزوماً با ۴۲ سرور 1U پر نمی‌شود. محدودیت واقعی معمولاً برق و خنک‌کاری است: هر رک در دیتاسنتر سهمیه توان مشخصی دارد و چند یونیت هم به پچ‌پنل، سوئیچ، مدیریت کابل و پنل‌های پوششی اختصاص می‌یابد. اگر سرورتان تاور است، برای نصب در رک معمولاً به قفسه یا کیت تبدیل سازنده نیاز دارد؛ جزئیات را در مقاله سرور رک‌مونت و تفاوت آن با تاور و بلید ببینید.
⚠️ اشتباه رایج در خرید رک دیواری
رک دیواری کم‌عمق برای بیشتر سرورهای رک‌مونت کوتاه است و این مشکل معمولاً روز نصب معلوم می‌شود. قبل از خرید، عمق سرور، طول ریل‌کیت و فضای لازم برای کابل برق و شبکه در پشت دستگاه را جمع بزنید و حاصل را با حداکثر عمق تجهیز رک مقایسه کنید. وزن کل تجهیزات را هم با ظرفیت وزن رک و استحکام دیوار بسنجید.
جدول مقایسه انواع رک؛ دیواری، ایستاده و اوپن فریم
جدول زیر سه نوع اصلی رک را با مشخصات سه مدل Eaton مقایسه می‌کند که از سایت سازنده بررسی کرده‌ایم. این اعداد فقط به همان مدل‌ها مربوط‌اند و در برندها و سری‌های دیگر فرق می‌کنند.
| ویژگی | رک دیواری | رک ایستاده | اوپن فریم |
|---|---|---|---|
| مدل نمونه | Eaton SRW12US (12U) | Eaton SR42UB (رک 42 یونیت) | Eaton SR2POST (45U، دوستونه) |
| ظرفیت وزن نمونه | ۹۰٫۷ کیلوگرم | ۱۵۸۸ کیلوگرم ایستا، ۱۰۲۱ کیلوگرم متحرک | ۳۶۲٫۹ کیلوگرم |
| حداکثر عمق تجهیز | ۲۰٫۵ اینچ (حدود ۵۲ سانتی‌متر) | ۳۷ اینچ (حدود ۹۴ سانتی‌متر) | بدون محدودیت بدنه؛ مناسب تجهیزات سبک |
| امنیت فیزیکی | کابینت بسته | کابینت بسته با پنل جانبی قفل‌دار | بدون درب و قفل؛ نیازمند اتاق امن |
| جریان هوا | وابسته به تهویه محل نصب | قابل کنترل با درب مشبک و پنل پوششی | آزاد اما بدون مسیر کنترل‌شده |
| کاربرد مناسب | سوئیچ، پچ‌پنل و شبکه دفتر | سرور، ذخیره‌ساز، UPS و دیتاسنتر | تجهیزات شبکه و مخابرات |
تجهیزات جانبی رک و نکات کلیدی انتخاب
رک خالی فقط یک قاب فلزی است. اینکه سرورهای داخل آن برق پایدار بگیرند و بیش از حد گرم نشوند، به تجهیزات جانبی و چیدمان درست بستگی دارد.
۱- PDU؛ توزیع برق داخل رک
پی‌دی‌یو یا PDU (Power Distribution Unit) برق ورودی را بین تجهیزات داخل رک پخش می‌کند. در دسته‌بندی Vertiv، پی‌دی‌یوها از نظر قابلیت چهار نوع‌اند: Basic برای توزیع ساده، Metered با نمایشگر مصرف روی خود دستگاه، Monitored با پایش مصرف و هشدار از راه دور و Switched که علاوه بر پایش، خاموش و روشن کردن هر پریز را هم از راه دور ممکن می‌کند. مدل‌های پیشرفته‌تر را Vertiv «هوشمند» (Intelligent) می‌نامد؛ این مدل‌ها می‌توانند سنسور محیطی هم داشته باشند و داده‌هایشان را می‌توان در نرم‌افزارهای DCIM دید.
از نظر نصب هم دو حالت وجود دارد. مدل افقی (1U یا 2U) داخل رک بسته می‌شود و یونیت می‌گیرد؛ طبق Vertiv معمولاً ۸ تا ۱۶ خروجی دارد. مدل عمودی (0U) در پشت یا کنار رک نصب می‌شود، یونیتی اشغال نمی‌کند و تا ۵۴ خروجی دارد. در سرورهای دوپاور، هر پاور را به PDU جداگانه‌ای وصل کنید که از مسیر برق مستقلی تغذیه می‌شود؛ اگر هر دو پاور به یک PDU وصل باشند، با قطع همان مسیر هر دو خاموش می‌شوند و افزونگی بی‌اثر می‌ماند. جزئیات را در مقاله پاور ریداندنت سرور توضیح داده‌ایم.
۲- مدیریت کابل، ریل‌کیت و قفسه
✅ مدیریت کابل افقی و عمودی: کابل‌ها را از مسیر هوا دور نگه می‌دارد؛ Vertiv مدیریت کابل بهینه را عاملی برای بهبود دسترس‌پذیری سیستم می‌داند.
✅ ریل‌کیت: سرور را روی ریل کشویی قرار می‌دهد تا تعویض دیسک یا رم بدون جدا کردن کامل آن از رک ممکن شود.
✅ قفسه ثابت (Shelf): برای تجهیزاتی که گوشه نصب رک‌مونت ندارند، مثل مودم یا کامپیوترهای کوچک.
✅ پچ‌پنل و برچسب‌گذاری: در رک شبکه، وقتی هر کابل برچسب مشخصی دارد، عیب‌یابی هنگام قطعی بسیار سریع‌تر انجام می‌شود.
✅ مهره قفسی و پیچ M6: قطعات کوچکی که کمبودشان در روز نصب، کار را متوقف می‌کند.
✅ ریل‌کیت: سرور را روی ریل کشویی قرار می‌دهد تا تعویض دیسک یا رم بدون جدا کردن کامل آن از رک ممکن شود.
✅ قفسه ثابت (Shelf): برای تجهیزاتی که گوشه نصب رک‌مونت ندارند، مثل مودم یا کامپیوترهای کوچک.
✅ پچ‌پنل و برچسب‌گذاری: در رک شبکه، وقتی هر کابل برچسب مشخصی دارد، عیب‌یابی هنگام قطعی بسیار سریع‌تر انجام می‌شود.
✅ مهره قفسی و پیچ M6: قطعات کوچکی که کمبودشان در روز نصب، کار را متوقف می‌کند.
۳- جریان هوا، پنل پوششی و چگالی توان
سرورهای رک‌مونت معمولاً هوای سرد را از جلو می‌کشند و هوای گرم را از پشت بیرون می‌دهند. به همین دلیل در دیتاسنتر، ردیف رک‌ها طوری چیده می‌شوند که جلوی آن‌ها رو به راهروی سرد و پشتشان رو به راهروی گرم باشد. یونیت‌های خالی هم باید با پنل پوششی (Blanking Panel) بسته شوند تا هوای گرم از پشت رک به جلو برنگردد و ورودی سرورها را گرم نکند.
📚 یافته تازه Uptime Institute
طبق شانزدهمین نظرسنجی جهانی دیتاسنتر Uptime Institute که ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶ منتشر شد، چگالی توان رایج رک‌ها همچنان آرام‌آرام بالا می‌رود و شمار بیشتری از اپراتورها از رک‌هایی با اوج چگالی ۳۰ کیلووات یا بیشتر خبر می‌دهند. این گزارش هوش مصنوعی و دیگر کاربردهای سازمانی را عامل افزایش توان مصرفی هر رک می‌داند. پس هنگام برنامه‌ریزی رک، سهمیه برق و ظرفیت خنک‌کاری را هم‌پای تعداد یونیت حساب کنید.
۴- چک‌لیست انتخاب رک
- ارتفاع: مجموع یونیت رک مورد نیاز تجهیزات فعلی را حساب کنید و برای توسعه آینده و پنل پوششی فضای رزرو بگذارید.
- عمق: حداکثر عمق تجهیز رک را با عمق سرور و فضای کابل پشت آن مقایسه کنید.
- عرض: اگر تعداد کابل زیاد است، کابینت ۸۰۰ میلی‌متری کار را ساده‌تر می‌کند.
- ظرفیت وزن: ظرفیت ایستا و متحرک را جدا بررسی کنید؛ مثلاً ظرفیت ایستای Eaton SR42UB برابر ۱۵۸۸ کیلوگرم است، اما هنگام جابه‌جایی روی چرخ فقط ۱۰۲۱ کیلوگرم.
- استاندارد: انطباق با EIA-310-E را در برگه مشخصات ببینید.
- برق و خنک‌کاری: توان مصرفی کل رک را تخمین بزنید و مطمئن شوید محل نصب، برق و سرمایش آن را تأمین می‌کند.
📌 یادآوری
اگر رک را در دفتر کار نصب می‌کنید، الزامات محیطی مثل برق اضطراری، تهویه، اعلام حریق و کنترل دسترسی را هم جدی بگیرید. جزئیات این الزامات را در مقاله اتاق سرور استاندارد بخوانید.
سناریوی رایج؛ انتقال سرور از دفتر به دیتاسنتر
شرکتی سرور رک‌مونت خود را مدت‌ها در رک دیواری کم‌عمق یا حتی روی قفسه‌ای ساده در دفتر نگه داشته است. با گرم شدن هوا صدای فن‌ها بالا می‌رود و هر قطعی برق یا اینترنت اداره، سرویس را از دسترس خارج می‌کند. اینجاست که مدیر فنی به فکر انتقال سرور به دیتاسنتر می‌افتد.
در این وضعیت، ما ابتدا مشخصات سرور را بررسی می‌کنیم: چند یونیت فضا لازم دارد، ریل‌کیت سازگار دارد یا نه و برای پورت 10G ماژول SFP+ و کارت شبکه مناسب دارد یا نه. سپس سرور همراه ملزومات ارسال و در یونیت رک دیتاسنتر نصب می‌شود و مشتری مدیریت آن را از راه دور ادامه می‌دهد. اگر سرور قدیمی باشد یا تهیه تجهیزات جانبی به‌صرفه نباشد، اجاره سرور اختصاصی گزینه جایگزین است.
اجاره یونیت یا رک کامل در دیتاسنتر؛ چه زمانی به‌صرفه است؟
رک به‌تنهایی سرور را روشن و در دسترس نگه نمی‌دارد. سرورهای داخل آن برای کار پایدار به برق مطمئن، سرمایش، اینترنت پرسرعت، امنیت فیزیکی و پایش شبانه‌روزی نیاز دارند؛ یعنی همان چیزهایی که یک دیتاسنتر حرفه‌ای فراهم می‌کند. به همین دلیل بسیاری از کسب‌وکارها به‌جای ساخت اتاق سرور، فضای رک را در دیتاسنتر اجاره می‌کنند؛ مدلی که به آن کولوکیشن می‌گویند.
در کولوکیشن، سخت‌افزار متعلق به شماست و ارائه‌دهنده فضا، برق، شبکه و امنیت را تأمین می‌کند. اگر با این مدل آشنا نیستید، راهنمای کولوکیشن چیست را بخوانید و برای مقایسه هزینه‌اش با اجاره سرور، مقاله هزینه کولوکیشن را ببینید. سطح پایداری زیرساخت هم با معیارهایی مثل Tier دیتاسنتر سنجیده می‌شود.
✅ برای چند سرور: اجاره یونیت شما را از خرید رک، UPS و سیستم سرمایش بی‌نیاز می‌کند.
✅ برای سرویس‌های حساس: برق و اینترنت دیتاسنتر از زیرساخت یک دفتر اداری پایدارتر است.
✅ برای رشد: می‌توانید از یک یونیت شروع کنید و با افزایش تجهیزات، فضای بیشتری بگیرید.
✅ برای سرویس‌های حساس: برق و اینترنت دیتاسنتر از زیرساخت یک دفتر اداری پایدارتر است.
✅ برای رشد: می‌توانید از یک یونیت شروع کنید و با افزایش تجهیزات، فضای بیشتری بگیرید.
❌ دسترسی فیزیکی فوری ندارید و مراجعه حضوری به هماهنگی نیاز دارد.
❌ مسئولیت سلامت سخت‌افزار، تأمین قطعه و گارانتی همچنان با خود شماست.
❌ مسئولیت سلامت سخت‌افزار، تأمین قطعه و گارانتی همچنان با خود شماست.
مقایسه رک در دفتر با اجاره فضای رک در دیتاسنتر
این جدول تفاوت نگهداری رک در محل کار با اجاره فضا در دیتاسنتر را از نظر مسئولیت‌ها و زیرساخت نشان می‌دهد.
| موضوع | رک در دفتر یا اتاق سرور | اجاره فضای رک در دیتاسنتر |
|---|---|---|
| هزینه اولیه | خرید رک، UPS، سرمایش و تجهیزات امنیتی | بدون خرید رک؛ پرداخت دوره‌ای برای فضا |
| برق | وابسته به برق ساختمان و ظرفیت UPS | برق دیتاسنتر؛ در وب‌داده دوپاور برای هر یونیت |
| اینترنت | وابسته به لینک اداری | پورت 1G یا 10G روی شبکه دیتاسنتر |
| سرمایش | اسپلیت یا تهویه اتاق | سیستم سرمایش دیتاسنتر |
| دسترسی فیزیکی | فوری و در محل | با هماهنگی؛ مدیریت از راه دور با iLO و KVM |
| مسئولیت سخت‌افزار | با شما | همچنان با شما به‌عنوان مالک |
اجاره فضای رک در وب‌داده؛ از یک یونیت تا رک کامل
اگر تصمیم گرفته‌اید سرورتان را به دیتاسنتر ببرید، امکانات سرویس کولوکیشن وب‌داده طبق مشخصات فعلی صفحه سرویس این‌هاست:
✅ رک اختصاصی از یک یونیت تا رک کامل
✅ برای هر یونیت: پورت iLO، پورت 1G، پورت 10G و برق دوپاور
✅ امکان انتخاب پورت ۱ گیگ یا ۱۰ گیگ به‌صورت رایگان
✅ برقراری BGP و IP Announcement با AS اختصاصی شما یا AS وب‌داده
✅ ارائه IPv4 تا سقف ۳ سابنت
✅ محاسبه ترافیک بر پایه دانلود؛ آپلود رایگان است
✅ حفاظت سخت‌افزاری با فایروال‌های FortiGate
✅ آنلاین شدن سرور حداکثر ۷۲ ساعت پس از دریافت سخت‌افزار
✅ مشاوره پیش از خرید با تیم فنی ۲۴ ساعته
✅ برای هر یونیت: پورت iLO، پورت 1G، پورت 10G و برق دوپاور
✅ امکان انتخاب پورت ۱ گیگ یا ۱۰ گیگ به‌صورت رایگان
✅ برقراری BGP و IP Announcement با AS اختصاصی شما یا AS وب‌داده
✅ ارائه IPv4 تا سقف ۳ سابنت
✅ محاسبه ترافیک بر پایه دانلود؛ آپلود رایگان است
✅ حفاظت سخت‌افزاری با فایروال‌های FortiGate
✅ آنلاین شدن سرور حداکثر ۷۲ ساعت پس از دریافت سخت‌افزار
✅ مشاوره پیش از خرید با تیم فنی ۲۴ ساعته
ملزومات ارسال عبارت‌اند از ریل‌کیت، دو ماژول SFP+ 10G SR، کارت شبکه 10G (اگر پورت 10G می‌خواهید) و پاور سرور. طبق پاسخ وب‌داده به پرسش کاربران در همان صفحه، محدودیت خاصی برای نسل سرور وجود ندارد، به شرط آنکه تجهیزات جانبی مناسب همراه سرور ارسال شود.
⚠️ محدودیت‌های کولوکیشن وب‌داده
❌ برای کولوکیشن گواهی SLA ارائه نمی‌شود، چون دیتاسنتر آن را پشتیبانی نمی‌کند.
❌ پورت‌های Uplink قابلیت Failover ندارند؛ اما VLAN مشترک برای سرورهای شما قابل تنظیم است.
❌ فضای بکاپ همراه کولوکیشن نیست و باید جداگانه تهیه شود.
❌ رفع مشکل سخت‌افزاری به شرایط ورود به دیتاسنتر بستگی دارد و ممکن است به اولین زمان اداری موکول شود.
❌ پورت‌های Uplink قابلیت Failover ندارند؛ اما VLAN مشترک برای سرورهای شما قابل تنظیم است.
❌ فضای بکاپ همراه کولوکیشن نیست و باید جداگانه تهیه شود.
❌ رفع مشکل سخت‌افزاری به شرایط ورود به دیتاسنتر بستگی دارد و ممکن است به اولین زمان اداری موکول شود.
اگر سخت‌افزار ندارید یا سرورتان قدیمی است، سرور اختصاصی ایران وب‌داده روی HPE ProLiant DL360 Gen9 (یک سرور 1U) با ۶۴ گیگابایت رم Registered ECC و دیسک NVMe، با نصب خودکار سیستم‌عامل و تحویل آنی پس از پرداخت ارائه می‌شود. پیکربندی‌های سفارشی هم از طریق تیکت یا تماس بررسی می‌شوند.
🚀 بیشتر بدانید: برای آشنایی با معیارهای پایداری، مقاله آپتایم چیست و برای فهم مدل محاسبه ترافیک، مطلب ترافیک یک به یک سرور را بخوانید.
سوالات متداول درباره رک و یونیت رک
یونیت رک چیست و 1U دقیقاً چند سانتی‌متر است؟
یونیت رک واحد استاندارد ارتفاع در رک است و هر 1U برابر ۱٫۷۵ اینچ یا ۴٫۴۴۵ سانتی‌متر است. ارتفاع تجهیزات رک‌مونت مضربی از این عدد است؛ مثلاً یک سرور 2U حدود ۸٫۹ سانتی‌متر فضا می‌گیرد. یونیت فقط ارتفاع را مشخص می‌کند و درباره عمق یا وزن دستگاه چیزی نمی‌گوید؛ این دو را باید جداگانه با مشخصات رک مقایسه کنید.
در یک رک 42 یونیت چند سرور جا می‌شود؟
از نظر فضا، حداکثر ۴۲ دستگاه 1U. اما در عمل چند یونیت به سوئیچ، پچ‌پنل، مدیریت کابل و PDU افقی اختصاص می‌یابد و محدودیت اصلی معمولاً سهمیه برق و ظرفیت خنک‌کاری رک است، نه تعداد یونیت. پس پیش از برنامه‌ریزی، توان مصرفی واقعی سرورها را محاسبه کنید و با توان مجاز رک در دیتاسنتر تطبیق دهید.
رک شبکه با رکی که سرور در آن نصب می‌شود چه فرقی دارد؟
از نظر استاندارد، هر دو معمولاً ۱۹ اینچی هستند و Vertiv هم می‌گوید این نام‌ها اغلب به یک سازه اشاره دارند. تفاوت در جزئیات است: رک شبکه اغلب کم‌عمق‌تر است، گاهی دیواری یا دوستونه ساخته می‌شود و برای سوئیچ و پچ‌پنل مناسب است. رکی که برای سرور انتخاب می‌کنید باید عمق بیشتر، ظرفیت وزن بالاتر و مسیر هوای جلو به عقب داشته باشد.
آیا می‌توان سرور را در رک دیواری نصب کرد؟
فقط در صورتی که عمق و وزن سرور در حد مجاز رک باشد. برای نمونه، رک دیواری 12U مدل Eaton SRW12US حداکثر ۲۰٫۵ اینچ عمق تجهیز و ۹۰٫۷ کیلوگرم بار را می‌پذیرد. بسیاری از سرورهای رک‌مونت سازمانی برای کابینت‌های عمیق طراحی شده‌اند؛ پس پیش از خرید، QuickSpecs سرور را با برگه مشخصات رک مقایسه کنید و تهویه محل نصب را هم در نظر بگیرید.
قیمت رک به چه عواملی بستگی دارد؟
در این مقاله قیمت اعلام نمی‌کنیم، چون بازار تجهیزات مدام تغییر می‌کند. عوامل اصلی قیمت عبارت‌اند از تعداد یونیت، عرض و عمق، ضخامت بدنه و ظرفیت وزن، نوع درب و قفل، برند و تجهیزات همراه مثل PDU و مدیریت کابل. یک رک دیواری کوچک و یک کابینت 42U از نظر قیمت هم‌رده نیستند. هزینه واقعی هم فقط خود قفسه نیست؛ برق، UPS، سرمایش و فضای امن را هم حساب کنید.
عمق مناسب رک برای سرور چقدر است؟
عدد ثابتی برای همه سرورها وجود ندارد. قاعده این است: حداکثر عمق تجهیز رک (نه عمق بیرونی کابینت) از مجموع عمق سرور، ریل‌کیت و فضای کابل‌های پشت آن بیشتر باشد. برای مثال Eaton SR42UB با عمق بیرونی ۱۰۹۲ میلی‌متر، تجهیزی تا عمق ۳۷ اینچ (حدود ۹۴ سانتی‌متر) را می‌پذیرد. رک شبکه کم‌عمق معمولاً برای این کار مناسب نیست.
PDU عمودی بهتر است یا PDU افقی؟
نوع عمودی (0U) یونیتی از رک را اشغال نمی‌کند و طبق Vertiv تا ۵۴ خروجی دارد؛ بنابراین برای کابینت‌های ایستاده و پر، انتخاب رایج‌تری است. نوع افقی (1U یا 2U) برای رک‌های کوچک یا رک دیواری که پشت آن جای نصب PDU عمودی ندارد مناسب‌تر است. در هر دو حالت، برای سرورهای دوپاور از دو PDU روی دو مسیر برق جدا استفاده کنید.
اگر کولوکیشن بگیرم، باید رک خودم را هم بیاورم؟
خیر. در کولوکیشن معمولاً فضای رک ارائه‌دهنده را به‌صورت یونیتی یا رک کامل اجاره می‌کنید. در وب‌داده فضای رک از یک یونیت تا رک کامل ارائه می‌شود و سرور را همراه ریل‌کیت، ماژول‌های SFP+ لازم و پاور می‌فرستید. اگر رک کامل می‌خواهید یا تجهیزات خاصی دارید، شرایط را پیش از ارسال از طریق تیکت یا تماس بررسی کنید.
رک اوپن فریم برای دفتر کار مناسب است؟
معمولاً نه، مگر در اتاقی قفل‌دار که فقط افراد مجاز به آن دسترسی دارند. رک اوپن فریم دسترسی به کابل را ساده می‌کند، اما بدنه و قفل ندارد و تجهیزات را در برابر گرد و غبار، برخورد اتفاقی و دسترسی غیرمجاز محافظت نمی‌کند. برای فضای مشترک دفتر، کابینت بسته قفل‌دار یا رک دیواری با درب قفل‌دار انتخاب امن‌تری است.
جمع‌بندی؛ رک مناسب را با چه معیاری انتخاب کنیم؟
رک سرور قابی استاندارد برای تجهیزات ۱۹ اینچی است و ارتفاعش با یونیت ۴۴٫۴۵ میلی‌متری سنجیده می‌شود. برای سوئیچ و پچ‌پنل دفتر، رک دیواری کافی است؛ سرور رک‌مونت معمولاً کابینت ایستاده و عمیق می‌خواهد و اوپن فریم فقط در اتاق امن مناسب است. رک 42 یونیت اندازه رایج دیتاسنترهاست، اما ظرفیت واقعی آن را برق و خنک‌کاری تعیین می‌کند، نه فقط تعداد یونیت.
پیش از خرید، عمق مجاز، ظرفیت وزن، جریان هوا و تجهیزاتی مثل PDU و مدیریت کابل را کنار تعداد یونیت بررسی کنید. اگر فقط چند سرور دارید، اجاره فضا در دیتاسنتر معمولاً از تجهیز اتاق سرور با رک، UPS و سیستم سرمایش منطقی‌تر است. کولوکیشن وب‌داده از یک یونیت تا رک کامل ارائه می‌شود و هر یونیت برق دوپاور و پورت 10G دارد. پیش از ارسال سرور، مشخصاتش را از طریق تیکت یا تماس با ما مرور کنید تا سازگاری ریل‌کیت، ماژول‌ها و کارت شبکه از قبل روشن شود.
اگر درباره انتخاب رک یا انتقال سرور به دیتاسنتر سوالی دارید، در بخش نظرات بپرسید؛ تیم فنی وب‌داده پاسخ می‌دهد.
