به اشتراک بگذارید
در دنیای مدرن امروز، ایمیل صرفاً ابزاری برای ارسال متن نیست؛ بلکه قلب تپنده ارتباطات سازمانی است. اگر به دنبال جایگزینی قدرتمند، منعطف و اقتصادی برای سرویسهای سنگین و گرانقیمتی مثل Microsoft Exchange هستید، نصب Zimbra mail server بر روی لینوکس بهترین تصمیمی است که میتوانید برای زیرساخت خود بگیرید. زیمبرا در واقع یک “Collaboration Suite” یا مجموعه ابزارهای همکاری تیمی است که تمام نیازهای شما از تقویم و مخاطبین گرفته تا مدیریت فایل و چت را در یک پلتفرم واحد جمعآوری میکند.
اهمیت راهاندازی یک میلسرور اختصاصی در سال 2025 به دلایل زیر دوچندان شده است:
- مالکیت کامل بر دادهها و حریم خصوصی سازمان.
- حذف هزینههای لایسنس ماهانه برای هر کاربر.
- قابلیت شخصیسازی بینظیر با توجه به نیازهای شبکه.
- امنیت بومی و فیلترهای ضد هرزنامه پیشرفته.
💡 نکته طلایی: نصب زیمبرا یک فرآیند حساس به منابع است؛ هرگز سعی نکنید آن را روی سرورهایی با رم کمتر از 8 گیگابایت اجرا کنید، چرا که با شکست مواجه خواهید شد.
- برای بهترین کارایی، سرورهای مجازی وبداده با منابع اختصاصی بهترین انتخاب هستند.
حتماً زمانی که این مقاله را باز کردهاید، به دنبال راهی مطمئن برای فرار از محدودیتهای سرویسهای عمومی ایمیل هستید. ما در وبداده با تکیه بر تجربه چندینساله در مدیریت سرورهای لینوکسی، قول میدهیم که در این آموزش گامبهگام، شما را از یک کاربر عادی به متخصصی تبدیل کنیم که میتواند یک سرویس ایمیل در کلاس جهانی را مدیریت کند. پس تا پایان این سفر فنی همراه ما باشید؛ چون قرار است با هم یکی از پایدارترین سیستمهای ارتباطی را بنا کنیم. 😉👇
آنچه در این مقاله میخوانید:
5.22- تنظیم SPF
💡 بیشتر بدانید: آموزش اتصال به SSH بدون نیاز به Putty
زیمبرا (Zimbra) چیست؟
زیمبرا یک پلتفرم متنباز (و در نسخههایی تجاری) برای مدیریت ایمیل و همکاریهای گروهی است. اگر بخواهیم یک تشبیه کاربردی به کار ببریم، زیمبرا مثل یک “برج هوشمند اداری” است که در آن هر واحد (اکانت کاربر) دسترسی به امکانات رفاهی مشترک مثل سالن کنفرانس (تقویم مشترک)، انبار (فایلها) و سیستم نگهبانی (آنتیویروس و آنتیاسپم) دارد. برخلاف میلسرورهای ساده که فقط پروتکلهای SMTP/IMAP را پشتیبانی میکنند، زیمبرا یک اکوسیستم کامل است.
ساختار زیمبرا به گونهای طراحی شده که از چندین لایه تشکیل میشود تا پایداری سیستم تضمین شود:
ارتباطات بیرونی (اینترنت)
⬇️
Firewall / Gateway
⬇️
[ لایه Zimbra Proxy ] ─── (مدیریت ترافیک و ورود کاربران)
⬇️
[ لایه MTA - Postfix ] ── (ارسال و دریافت ایمیل)
⬇️
[ لایه Store - Mailbox ] ─ (ذخیرهسازی پیامها و پایگاه داده)
⬇️
[ لایه LDAP - OpenLDAP ] ─ (احراز هویت و دایرکتوری کاربران)
🔸 نکته فنی: طبق آمارهای سال 2024، بیش از 100 میلیون کاربر در سراسر جهان از زیمبرا استفاده میکنند. این سیستم به دلیل معماری ماژولار خود، حتی در ترافیکهای بسیار بالا (High Availability) نیز عملکرد درخشانی دارد.
چرا به آموزش نصب میل سرور زیمبرا نیاز داریم؟
راهاندازی Zimbra Collaboration فقط یک انتخاب فنی نیست، بلکه یک استراتژی هوشمندانه برای کاهش هزینهها و افزایش امنیت است. در سالهای اخیر، بسیاری از سازمانهای بزرگ به دلیل تحریمها یا هزینههای ارزی سنگین سرویسهایی مثل Google Workspace، به سمت زیمبرا کوچ کردهاند.
- امنیت متمرکز: با استفاده از ابزارهای داخلی مثل SpamAssassin و ClamAV، ایمیلهای مخرب قبل از رسیدن به صندوق ورودی شناسایی میشوند.
- مقیاسپذیری: شما میتوانید با یک سرور کوچک شروع کنید و به مرور با افزایش کاربران، منابع را ارتقا دهید.
- رابط کاربری مدرن: نسخه 2025 زیمبرا دارای وبمیل بسیار سریع و واکنشگرا (Responsive) است که با هر دستگاهی سازگار است.
- کنترل کامل: شما تعیین میکنید هر کاربر چقدر فضا داشته باشد و چه کسانی حق ارسال ایمیل به خارج از سازمان را داشته باشند.
پیشنیازهای حیاتی نصب زیمبرا روی لینوکس
قبل از اینکه به سراغ ترمینال برویم، باید زیرساخت را آماده کنیم. اشتباه در این مرحله باعث میشود نصب در میانه راه با خطا متوقف شود. نصب زیمبرا روی اوبونتو 22.04 یا CentOS 7 رایجترین انتخابها هستند، اما مشخصات سختافزاری زیر غیرقابل مذاکره هستند:
- پردازنده (CPU): حداقل 4 هسته (توصیه شده 8 هسته برای 50 کاربر به بالا).
- حافظه رم (RAM): حداقل 8 گیگابایت (برای عملکرد روان ۱۶ گیگابایت الزامی است).
- فضای ذخیرهسازی: حداقل 50GB و توصیه شده برای سیستمعامل و پکیجها + فضای مورد نیاز برای ایمیلها مقدار 100GB+ SSD.
- سیستمعامل: Ubuntu 20.04/22.04 LTS یا CentOS 7.
📌 تنظیمات شبکه (حیاتیترین بخش): شما حتماً باید یک رکورد A و یک رکورد MX در DNS سرور خود داشته باشید.
تنظیمات DNS
قبل از نصب، حتماً این رکوردها را تنظیم کنید:
# A Record
mail.yourdomain.com A 1.2.3.4
# MX Record
yourdomain.com MX 10 mail.yourdomain.com
# PTR Record (از طریق تیکت به ارائهدهنده)
1.2.3.4 PTR mail.yourdomain.comبررسی DNS:
# تست A Record
dig mail.yourdomain.com +short
# تست MX Record
dig yourdomain.com MX +short
# تست PTR
dig -x 1.2.3.4 +short
آموزش عملی نصب Zimbra Collaboration
در این بخش همراه تیم وبداده باشید تا به صورت عملی و گامبهگام، غول زیمبرا را بر روی سرور شما مهار کنیم. ما فرض را بر استفاده از Ubuntu 22.04 میگذاریم که در سال 2025 محبوبترین توزیع برای این کار است.
🔸 سناریوی نصب: ما از یک سرور با IP ثابت و دامنه Example.com استفاده میکنیم.
Example.com Server
1🖥️ [OS: Ubuntu 22.04 LTS]
[Update & Clean Install]
2🗄️ [DNS: mail.Example.com]
[A & MX Records Ready]
3💾 [Zimbra: 8.8.15 or 9.0]
[Open Source Edition]
مرحله 1: آمادهسازی سیستم
ابتدا مخازن را آپدیت کرده و سرویسهای پیشفرضی که ممکن است با زیمبرا تداخل داشته باشند (مثل Postfix) را حذف میکنیم.
sudo apt update && sudo apt upgrade -y
sudo apt remove --purge postfix sendmail -y
sudo hostnamectl set-hostname mail.yourdomain.com
sudo nano /etc/hosts
📝 محتوای /etc/hosts:
127.0.0.1 localhost
1.2.3.4 mail.yourdomain.com mail
مرحله 2: نصب پیشنیازها
قبل از نصب زیمبرا، باید ابزارهای اولیه را نصب کنید و مطمئن شوید که هیچ سرویسی روی پورتهای مورد نیاز زیمبرا (مثل 25، 80، 443) در حال اجرا نیست. این مرحله از بروز خطاهای تداخل در حین نصب جلوگیری میکند.
sudo apt install -y wget curl net-tools
sudo ufw disable
sudo netstat -tulpn | grep -E ':(25|80|110|143|443|7071)'
مرحله 3: دانلود و نصب
در این مرحله آخرین نسخه پایدار Zimbra 10.1.10 را از سرورهای رسمی دانلود کرده و فایل فشرده را استخراج میکنیم. سپس اسکریپت نصب را با دسترسی root اجرا میکنیم تا فرآیند نصب خودکار پکیجها آغاز شود.
cd /tmp
wget https://files.zimbra.com/downloads/10.1.10_GA/zcs-10.1.10_GA_4880.UBUNTU22_64.20250718145437.tgz
tar xzf zcs-10.1.10_GA_*.tgz
cd zcs-10.1.10_GA_*
sudo ./install.shمرحله 4: پیکربندی نصب
اسکریپت نصب از شما میپرسد چه کامپوننتهایی را میخواهید نصب کنید و کدامها را غیرفعال کنید. برای یک سرور single-server معمولی، باید تمام پکیجهای اصلی (ldap, mta, store, proxy) را فعال و پکیجهای اضافی مثل dnscache و snmp را غیرفعال کنید تا منابع سرور بهینه مصرف شود.
در حین نصب:
- پذیرش لایسنس:
y - استفاده از repository:
y - انتخاب پکیجها:
zimbra-ldap: y
zimbra-logger: y
zimbra-mta: y
zimbra-dnscache: n
zimbra-snmp: n
zimbra-store: y
zimbra-apache: y
zimbra-spell: y
zimbra-proxy: y- اگر خطای DNS داد:
اگر در حین نصب با خطای “DNS ERROR resolving MX” مواجه شدید، نگران نباشید. این خطا به این معنی است که زیمبرا نتوانسته رکورد MX دامنه شما را از DNS Query کند. اگر شما رکوردهای DNS را از قبل در پنل دامنه تنظیم کردهاید، کافی است `No` را انتخاب کنید تا نصب ادامه پیدا کند و زیمبرا بعداً خودش رکوردها را شناسایی میکند.
DNS ERROR resolving MX...
Change domain name? [Yes] No
مرحله 5: تنظیم پسورد و لایسنس
پس از نصب پکیجها، زیمبرا یک منوی تعاملی نمایش میدهد که در آن باید دو مورد حیاتی را تنظیم کنید: پسورد حساب مدیر (admin) که برای ورود به پنل مدیریت استفاده میشود، و لایسنس که بدون آن نمیتوانید حتی یک کاربر بسازید. برای محیط تست میتوانید از Trial License رایگان 60 روزه استفاده کنید.
📌دریافت Trial License: از لینک زیر
https://www.zimbra.com/connect/forms/?form=trial-license فرم را پر کنید و یک کلید لایسنس 60 روزه با ظرفیت 50 کاربر دریافت کنید. این لایسنس برای تست و ارزیابی کافی است.
https://www.zimbra.com/connect/forms/?form=trial-license فرم را پر کنید و یک کلید لایسنس 60 روزه با ظرفیت 50 کاربر دریافت کنید. این لایسنس برای تست و ارزیابی کافی است.
⚠️ هشدار امنیتی: پسورد ادمین را قوی انتخاب کنید (ترکیبی از حروف بزرگ، کوچک، اعداد و علائم) چون این حساب دسترسی کامل به تمام میلسرور دارد.
گزینه # در منوی پیکربندی:
# 1. تنظیم پسورد ادمین
گزینه 6 (Store configuration) → گزینه 4 (Admin Password)
پسورد قوی وارد کنید → r (بازگشت)
# 2. فعالسازی لایسنس
گزینه 7 (License Activation)
1 (Activate with installation)
لایسنس کلید خود را وارد کنید
# 3. اعمال تنظیمات
r (بازگشت به منوی اصلی)
a (اعمال تنظیمات)
yes (تایید تغییرات)مرحله 6: بررسی نصب
پس از اتمام نصب که ممکن است 10-15 دقیقه طول بکشد، باید وضعیت تمام سرویسهای زیمبرا را بررسی کنید تا مطمئن شوید همه به درستی راهاندازی شدهاند. اگر همه سرویسها وضعیت “Running” داشته باشند، یعنی نصب موفق بوده و میلسرور شما آماده استفاده است.
su - zimbra
zmcontrol statusخروجی صحیح:
Host mail.yourdomain.com
ldap Running
logger Running
mailbox Running
mta Running
proxy Runningدسترسی به پنلها
پس از نصب موفق، زیمبرا دو پنل جداگانه در اختیار شما قرار میدهد: Admin Console که مخصوص مدیر سیستم است و از طریق آن میتوانید کاربران، تنظیمات و امنیت را مدیریت کنید، و Webmail که برای کاربران عادی است تا ایمیلهای خود را بخوانند و ارسال کنند. هر دو پنل از طریق مرورگر وب قابل دسترسی هستند و نیازی به نصب نرمافزار اضافی ندارید.
Admin Console (مدیریت)
URL: https://mail.yourdomain.com:7071
Username: admin@yourdomain.com
Password: پسوردی که تنظیم کردیدWebmail (کاربران)
URL: https://mail.yourdomain.comامنیت میلسرو و جلوگیری از اسپم شدن ایمیلها
بزرگترین چالش پس از نصب زیمبرا، جلوگیری از بلکلیست شدن IP و اسپم شدن ایمیلهای ارسالی در Gmail و Yahoo است. برای این کار باید سه لایه امنیتی را پیادهسازی کنید: نصب گواهی SSL معتبر برای رمزنگاری ارتباطات، تنظیم رکوردهای SPF/DKIM/DMARC برای اثبات هویت دامنه، و فعالسازی فیلترهای ضد اسپم و آنتیویروس. بدون این تنظیمات، احتمال زیاد است که سرویسگیرندههای بزرگ ایمیلهای شما را رد کنند یا به پوشه spam بفرستند.
💡 بیشتر بدانید: پروتکل امن SSL چیست؟ همه چیز درباره SSL
1- نصب SSL رایگان
# نصب Certbot
sudo apt install certbot -y
# دریافت گواهی
sudo certbot certonly --standalone -d mail.yourdomain.com
# استقرار در Zimbra
sudo cp /etc/letsencrypt/live/mail.yourdomain.com/privkey.pem /tmp/
sudo cp /etc/letsencrypt/live/mail.yourdomain.com/cert.pem /tmp/
sudo cp /etc/letsencrypt/live/mail.yourdomain.com/chain.pem /tmp/
sudo chown zimbra:zimbra /tmp/*.pem
su - zimbra
zmcertmgr deploycrt comm /tmp/cert.pem /tmp/chain.pem
zmcontrol restart2- تنظیم SPF
رکورد TXT در DNS:
yourdomain.com TXT "v=spf1 ip4:1.2.3.4 mx ~all"3- فعالسازی DKIM
# تولید کلید
su - zimbra
/opt/zimbra/libexec/zmdkimkeyutil -a -d yourdomain.com
# نمایش کلید عمومی
/opt/zimbra/libexec/zmdkimkeyutil -q -d yourdomain.comرکورد خروجی را در DNS اضافه کنید:
[selector]._domainkey.yourdomain.com TXT "v=DKIM1; k=rsa; p=..."💡 بیشتر بدانید: آموزش تنظیم DMARC رکورد در هاست سی پنل
4- تنظیم DMARC
رکورد TXT:
_dmarc.yourdomain.com TXT "v=DMARC1; p=quarantine; rua=mailto:dmarc@yourdomain.com"💡 بیشتر بدانید: 5 گزینه ی SSL؛ راهنمای جامع انواع گواهینامه SSL و TLS (2025)
خلاصه رکوردهای DNS
| رکورد | نوع | مقدار نمونه |
|---|---|---|
| A | A | mail → 1.2.3.4 |
| MX | MX | @ → mail.yourdomain.com |
| PTR | PTR | 1.2.3.4 → mail.yourdomain.com |
| SPF | TXT | v=spf1 ip4:1.2.3.4 mx ~all |
| DKIM | TXT | v=DKIM1; k=rsa; p=… |
| DMARC | TXT | v=DMARC1; p=quarantine |
ابزارهای تست:
- MXToolbox
- ابزار آنلاین رایگان برای بررسی رکوردهای DNS (A, MX, PTR, SPF, DKIM, DMARC)، چک کردن بلکلیست IP، و تست اتصال SMTP. با این ابزار میتوانید سلامت کامل.
- Mail-Tester
- سرویسی که به شما یک آدرس ایمیل موقت میدهد. شما یک ایمیل تست به آن آدرس ارسال میکنید و این سایت نمرهای از 10 به شما میدهد و دقیقاً میگوید چه مشکلاتی دارید (مثل نبود SPF، مشکل در DKIM، یا بلکلیست بودن IP).
مدیریت کاربران و بکآپگیری
پس از راهاندازی میلسرور، باید برای کارمندان یا اعضای سازمان خود اکانتهای ایمیل بسازید و سهمیه فضا و دسترسیهای هر کاربر را مشخص کنید. همچنین تنظیم بکآپ خودکار از دادهها حیاتی است، چون در صورت خرابی سختافزار یا حمله سایبری، تمام ایمیلها و اطلاعات مهم سازمان شما در معرض خطر قرار میگیرد. بکآپ روزانه یا هفتگی را حتماً فعال کنید.
👈 ساخت کاربر جدید
از Admin Console:
- Home → Manage → Accounts
- کلیک New
- وارد کردن اطلاعات و پسورد
- انتخاب Class of Service
- Finish
بکآپگیری:
# بکآپ کامل
su - zimbra
zmbackup -f -a all --backup-dir /backup/zimbra
# بازیابی
zmrestore -a user@yourdomain.com -ca --backup-dir /backup/zimbraبکآپ خودکار:
# اضافه کردن به crontab
crontab -e -u zimbra
# بکآپ روزانه ساعت 2 شب
0 2 * * * /opt/zimbra/bin/zmbackup -f -a all --backup-dir /backup/zimbraنتیجهگیری: راهاندازی Zimbra Collaborationدر سرور لینوکس
نصب Zimbra mail server بر روی لینوکس پروژهای است که ارزش زمان گذاشتن را دارد. شما با این کار، نه تنها یک ابزار ارتباطی، بلکه یک دارایی دیجیتال ارزشمند برای سازمان خود میسازید. از تنظیم دقیق DNS گرفته تا رعایت پروتکلهای امنیتی SPF و DKIM، هر گام کوچک شما ضامن سلامت ایمیلهای ارسالی است.
در این مقاله تلاش کردیم با رویکردی عملی و بهروز، مسیر پر پیچ و خم استقرار زیمبرا را برای شما هموار کنیم. به یاد داشته باشید که مدیریت یک میلسرور، یک فرآیند مستمر است؛ پس همیشه نسخههای پشتیبان را جدی بگیرید و سرویسهای خود را بهروز نگه دارید. اگر در هر مرحله از نصب با خطایی مواجه شدید یا نیاز به مشاوره برای انتخاب سرور مناسب داشتید، تیم متخصص وبداده در بخش نظرات و پشتیبانی مشتاقانه منتظر کمک به شماست.
امیدوارم این مقاله از بلاگ وبداده برای شما مفید بوده باشد. موفقیت در دنیای لینوکس، پاداش کسانی است که از یادگیری دست نمیکشند! 🚀☁️
سوالات متداول از راهنمای نصب Zimbra mail server در لینوکس
1- چرا ایمیلها به spam میروند؟
- رکورد PTR را تنظیم کنید
- SPF + DKIM + DMARC را پیادهسازی کنید
- IP را در MXToolbox چک کنید
2- چگونه پسورد ادمین را تغییر دهم؟
3- چگونه فضای کاربر را افزایش دهم؟
4- چگونه پورت Webmail را تغییر دهم؟
