جدید!
سرور ابری ساعتی فعال شد. ۱۰۰ هزار تومان اعتبار هدیه بگیرید
به اشتراک بگذارید
جدید!
سرور ابری ساعتی فعال شد. ۱۰۰ هزار تومان اعتبار هدیه بگیرید
لایسنس ویندوز سرور مجوزی است که مایکروسافت برای نصب و استفاده قانونی از سیستم‌عامل Windows Server صادر می‌کند. برخلاف ویندوز دسکتاپ، این مجوز فقط یک کلید برای هر دستگاه نیست و هزینه‌اش دو بخش دارد: لایسنس هسته برای خود سرور و CAL برای کاربران یا دستگاه‌هایی که به سرور دسترسی دارند. ویرایشی هم که انتخاب می‌کنید، مشخص می‌کند چند ماشین مجازی ویندوزی با همان لایسنس اجرا شود.
✅ اگر هسته‌ها را اشتباه بشمارید، یا سرور کم‌لایسنس می‌ماند یا بابت لایسنس اضافه هزینه می‌دهید.
✅ انتخاب بین Standard و Datacenter بیش از هر چیز به تعداد ماشین‌های مجازی ویندوزی بستگی دارد.
✅ CAL و RDS CAL جدا از لایسنس هسته تهیه می‌شوند و در راه‌اندازی نرم‌افزارهای تحت شبکه به‌راحتی از قلم می‌افتند.
✅ با روش فعال‌سازی نادرست، سرور پس از مدتی پیغام خطا می‌دهد و با محدودیت کار می‌کند.
✅ انتخاب بین Standard و Datacenter بیش از هر چیز به تعداد ماشین‌های مجازی ویندوزی بستگی دارد.
✅ CAL و RDS CAL جدا از لایسنس هسته تهیه می‌شوند و در راه‌اندازی نرم‌افزارهای تحت شبکه به‌راحتی از قلم می‌افتند.
✅ با روش فعال‌سازی نادرست، سرور پس از مدتی پیغام خطا می‌دهد و با محدودیت کار می‌کند.
💡 لایسنس سرور = لایسنس هسته + CAL کاربران یا دستگاه‌ها
✅ ملاک شمارش، هسته‌های فیزیکی سرور است، نه رشته‌های پردازنده؛ در ویرایش Standard، تعداد ماشین‌های مجازی هم دفعات لایسنس را بالا می‌برد.
✅ سرور اختصاصی مناسب ویندوز و لایسنس‌های نرم‌افزاری سرور را یک‌جا در وب‌داده بررسی کنید.
✅ سرور اختصاصی مناسب ویندوز و لایسنس‌های نرم‌افزاری سرور را یک‌جا در وب‌داده بررسی کنید.
سرورتان دقیقاً چند لایسنس هسته و چند CAL لازم دارد و فعال‌سازی را از کجا باید شروع کرد؟ در ادامه، مدل هسته‌محور، تفاوت ویرایش‌ها، انواع CAL و روش‌های فعال‌سازی را با مثال عددی مرور می‌کنیم.
🔶 لایسنس‌های نرم‌افزاری سرور در وب‌داده
لایسنس کنترل‌پنل‌ها و ابزارهای مدیریتی سرور را در صفحه لایسنس‌های نرم‌افزاری سرور وب‌داده ببینید. برای مشاوره درباره لایسنس ویندوز روی سرور اختصاصی هم با تیم فنی ۲۴ ساعته ما تماس بگیرید 👇
لایسنس ویندوز سرور چیست و مدل هسته‌محور چطور کار می‌کند؟
مایکروسافت در نسخه‌های فعلی، ویرایش‌های Standard و Datacenter را بر اساس هسته فیزیکی لایسنس می‌کند. طبق راهنمای لایسنس Windows Server 2025، همه هسته‌های فیزیکی سرور باید لایسنس شوند؛ با حداقل ۸ لایسنس هسته برای هر پردازنده و ۱۶ لایسنس هسته برای هر سرور. جدا از این، هر کاربر یا دستگاهی که به سرور دسترسی دارد، به CAL هم نیاز دارد.
یک تشبیه ساده: لایسنس هسته مثل مجوز بهره‌برداری یک ساختمان است که بر اساس متراژ صادر می‌شود؛ هرچه ساختمان بزرگ‌تر، مجوز گران‌تر. CAL مثل کارت ورود هر کارمند است؛ ساختمان هرچقدر هم مجوز داشته باشد، هر نفر برای ورود کارت خودش را لازم دارد. برای آشنایی کلی با نسخه‌ها و کاربردها، مقاله ویندوز سرور چیست را بخوانید.
Server: 2 CPU x 14 cores = 28 physical cores
⬇️
Core licenses = max(28, 8 per CPU, 16 per server) = 28
⬇️
+ CAL per user or device (Windows Server CAL)
+ RDS CAL for Remote Desktop Session Host users🔸 نکته فنی: هسته فیزیکی، نه رشته
قاعده مایکروسافت صریحاً از «هسته‌های فیزیکی» حرف می‌زند؛ پس رشته‌های Hyper-Threading در شمارش لایسنس هسته حساب نمی‌شوند. برای نمونه، پردازنده Xeon E5-2680 v4 طبق Intel ARK ۱۴ هسته و ۲۸ رشته دارد و ملاک محاسبه، همان ۱۴ هسته است.
۱- قاعده حداقل‌ها در لایسنس هسته
حداقل‌ها فقط در سرورهای کم‌هسته خودشان را نشان می‌دهند. اگر سرور تک‌پردازنده‌ای با ۴ هسته دارید، باز هم باید ۱۶ لایسنس هسته تهیه کنید، چون حداقل هر سرور ۱۶ است. سرور دوپردازنده‌ای با دو CPU هشت‌هسته‌ای هم روی هم ۱۶ هسته دارد و همان ۱۶ لایسنس برایش کافی است. اما وقتی هر پردازنده دست‌کم ۸ هسته و کل سرور دست‌کم ۱۶ هسته داشته باشد، تعداد لایسنس هسته دقیقاً برابر تعداد هسته‌های فیزیکی است.
۲- لایسنس هسته و انتخاب پردازنده
چون هزینه لایسنس با تعداد هسته بالا می‌رود، پردازنده‌ای که انتخاب می‌کنید روی هزینه نرم‌افزار هم اثر می‌گذارد. پردازنده‌ای با هسته کمتر و فرکانس بالاتر، گاهی برای سرور ویندوزی به‌صرفه‌تر از پردازنده‌ای پرهسته است که هسته‌هایش بیکار می‌مانند؛ فقط یادتان باشد که زیر ۱۶ هسته، هزینه لایسنس دیگر پایین‌تر نمی‌آید. پیش از خرید، نیاز واقعی نرم‌افزار را بسنجید و بعد تعداد هسته را انتخاب کنید.
جدول محاسبه لایسنس هسته برای پیکربندی‌های رایج
اعداد این جدول با قاعده رسمی مایکروسافت (حداقل ۸ لایسنس برای هر پردازنده و ۱۶ برای هر سرور) محاسبه شده‌اند.
| پیکربندی سرور | هسته فیزیکی | لایسنس هسته لازم | توضیح |
|---|---|---|---|
| ۱ پردازنده ۴ هسته‌ای | ۴ | ۱۶ | حداقل هر سرور |
| ۲ پردازنده ۸ هسته‌ای | ۱۶ | ۱۶ | برابر با حداقل |
| ۲ پردازنده E5-2680 v4 | ۲۸ | ۲۸ | همه هسته‌ها |
| ۲ پردازنده ۲۰ هسته‌ای | ۴۰ | ۴۰ | همه هسته‌ها |
| ۲×E5-2680 v4 با ۴ ماشین مجازی Standard | ۲۸ | ۵۶ | دو بار لایسنس کامل |
Standard یا Datacenter؛ کدام ویرایش را انتخاب کنیم؟
مایکروسافت در صفحه قیمت‌گذاری Windows Server 2025، ویرایش Standard را برای محیط‌های فیزیکی یا محیط‌هایی با مجازی‌سازی کم و Datacenter را برای دیتاسنترهای به‌شدت مجازی‌سازی‌شده و محیط‌های ابری معرفی می‌کند. هر دو ویرایش هسته‌محور هستند و به CAL نیاز دارند؛ تفاوت اصلی در حق اجرای ماشین مجازی و چند قابلیت پیشرفته است.
۱- حق اجرای ماشین مجازی
طبق راهنمای لایسنس Windows Server 2025، ویرایش Standard پس از لایسنس کردن همه هسته‌ها، دو محیط سیستم‌عامل (OSE) یا دو کانتینر با ایزوله‌سازی Hyper-V را پوشش می‌دهد؛ این تعداد در Datacenter نامحدود است. پس در Standard، برای هر دو ماشین مجازی اضافه باید همه هسته‌های سرور دوباره لایسنس شوند. مبانی اجرای ماشین مجازی را در مقاله Hyper-V چیست ببینید.
۲- قابلیت‌های مخصوص Datacenter
جدول مقایسه ویرایش‌ها در Microsoft Learn، قابلیت‌هایی مثل Storage Spaces Direct، کنترلر شبکه (Network Controller) برای شبکه نرم‌افزارمحور و پشتیبانی Host Guardian برای ماشین‌های مجازی Shielded را فقط برای Datacenter فهرست کرده است. میزبان AVMA هم باید Datacenter باشد و Standard فقط به‌عنوان ماشین مهمان روی چنین میزبانی فعال می‌شود.
۳- ویرایش Essentials برای کسب‌وکار کوچک
راهنمای لایسنس مایکروسافت، ویرایش Essentials را برای کسب‌وکارهای کوچک با حداکثر ۲۵ کاربر و ۵۰ دستگاه معرفی می‌کند. این ویرایش به CAL نیاز ندارد و هر لایسنس آن روی سرور تک‌سوکتی، تا ۱۰ هسته و یک ماشین مجازی را پوشش می‌دهد. پس سرورهای دوپردازنده‌ای، که در رک‌های دیتاسنتر رایج‌اند، از محدوده این ویرایش بیرون‌اند.
۴- لایسنس بر اساس ماشین مجازی و پرداخت ساعتی
مایکروسافت دو مدل دیگر هم دارد. در مدل اول، لایسنس به‌ازای هر ماشین مجازی حساب می‌شود؛ این مدل فقط با لایسنس اشتراکی یا Software Assurance فعال در دسترس است و حداقل ۸ لایسنس هسته برای هر ماشین مجازی و ۱۶ لایسنس هسته برای هر مشتری می‌خواهد. مدل دوم، پرداخت به‌ازای مصرف از طریق Azure Arc است که به اشتراک Azure نیاز دارد؛ صفحه قیمت‌گذاری مایکروسافت تصریح می‌کند که این مدل برای سرورهای محلی، مجازی‌سازی نامحدود ندارد.
مقایسه Standard، Datacenter و Essentials
| ویژگی | Standard | Datacenter | Essentials |
|---|---|---|---|
| مدل لایسنس | لایسنس هسته + CAL | لایسنس هسته + CAL | لایسنس سرور، بدون CAL |
| ماشین مجازی | ۲ ماشین به‌ازای هر بار لایسنس کامل | نامحدود | ۱ ماشین |
| محدودیت سخت‌افزار | ندارد | ندارد | تک‌سوکت، تا ۱۰ هسته |
| کاربران | با CAL | با CAL | تا ۲۵ کاربر و ۵۰ دستگاه |
| Storage Spaces Direct | ندارد | دارد | ندارد |
| مناسب برای | سرور فیزیکی یا مجازی‌سازی محدود | مجازی‌سازی گسترده | دفتر کوچک |
قاعده سرانگشتی: اگر روی یک سرور بیش از دو ماشین مجازی ویندوزی اجرا می‌کنید، هزینه چند بار لایسنس کردن Standard را با یک بار Datacenter مقایسه کنید. نقطه سربه‌سر به قیمتی بستگی دارد که فروشنده به شما می‌دهد، اما منطق محاسبه همیشه همین است.
CAL ویندوز سرور و فعال‌سازی قانونی؛ راهنمای گام‌به‌گام
حالا سراغ CAL، یعنی بخش دوم هزینه، می‌رویم و بعد مراحل فعال‌سازی ویندوز سرور را از انتخاب روش تا رفع خطاهای رایج مرور می‌کنیم.
۱- CAL کاربر یا CAL دستگاه؟
راهنمای مایکروسافت می‌گوید هر کاربر یا دستگاهی که به سرور لایسنس‌شده دسترسی دارد، به یک CAL ویندوز سرور نیاز دارد. CAL کاربر برای افرادی مناسب است که از چند دستگاه وصل می‌شوند و CAL دستگاه برای دستگاه‌هایی که چند نفر به‌صورت نوبتی از آن‌ها استفاده می‌کنند. CAL باید هم‌نسخه یا جدیدتر از سرور باشد؛ یعنی CAL نسخه 2022 برای دسترسی به سرور 2025 کافی نیست.
◀️ دسترسی یک سرور لایسنس‌شده دیگر به سرور، CAL نمی‌خواهد.
◀️ بار کاری وب (Web Workloads) و بار کاری HPC از CAL معاف است.
◀️ دسترسی به محیط سیستم‌عامل فیزیکی، وقتی فقط برای میزبانی و مدیریت ماشین‌های مجازی به کار می‌رود، CAL نمی‌خواهد.
◀️ برای کاربران بیرونی می‌توان به‌جای CAL از لایسنس External Connector برای هر سرور استفاده کرد.
◀️ بار کاری وب (Web Workloads) و بار کاری HPC از CAL معاف است.
◀️ دسترسی به محیط سیستم‌عامل فیزیکی، وقتی فقط برای میزبانی و مدیریت ماشین‌های مجازی به کار می‌رود، CAL نمی‌خواهد.
◀️ برای کاربران بیرونی می‌توان به‌جای CAL از لایسنس External Connector برای هر سرور استفاده کرد.
۲- RDS CAL برای ریموت دسکتاپ چندکاربره
اگر کاربران از طریق Remote Desktop Services روی سرور کار می‌کنند، مثلاً برای نرم‌افزار حسابداری مشترک، علاوه بر CAL ویندوز سرور به RDS CAL هم نیاز دارند. این دو لایسنس جدا از هم تهیه می‌شوند و یکی جای دیگری را نمی‌گیرد. اتصال ریموت دسکتاپ فقط برای مدیریت سرور (حداکثر دو نشست هم‌زمان) به RDS CAL نیاز ندارد؛ برای آشنایی با روش‌های این اتصال، آموزش اتصال به سرور ویندوز با ۵ روش را ببینید.
۳- روش‌های فعال‌سازی ویندوز سرور
ویندوز سرور معمولاً به یکی از سه روش فعال می‌شود. در روش کلید محصول (Retail یا MAK)، کلید را نصب و به‌صورت آنلاین فعال می‌کنید. روش دوم KMS است: روی سرور یک کلید عمومی GVLK نصب می‌شود، اما به گفته Microsoft Learn این کلید بدون میزبان KMS در شبکه محلی، سرور را فعال نمی‌کند. روش سوم AVMA است که ماشین‌های مجازی را روی میزبان Datacenter فعال‌شده، بدون مدیریت کلید جداگانه فعال می‌کند.
slmgr /ipk <product-key> # install key
slmgr /ato # activate online
slmgr /dlv # detailed license status
DISM /online /Get-CurrentEdition۴- تبدیل نسخه Evaluation به نسخه کامل
اگر ویندوز سرور را با نسخه ارزیابی (Evaluation) نصب کرده‌اید، به گفته Microsoft Learn می‌توانید آن را با دستور DISM /online /Set-Edition همراه با کلید محصول و گزینه /AcceptEula، بدون نصب مجدد به نسخه کامل تبدیل کنید. تبدیل Standard به Datacenter هم با همین روش ممکن است. اما سروری را که کنترلر دامنه است نمی‌توان از نسخه ارزیابی به نسخه کامل تبدیل کرد؛ باید کنترلر دامنه دیگری روی نسخه کامل راه‌اندازی کنید، نقش‌های FSMO را به آن منتقل کنید و بعد AD DS را از سرور ارزیابی حذف کنید.
۵- خطاهای رایج فعال‌سازی ویندوز سرور
❌ نصب کلید GVLK بدون میزبان KMS؛ در این حالت سرور فعال نمی‌شود.
❌ ناهمخوانی ویرایش کلید با ویرایش نصب‌شده، مثلاً کلید Datacenter روی Standard.
❌ تمام‌شدن مهلت نسخه Evaluation، که بعد از آن سرور به‌طور دوره‌ای خاموش می‌شود.
❌ پیغام Provide a License در ریموت دسکتاپ که معمولاً به تنظیم‌نشدن سرور لایسنس RDS مربوط است.
❌ ناهمخوانی ویرایش کلید با ویرایش نصب‌شده، مثلاً کلید Datacenter روی Standard.
❌ تمام‌شدن مهلت نسخه Evaluation، که بعد از آن سرور به‌طور دوره‌ای خاموش می‌شود.
❌ پیغام Provide a License در ریموت دسکتاپ که معمولاً به تنظیم‌نشدن سرور لایسنس RDS مربوط است.
برای رفع خطای آخر به‌صورت گام‌به‌گام، مقاله رفع خطای Provide a License در ویندوز سرور 2025 را دنبال کنید.
۶- نگهداری مدارک لایسنس
لایسنس فقط یک کلید نیست؛ مدرک خرید، نوع لایسنس (Retail، حجمی یا اشتراکی)، تعداد لایسنس هسته و CAL و نسخه آن‌ها را در یک پرونده نگه دارید. هر بار که پردازنده سرور را ارتقا می‌دهید یا ماشین مجازی جدیدی اضافه می‌کنید، این پرونده را به‌روز کنید تا در صورت ممیزی یا تمدید قرارداد، وضعیت لایسنس شفاف باشد.
کدام روش فعال‌سازی ویندوز سرور برای شما مناسب است؟
| روش | کلید و پیش‌نیاز | مناسب برای |
|---|---|---|
| Retail یا MAK | کلید محصول و اتصال اینترنت | یک یا چند سرور مستقل |
| KMS | کلید GVLK و میزبان KMS در شبکه | سازمان با تعداد زیاد سرور |
| AVMA | کلید AVMA روی ماشین مجازی و میزبان Datacenter فعال | ماشین‌های مجازی روی Hyper-V |
📚 آنچه راهنمای لایسنس مایکروسافت می‌گوید
مایکروسافت در راهنمای لایسنس Windows Server 2025 تصریح می‌کند که مشتری Standard برای هر دو محیط سیستم‌عامل یا دو کانتینر Hyper-V اضافه، باید سرور را با همان تعداد لایسنس هسته دوباره لایسنس کند. طبق همین راهنما، مشتری می‌تواند به‌جای نسخه جدید، نسخه‌های قدیمی‌تر همان ویرایش یا ویرایش‌های پایین‌تر را نصب کند.
⚠️ درباره فعال‌سازهای غیررسمی و محدودیت خرید
ابزارهای فعال‌سازی غیررسمی شرایط لایسنس مایکروسافت را نقض می‌کنند و اجرای چنین فایل ناشناسی با دسترسی مدیر روی سرور، ریسک امنیتی جدی دارد. از طرف دیگر، مقررات تحریم آمریکا خرید مستقیم از مایکروسافت و شرکای رسمی آن را برای مشتریان داخل ایران محدود کرده است؛ پس پیش از خرید از هر فروشنده، صریح بپرسید چه نوع لایسنسی می‌فروشد و فعال‌سازی آن با کدام روش رسمی انجام می‌شود.
یک سناریوی نمونه: سرور حسابداری با ریموت دسکتاپ
فرض کنید شرکتی می‌خواهد نرم‌افزار حسابداری را روی یک سرور اختصاصی با دو پردازنده E5-2680 v4 نصب کند و ۱۵ کارمند از طریق ریموت دسکتاپ با آن کار کنند. لایسنس لازم در این نمونه: ۲۸ لایسنس هسته Standard برای سرور، ۱۵ CAL کاربر ویندوز سرور و ۱۵ RDS CAL کاربر. اگر بعدها دو ماشین مجازی ویندوزی دیگر اضافه شود، یا باید ۲۸ لایسنس هسته Standard دیگر تهیه کرد یا هزینه Datacenter را با آن مقایسه کرد.
ویندوز سرور روی سرور اختصاصی وب‌داده؛ نکات لایسنس پیش از خرید
پلن آماده سرور اختصاصی ایران وب‌داده دو پردازنده Xeon E5-2680 v4 با مجموع ۲۸ هسته فیزیکی دارد؛ پس اگر ویندوز سرور را مستقیم روی آن نصب کنید، ۲۸ لایسنس هسته لازم است. یک نکته سازگاری هم مهم است: در جدول گواهی و پشتیبانی ویندوز سرور HPE، مدل DL360 Gen9 فقط تا نسخه 2019 فهرست شده است. اگر به نسخه 2022 یا 2025 نیاز دارید، پیکربندی سفارشی با نسل جدیدتر را از طریق تیکت یا تماس بررسی می‌کنیم.
✅ سرور HPE DL360 Gen9 با 64GB رم Registered ECC و دیسک 1TB NVMe
✅ نصب خودکار سیستم‌عامل و تحویل آنی پس از پرداخت
✅ پنل مدیریت سرور با کنسول KVM، ری‌استارت و نصب مجدد سیستم‌عامل
✅ محافظت DDoS با ظرفیت 100Gbit/s و فایروال سخت‌افزاری
✅ خدمات کانفیگ و مدیریت سرور برای راه‌اندازی نقش‌ها و سرویس‌ها
✅ مشاوره پیش از خرید با تیم فنی ۲۴ ساعته
✅ نصب خودکار سیستم‌عامل و تحویل آنی پس از پرداخت
✅ پنل مدیریت سرور با کنسول KVM، ری‌استارت و نصب مجدد سیستم‌عامل
✅ محافظت DDoS با ظرفیت 100Gbit/s و فایروال سخت‌افزاری
✅ خدمات کانفیگ و مدیریت سرور برای راه‌اندازی نقش‌ها و سرویس‌ها
✅ مشاوره پیش از خرید با تیم فنی ۲۴ ساعته
صفحه لایسنس‌های نرم‌افزاری وب‌داده در حال حاضر لایسنس‌هایی مانند cPanel، DirectAdmin، LiteSpeed، CloudLinux و Plesk را پوشش می‌دهد؛ برای مقایسه مدل لایسنس کنترل‌پنل‌ها، مقاله خرید لایسنس سی پنل و انواع آن را ببینید. اگر نرم‌افزارتان به ویندوز وابسته نیست و هزینه لایسنس ویندوز برای پروژه سنگین است، لینوکس را هم بسنجید؛ آموزش نصب Ubuntu Server روی سرور اختصاصی را بخوانید.
🚀 بیشتر بدانید: برای نصب گام‌به‌گام، آموزش نصب ویندوز سرور 2022 و 2025 و برای آشنایی با قابلیت‌های نسخه جدید، بررسی ویندوز سرور 2025 را ببینید.
سوالات متداول درباره لایسنس و CAL ویندوز سرور
لایسنس ویندوز سرور برای یک سرور دوپردازنده‌ای چند هسته لازم دارد؟
به تعداد همه هسته‌های فیزیکی، با حداقل ۸ برای هر پردازنده و ۱۶ برای کل سرور. برای مثال، سروری با دو پردازنده ۱۴ هسته‌ای به ۲۸ لایسنس هسته نیاز دارد و سروری با دو پردازنده ۴ هسته‌ای به ۱۶ لایسنس، چون حداقل هر سرور ۱۶ است. رشته‌های Hyper-Threading در این محاسبه شمرده نمی‌شوند.
CAL ویندوز سرور چیست و آیا برای سایت عمومی لازم است؟
CAL مجوز دسترسی هر کاربر یا دستگاه به سرور است و برای کارهایی مثل اشتراک فایل، Active Directory یا نرم‌افزارهای تحت شبکه لازم است. اما در راهنمای مایکروسافت، بار کاری وب (Web Workloads) از CAL معاف شده است؛ پس بازدیدکنندگان یک سایت عمومی به CAL نیاز ندارند. برای کاربران ریموت دسکتاپ هم RDS CAL جداگانه لازم است.
برای اجرای چند ماشین مجازی، Standard بگیرم یا Datacenter؟
ویرایش Standard پس از لایسنس کردن همه هسته‌ها دو ماشین مجازی ویندوزی را پوشش می‌دهد و برای هر دو ماشین اضافه، باید همه هسته‌ها دوباره لایسنس شوند. اما Datacenter هر تعداد ماشین مجازی را پوشش می‌دهد. اگر تعداد ماشین‌های مجازی زیاد است یا در آینده رشد می‌کند، هزینه چند بار Standard را با یک بار Datacenter مقایسه کنید.
آیا با لایسنس هسته ویندوز سرور 2025 می‌توانم نسخه 2022 نصب کنم؟
بله. طبق راهنمای لایسنس Windows Server 2025، مشتری می‌تواند به‌جای نسخه جدید، نسخه‌های قدیمی‌تر همان ویرایش یا ویرایش‌های پایین‌تر را نصب کند. این حق وقتی به کار می‌آید که نرم‌افزارتان هنوز با نسخه جدید سازگار نیست یا سخت‌افزار سرور برای آن گواهی نگرفته است. شرایط دقیق را در قرارداد خریدتان هم بررسی کنید.
آیا Hyper-Threading در شمارش لایسنس هسته حساب می‌شود؟
خیر. قاعده مایکروسافت فقط هسته‌های فیزیکی را می‌شمارد. پردازنده‌ای با ۱۴ هسته و ۲۸ رشته، در محاسبه لایسنس ۱۴ هسته حساب می‌شود. البته در لایسنس کردن به‌ازای ماشین مجازی، ملاک هسته‌های مجازی اختصاص‌یافته به همان ماشین است و حداقل ۸ لایسنس برای هر ماشین مجازی لازم است.
روی سرور مجازی (VPS) لایسنس ویندوز چطور محاسبه می‌شود؟
به‌طور پیش‌فرض، لایسنس بر اساس هسته‌های سرور فیزیکی میزبان محاسبه می‌شود. مایکروسافت لایسنس کردن به‌ازای هر ماشین مجازی را هم مجاز کرده است، اما این مدل به لایسنس اشتراکی یا Software Assurance فعال نیاز دارد و حداقل ۸ لایسنس هسته برای هر ماشین مجازی می‌خواهد. ارائه‌دهندگان میزبانی معمولاً از برنامه SPLA مایکروسافت استفاده می‌کنند که لایسنس را به‌صورت اشتراکی و با گزارش ماهانه مصرف ارائه می‌دهد.
فعال‌سازی ویندوز سرور با کلید KMS چرا انجام نمی‌شود؟
کلیدهای عمومی KMS (با نام رسمی GVLK) به‌تنهایی سرور را فعال نمی‌کنند. در Microsoft Learn آمده است که برای استفاده از آن‌ها باید یک میزبان KMS در شبکه محلی داشته باشید. اگر چنین زیرساختی ندارید، باید کلید محصول Retail یا MAK تهیه کنید و با دستور slmgr آن را نصب و فعال کنید.
آیا می‌توان نسخه Evaluation را بدون نصب مجدد به نسخه کامل تبدیل کرد؟
بله. طبق Microsoft Learn با دستور DISM /online /Set-Edition همراه با کلید محصول معتبر و گزینه /AcceptEula، نسخه ارزیابی به نسخه کامل تبدیل می‌شود. پیش از آن با DISM /online /Get-TargetEditions ویرایش‌های مقصد را ببینید. محدودیت مهم این است که کنترلر دامنه را نمی‌توان به این روش تبدیل کرد.
ویرایش Essentials برای چه کسانی مناسب است؟
برای کسب‌وکارهای کوچک با حداکثر ۲۵ کاربر و ۵۰ دستگاه که یک سرور تک‌سوکتی تا ۱۰ هسته دارند. مزیت اصلی‌اش این است که CAL نمی‌خواهد، اما فقط یک ماشین مجازی را پوشش می‌دهد و برای سرورهای دوپردازنده‌ای دیتاسنتر یا مجازی‌سازی گسترده مناسب نیست؛ در این حالت Standard یا Datacenter انتخاب درست است.
جمع‌بندی؛ از شمارش هسته تا فعال‌سازی
لایسنس ویندوز سرور دو بخش دارد: لایسنس هسته و CAL. همه هسته‌های فیزیکی باید لایسنس شوند، با حداقل ۸ لایسنس برای هر پردازنده و ۱۶ برای هر سرور. Standard دو ماشین مجازی و Datacenter تعداد نامحدود را پوشش می‌دهد و Essentials برای دفترهای کوچک طراحی شده و CAL نمی‌خواهد.
برای فعال‌سازی، Retail یا MAK به کار سرورهای مستقل می‌آید، KMS به کار سازمان‌هایی با تعداد زیاد سرور و AVMA به کار ماشین‌های مجازی روی میزبان Datacenter. پیش از خرید، تعداد هسته‌ها، ماشین‌های مجازی ویندوزی و کاربران را روی کاغذ بیاورید؛ همین سه عدد مشخص می‌کند چند لایسنس هسته، کدام ویرایش و چند CAL لازم دارید. از ابزارهای فعال‌سازی غیررسمی هم دوری کنید.
اگر ویندوز سرور را روی سرور اختصاصی راه‌اندازی می‌کنید، سرور اختصاصی HPE وب‌داده با تحویل آنی، خدمات کانفیگ سرور و مشاوره فنی ۲۴ ساعته در دسترس است؛ تعداد لایسنس لازم را هم پیش از خرید با تیم فنی ما حساب کنید.
اگر درباره محاسبه لایسنس سرورتان سوالی دارید، در بخش نظرات بپرسید؛ تیم فنی وب‌داده پاسخ می‌دهد.
منابع: Microsoft: Windows Server 2025 Licensing Guidance؛ Microsoft: Windows Server 2025 Pricing and Editions؛ Microsoft Learn: Compare Windows Server editions؛ Microsoft Learn: Automatic Virtual Machine Activation؛ Microsoft Learn: KMS client activation keys؛ Microsoft Learn: Upgrade and conversion options for Windows Server
