آموزش جامع رفع مشکل Disk Quota در WHM و سی‌پنل (آپدیت 2026)

تصور کنید وارد آپارتمان خود می‌شوید، تمام وسایل را خارج می‌کنید، اما صاحب‌خانه (سیستم‌عامل) همچنان اصرار دارد که خانه شما پر از اسباب‌وزاثاثیه است! این دقیقاً همان اتفاقی است که در زمان بروز رفع مشکل Disk Quota در WHM رخ می‌دهد. در دنیای هاستینگ، “Quota” یا سهمیه‌بندی، وظیفه مدیریت و نظارت بر مقدار فضای مصرفی هر کاربر را بر عهده دارد. اما گاهی به دلیل اختلال در فایل‌سیستم، کرش کردن دیتابیسِ سی‌پنل یا جابجایی‌های غیر اصولی فایل‌ها، ارتباط بین دیتای واقعی و دیتای نمایشی قطع می‌شود.

این مشکل زمانی بحرانی می‌شود که:

• کاربر فایل‌های حجیم را پاک کرده اما فضای آزاد اضافه نمی‌شود.
• سیستم ارور “Disk Full” می‌دهد در حالی که دستور df -h فضای خالی را تایید می‌کند.
• سهمیه اکانت‌های جدید به درستی اعمال نمی‌شود.

حتماً زمانی که این مقاله را باز کرده‌اید، با یک چالش جدی در مدیریت فضای دیسک روبرو شده‌اید و احتمالاً کاربران شما شاکی هستند که چرا فضای هاست آن‌ها خالی نمی‌شود. نگران نباشید؛ ما در تیم فنی وب‌داده بارها با این سناریو در سرورهای مشتریان مواجه شده‌ایم. در این مقاله قرار است به صورت گام‌به‌گام و از ساده‌ترین تا پیشرفته‌ترین متدها، یک بار برای همیشه این اختلال را حل کنیم. 😉👇

سیستم سهمیه‌بندی (Quota) چیست؟

سیستم مدیریت سهمیه دیسک کاربران در لینوکس ابزاری است که به ادمین سرور اجازه می‌دهد محدودیت‌های مشخصی برای هر کاربر یا گروه اعمال کند. این سیستم مثل یک کنتور هوشمند عمل می‌کند که میزان ورود و خروج اطلاعات به دایرکتوری‌های هر یوزر را رصد کرده و در دیتابیس‌های کوچکی (مثل aquota.user) ذخیره می‌کند. زمانی که WHM می‌خواهد حجم یک اکانت را نشان دهد، به جای اسکن کل فایل‌ها (که زمان‌بر است)، به این دیتابیس نگاه می‌کند. اگر این فایل آسیب ببیند، شما با عدم تطابق حجم هاست با فضای مصرفی روبرو می‌شوید.

ساختار نمایشی Quota:

سرور اصلی (Root)
⬇️
پارتیشن‌ها (/home, /var, /)
   ├─ کاربر A (سهمیه: 10GB) ───> فایل aquota.user (ثبت عملکرد)
   └─ کاربر B (سهمیه: 5GB)  ───> فایل aquota.user (ثبت عملکرد)

اهمیت و مزایای مدیریت صحیح سهمیه دیسک

چرا باید به دقت بر سیستم کوتا نظارت داشته باشیم؟ فراتر از بحث نمایش اعداد، این سیستم امنیت و پایداری سرور شما را تضمین می‌کند.

• جلوگیری از پر شدن کل دیسک: اگر یک کاربر به دلیل باگ امنیتی شروع به تولید فایل‌های بی‌نهایت کند، سیستم کوتا اجازه نمی‌دهد کل هارد سرور پر شود و سایر کاربران از دسترس خارج شوند.
• بهینه‌سازی منابع: با مدیریت صحیح، می‌توانید منابع را عادلانه بین مشتریان تقسیم کنید.
• گزارش‌گیری دقیق: امکان ارائه آمار مصرف دقیق به کاربران جهت ارتقای سرویس.

پیش‌نیازهای رفع مشکل در سرور

قبل از هر اقدامی، باید مطمئن شوید که شرایط زیر مهیا است:

• دسترسی به یوزر root در محیط WHM.
• دسترسی به SSH (ترمینال) برای اجرای دستورات سطح بالا.
• اطمینان از اینکه دیسک سرور به صورت فیزیکی 100% پر نشده باشد (حداقل 1% فضای خالی برای اجرای اسکریپت‌ها نیاز است).
• بک‌آپ گرفتن از فایل /etc/fstab قبل از هرگونه ویرایش.

آموزش عملی رفع مشکل Disk Quota در WHM

در این بخش همراه تیم وب‌داده باشید تا به صورت عملی و تصویری، مراحل همگام‌سازی فضا را طی کنیم. ما این آموزش را در دو سطح “رابط گرافیکی” و “ترمینال” بررسی می‌کنیم.

1- بازنشانی از طریق رابط گرافیکی WHM

برای کاربرانی که ترجیح می‌دهند با محیط بصری کار کنند، سی‌پنل ابزاری را تعبیه کرده است.

• وارد پنل WHM شوید.
• در کادر جستجو عبارت Initial Quota Setup را تایپ کنید.

• روی دکمه Proceed کلیک کنید. این ابزار کل پارتیشن‌ها را اسکن کرده و سعی می‌کند فایل‌های سهمیه‌بندی را بازسازی کند.

2- عیب‌یابی عمیق با اسکریپت fixquotas (SSH)

این قدرتمندترین روش برای آموزش دستور fixquotas است. این اسکریپت اختصاصی سی‌پنل، تمام دیتابیس‌های کوتا را حذف و دوباره از نو می‌سازد. ابتدا با SSH به سرور متصل شوید و دستور زیر را وارد کنید:

/scripts/fixquotas

/scripts/fixquotas

پس از اجرا، خروجی مشابه زیر خواهید دید:

Installing Quota Support...
Checking Quotas...
Quotas are now updated.

Installing Quota Support...
Checking Quotas...
Quotas are now updated.

این دستور معمولاً 90% مشکلات مربوط به اشتباه نشان دادن حجم دیسک در سی‌پنل را حل می‌کند.

3- فعال‌سازی دستی در فایل fstab

اگر با اجرای دستورات قبلی همچنان با ارور Quota is not enabled مواجه می‌شوید، یعنی هسته لینوکس (Kernel) اجازه سهمیه‌بندی روی آن پارتیشن را صادر نکرده است. برای حل این مشکل باید فایل /etc/fstab که نقشه راهنمای درایوهای سرور است را اصلاح کنید.

گام‌های عملیاتی برای فعال‌سازی:

• باز کردن فایل: دستور nano /etc/fstab را در ترمینال اجرا کنید.
• یافتن پارتیشن هدف: به دنبال خطی بگردید که مربوط به پارتیشن /home یا پارتیشن اصلی / است.

• اضافه کردن پارامترها: در ستون چهارم (ستون گزینه‌ها یا Options)، عبارات usrquota و grpquota را با ویرگول (بدون فاصله) اضافه کنید.
  • مثال برای فایل‌سیستم Ext4: UUID=... / ext4 defaults,usrquota,grpquota 1 1
  • نکته برای فایل‌سیستم XFS: در سیستم‌های جدید (مثل AlmaLinux 9)، معمولاً به جای این کار از آپشن uquota,gquota استفاده می‌شود، هرچند WHM خودش XFS را مدیریت می‌کند.
• ذخیره و خروج: در محیط نانو، Ctrl+O و سپس Enter را برای ذخیره و Ctrl+X را برای خروج بزنید.
• اعمال تغییرات بدون ریبوت: برای اینکه لینوکس متوجه تغییرات شود، نیازی به ریبوت نیست؛ کافیست پارتیشن را دوباره مانت کنید:

mount -o remount /

mount -o remount /

• بازنشانی نهایی: حالا دوباره دستور /scripts/fixquotas را اجرا کنید تا فایل‌های دیتابیس سهمیه‌بندی ساخته شوند.

شناسایی فایل‌های مخفی و Ghost Files

گاهی اوقات مشکل از سیستم کوتا نیست، بلکه فایل‌هایی در خارج از پوشه public_html وجود دارند که کاربر آن‌ها را نمی‌بیند. اینجاست که سوال پیش می‌آید: «چرا با حذف فایل، فضا خالی نشد؟»

برای پیدا کردن مقصر اصلی، از دستور du استفاده کنید:

du -sh /home/username/* | sort -h

du -sh /home/username/* | sort -h

دلایل رایج پر شدن پنهانی دیسک:

• ایمیل‌های اسپم: در مسیر /home/user/mail که هزاران ایمیل تحویل نشده جمع شده است.
• فایل‌های Trash: فایل‌هایی که حذف شده‌اند اما در سطل زباله سی‌پنل باقی مانده‌اند.
• Core Dumps: فایل‌های حجیمی که هنگام کرش کردن برنامه‌ها تولید می‌شوند.

بررسی مشکل در مجازی‌سازها (OpenVZ/Virtuozzo)

اگر از سرور مجازی (VPS) قدیمی استفاده می‌کنید، ممکن است با مشکل کوتا در سرور مجازی (VPS) مواجه شوید. در مجازی‌سازهای سطح سیستم‌عامل مثل OpenVZ، مدیریت کوتا باید از سمت “سرور میزبان” (Node) فعال شود. اگر شما دسترسی به سرور اصلی ندارید، باید به پشتیبان هاستینگ خود اطلاع دهید تا “Second Level Quota” را برای کانتینر شما فعال کند.

مطالعه موردی از تجربه واقعی در وب‌داده

در سال 2024، یکی از مشتریان با وضعیتی عجیب مواجه شد: اکانت او 50 گیگابایت فضای خالی داشت اما وردپرس ارور “نمی‌توان فایل را آپلود کرد؛ دیسک پر است” می‌داد. پس از بررسی تیم فنی وب‌داده، مشخص شد که سیستم Quota به دلیل خاموشی ناگهانی سرور دچار اختلال شده و تعداد Inodes را صفر نشان می‌داد. ما با اجرای ترکیبی دستورات /scripts/initquotas و سپس /scripts/fixquotas توانستیم در کمتر از 2 دقیقه مشکل را بدون حذف حتی یک فایل حل کنیم. این نشان می‌دهد که همیشه مشکل از کمبود فضا نیست، بلکه گاهی “سیستم گزارش‌دهی” نیاز به تعمیر دارد.

جدول مقایسه روش‌های رفع اختلال دیسک

خدمات سرور مجازی وب‌داده؛ پایانی بر مشکلات فنی

اگر از کلنجار رفتن با تنظیمات پیچیده لینوکس خسته شده‌اید، وب‌داده اینجاست تا زیرساختی بی‌نقص را در اختیار شما قرار دهد. سرورهای ما با آخرین استانداردهای سال 2026 پیکربندی شده‌اند.

✅ مزایای استفاده از سرویس‌های وب‌داده:

• مانیتورینگ 24 ساعته منابع سخت‌افزاری.
• فعال‌سازی خودکار و بهینه Quota در تمامی پارتیشن‌ها.
• پشتیبانی فنی متخصص برای حل سریع ارورهای سیستمی.
• استفاده از هاردهای NVMe نسل جدید با سرعت خیره‌کننده.

سرور مجازی وب داده

VPS وب داده با حضور قدرتمند در بیش از 9 لوکیشن استراتژیک در سراسر جهان…

برای مشاهده موقعیت‌های
سرور های مجازی وب‌داده
روی دکمه زیر کلیک کنید

خرید سرور مجازی

نتیجه‌گیری: رفع مشکل Disk Quota در WHM

در این آموزش آموختیم که رفع مشکل Disk Quota در WHM لزوماً به معنای کمبود فضای سخت‌افزاری نیست، بلکه اغلب یک ناهماهنگی نرم‌افزاری بین فایل‌سیستم و دیتابیس سی‌پنل است. با استفاده از ابزارهای داخلی مثل “Initial Quota Setup” و دستورات قدرتمندی مثل fixquotas می‌توانید به راحتی این مشکل را مرتفع کنید. به یاد داشته باشید که همیشه قبل از تغییر در فایل‌های سیستمی مثل fstab از آن‌ها بک‌آپ بگیرید.

امیدوارم این مقاله از بلاگ وب‌داده برای شما مفید بوده باشد و توانسته باشید حجم واقعی اکانت‌های خود را بازگردانید. در صورتی که سوالی داشتید یا در مرحله‌ای با ارور خاصی مواجه شدید، می‌توانید در بخش نظرات با ما در ارتباط باشید تا کارشناسان ما شما را راهنمایی کنند.

سوالات متداول از بررسی مشکل Disk Quota در WHM و سی‌پنل