جدید!
سرور ابری ساعتی فعال شد. ۱۰۰ هزار تومان اعتبار هدیه بگیرید
به اشتراک بگذارید
جدید!
سرور ابری ساعتی فعال شد. ۱۰۰ هزار تومان اعتبار هدیه بگیرید
دیتاسنتر | بلاگ وب‌داده
هزینه کولوکیشن سرور چطور محاسبه می‌شود و چه زمانی از اجاره سرور به‌صرفه‌تر است؟
از یونیت رک و سهمیه برق تا ترافیک، IP و Remote Hands؛ هر قلم صورت‌حساب را با واحد محاسبه‌اش بشناسید و با یک مثال فرضی، هزینه ماهانه و سه‌ساله را خودتان برآورد کنید.
💡 خلاصه مقاله در ۳ خط
✅ کولوکیشن یعنی سرور مال شماست و دیتاسنتر فضای رک، برق، سرمایش و شبکه را اجاره می‌دهد.
✅ صورت‌حساب از چند قلم جدا ساخته می‌شود: یونیت، برق، ترافیک، IP، Remote Hands و هزینه‌های یک‌باره.
✅ مصرف واقعی سرور را اندازه بگیرید و جمع سه‌ساله را کنار اجاره سرور اختصاصی بگذارید.
✅ صورت‌حساب از چند قلم جدا ساخته می‌شود: یونیت، برق، ترافیک، IP، Remote Hands و هزینه‌های یک‌باره.
✅ مصرف واقعی سرور را اندازه بگیرید و جمع سه‌ساله را کنار اجاره سرور اختصاصی بگذارید.
هزینه کولوکیشن مجموع مبالغی است که برای نگهداری سرور متعلق به خودتان در رک یک دیتاسنتر می‌پردازید: کرایه فضا بر حسب یونیت (U)، سهمیه برق بر حسب آمپر یا کیلووات، پورت و ترافیک شبکه، آدرس‌های IP و خدمات فنی حضوری. خرید سخت‌افزار و تعویض قطعات در این مدل با شماست؛ پس قیمت کولوکیشن که در تعرفه می‌بینید فقط بخشی از هزینه واقعی است.
✅ مقایسه پیشنهادها فقط وقتی معنا دارد که واحد محاسبه هر قلم را بدانید.
✅ هر وات مصرف بیشتر سرور، از مسیر برق و سرمایش به صورت‌حساب می‌رسد.
✅ هزینه‌های یک‌باره مثل نصب و حمل معمولاً در تعرفه ماهانه دیده نمی‌شوند.
✅ بدون برآورد سه‌ساله نمی‌توان گفت کولوکیشن یا سرور اختصاصی کدام به‌صرفه‌تر است.
✅ هر وات مصرف بیشتر سرور، از مسیر برق و سرمایش به صورت‌حساب می‌رسد.
✅ هزینه‌های یک‌باره مثل نصب و حمل معمولاً در تعرفه ماهانه دیده نمی‌شوند.
✅ بدون برآورد سه‌ساله نمی‌توان گفت کولوکیشن یا سرور اختصاصی کدام به‌صرفه‌تر است.
💡 کولوکیشن = سخت‌افزار از شما، زیرساخت از دیتاسنتر
✅ قیمت کولوکیشن را همیشه کنار هزینه خرید و نگهداری سخت‌افزار بسنجید.
✅ برآورد یونیت، برق و IP پیش از خرید با مشاوره تیم فنی ۲۴ ساعته، تنها در وب‌داده
✅ برآورد یونیت، برق و IP پیش از خرید با مشاوره تیم فنی ۲۴ ساعته، تنها در وب‌داده
اگر این صفحه را باز کرده‌اید، به دنبال یک برآورد روشن برای هزینه کولوکیشن هستید: نگهداری سرور خودتان در دیتاسنتر چقدر خرج دارد و آیا از اجاره سرور ارزان‌تر تمام می‌شود یا نه. در ادامه گام‌به‌گام اقلام صورت‌حساب را باز می‌کنیم، روش محاسبه را با یک مثال فرضی نشان می‌دهیم و هزینه‌های پنهان را هم فهرست می‌کنیم.
🔶 کولوکیشن سرور در وب‌داده
سرور خودتان را دارید؟ صفحه کولوکیشن سرور وب‌داده را ببینید و برآورد یونیت، برق و IP را پیش از خرید با تیم فنی بررسی کنید 👇
📌 آنچه در این مقاله می‌خوانید
◀️ هزینه کولوکیشن چیست و از چه اجزایی تشکیل می‌شود؟
◀️ جدول اجزای قیمت کولوکیشن و واحد محاسبه
◀️ روش محاسبه قیمت کولوکیشن؛ گام‌به‌گام با مثال فرضی
◀️ جدول قیمت کولوکیشن ماهانه و سالانه؛ مثال فرضی
◀️ کولوکیشن یا سرور اختصاصی؟ مقایسه سه‌ساله و نقطه سر به سر
◀️ مقایسه سه‌ساله کولوکیشن و سرور اختصاصی اجاره‌ای
◀️ هزینه‌های پنهانی که در تعرفه نمی‌بینید
◀️ کولوکیشن ارزان؛ ریسک‌هایی که باید بسنجید
◀️ کولوکیشن سرور در وب‌داده؛ میزبانی سرور خودتان یا سرور آماده
◀️ سوالات متداول درباره قیمت کولوکیشن
◀️ جمع‌بندی؛ هزینه کولوکیشن را با اعداد واقعی خودتان بسنجید
◀️ جدول اجزای قیمت کولوکیشن و واحد محاسبه
◀️ روش محاسبه قیمت کولوکیشن؛ گام‌به‌گام با مثال فرضی
◀️ جدول قیمت کولوکیشن ماهانه و سالانه؛ مثال فرضی
◀️ کولوکیشن یا سرور اختصاصی؟ مقایسه سه‌ساله و نقطه سر به سر
◀️ مقایسه سه‌ساله کولوکیشن و سرور اختصاصی اجاره‌ای
◀️ هزینه‌های پنهانی که در تعرفه نمی‌بینید
◀️ کولوکیشن ارزان؛ ریسک‌هایی که باید بسنجید
◀️ کولوکیشن سرور در وب‌داده؛ میزبانی سرور خودتان یا سرور آماده
◀️ سوالات متداول درباره قیمت کولوکیشن
◀️ جمع‌بندی؛ هزینه کولوکیشن را با اعداد واقعی خودتان بسنجید
هزینه کولوکیشن چیست و از چه اجزایی تشکیل می‌شود؟
کولوکیشن (Colocation) یعنی سرور یا تجهیزات شبکه‌ای را که خریده‌اید به دیتاسنتر می‌سپارید تا در رک استاندارد نصب شود و از برق پشتیبان، سرمایش، امنیت فیزیکی و شبکه پرظرفیت آن استفاده کند. دیتاسنتر مالک تجهیزات شما نیست و فقط زیرساخت را اجاره می‌دهد؛ به همین دلیل صورت‌حساب از چند قلم مستقل ساخته می‌شود که هر کدام واحد اندازه‌گیری خودش را دارد. اگر با خود این سرویس تازه آشنا شده‌اید، ابتدا کولوکیشن چیست را بخوانید.
یک تشبیه ساده: کولوکیشن شبیه اجاره غرفه در یک مجتمع تجاری است. کالا و دکور غرفه مال شماست، اما متراژ، برق و نگهبانی را مجتمع تأمین می‌کند و بر اساس متراژ و مصرف پول می‌گیرد. در دیتاسنتر، «متراژ» همان یونیت رک است و «کنتور» همان سهمیه برق.
🔸 نکته فنی: قیمت بسته‌ای یا تفکیکی؟
ارائه‌دهندگان معمولاً یا بسته‌ای قیمت می‌دهند (یونیت، برق، پورت و ترافیک مشخص با هم) یا تفکیکی. برای مقایسه منصفانه قیمت کولوکیشن، بسته را به اقلام جدا بشکنید و ببینید سهمیه برق و ترافیک آن برای سرور شما کافی است یا نه.
۱- فضای رک بر حسب یونیت (U)
طبق استاندارد EIA-310 که با عنوان IEC 60297 هم پذیرفته شده، هر یونیت ۱.۷۵ اینچ یا ۴۴.۴۵ میلی‌متر ارتفاع دارد و رک سرور کامل رایج 42U است. سرورهایی مثل HPE ProLiant DL360 فقط 1U جا می‌گیرند، اما سرورهای ذخیره‌سازی یا GPU ممکن است 2U تا 4U بخواهند. برخی دیتاسنترها به ازای هر یونیت قیمت می‌دهند و برخی ربع، نیم یا رک کامل اجاره می‌دهند. یونیت‌های سوئیچ، فایروال و فضای جریان هوا را هم بشمارید؛ همین‌ها بعداً قیمت کولوکیشن را بالا می‌برند.
۲- برق؛ آمپر، کیلووات و افزونگی
برق معمولاً به سه شکل فروخته می‌شود: سهمیه جریان بر حسب آمپر، توان تعهدشده بر حسب کیلووات یا مصرف اندازه‌گیری‌شده بر حسب کیلووات‌ساعت. رابطه پایه این است: توان (وات) = ولتاژ × جریان × ضریب توان. عدد روی منبع تغذیه، مثلاً ۸۰۰ وات، حداکثر ظرفیت پاور است و مصرف واقعی سرور به بار کاری بستگی دارد و معمولاً کمتر از آن است.
اگر سرور دو پاور دارد و به دو مسیر برق A و B وصل است، هر مسیر باید در صورت قطع دیگری کل بار را تحمل کند؛ پس سهمیه را بر اساس کل مصرف روی یک مسیر بگیرید. هزینه سرمایش هم در دل همین قلم است و شاخص PUE، یعنی کل انرژی تأسیسات تقسیم بر انرژی تجهیزات IT، آن را نشان می‌دهد. روش اندازه‌گیری PUE در استاندارد ISO/IEC 30134-2 آمده که ویرایش دوم آن ژانویه ۲۰۲۶ منتشر شد.
📚 از منابع معتبر
طبق نظرسنجی جهانی دیتاسنتر Uptime Institute در سال ۲۰۲۵، میانگین وزنی PUE سالانه پاسخ‌دهندگان ۱.۵۴ بوده است. همین گزارش می‌گوید میانگین چگالی توان غالب رک‌ها به نزدیک ۹ کیلووات رسیده (از ۸.۳ کیلووات در سال قبل) و بیش از ۸۰ درصد اپراتورها هیچ رکی بالاتر از ۳۰ کیلووات ندارند.
۳- پورت شبکه، ترافیک و پهنای باند
قلم شبکه دو بخش دارد: سرعت پورت و مقدار استفاده. سه مدل رایج صورت‌حساب عبارت‌اند از حجمی بر حسب ترابایت، پهنای باند اختصاصی بر حسب مگابیت بر ثانیه و صدک ۹۵. در صدک ۹۵، مصرف هر ۵ دقیقه نمونه‌برداری می‌شود. در پایان ماه، ۵ درصد بالاترین نمونه‌ها کنار می‌رود و بالاترین عدد باقی‌مانده مبنای صورت‌حساب می‌شود؛ یعنی در ماه ۳۰ روزه، حدود ۳۶ ساعت اوج مصرف هزینه اضافه‌ای ندارد. مفهوم ترافیک ورودی و خروجی را هم در مقاله ترافیک یک به یک سرور توضیح داده‌ایم.
۴- آدرس IP؛ IPv4 کمیاب و IPv6 فراوان
هر سرور دست‌کم یک IPv4 عمومی لازم دارد. این منبع محدود است: RIPE NCC، که ایران در منطقه خدماتی آن قرار دارد، در ۲۵ نوامبر ۲۰۱۹ آخرین تخصیص /22 خود را انجام داد و از آن زمان فقط بلوک‌های /24 بازیابی‌شده را از طریق صف انتظار واگذار می‌کند. به همین دلیل IPv4 اضافه معمولاً قلمی جدا و دوره‌ای است، در حالی که فضای آدرس IPv6 چنین کمبودی ندارد. اگر رنج IP خودتان را دارید، امکان اعلام آن با BGP را بپرسید.
۵- Remote Hands؛ دست‌های فنی شما در دیتاسنتر
Remote Hands یا Smart Hands یعنی تکنسین دیتاسنتر به جای شما کار فیزیکی انجام دهد. طبق مستندات Equinix، این خدمات کارهایی مثل خاموش و روشن کردن دستگاه، بررسی چشمی، کابل‌کشی و نصب قطعه را پوشش می‌دهد و موردی یا زمان‌بندی‌شده سفارش داده می‌شود. نحوه محاسبه آن در قراردادها یکسان نیست. سروری با کنسول مدیریت از راه دور، مثل iLO در HPE یا IPMI، به مراجعه کمتری نیاز دارد.
۶- هزینه‌های یک‌باره؛ نصب، حمل و کراس‌کانکت
بخشی از هزینه فقط یک بار پرداخت می‌شود: نصب در رک، ریل اگر همراه سرور نباشد، حمل و بیمه و کابل‌کشی اولیه. اگر به اپراتور دیگری در همان دیتاسنتر اتصال مستقیم لازم دارید، کراس‌کانکت هم مطرح می‌شود؛ Equinix آن را لینک کابلی فیزیکی و اختصاصی میان دو طرف در دیتاسنتر تعریف می‌کند. منطق راه‌اندازی در سرورهای اجاره‌ای را در هزینه ستاپ سرور اختصاصی توضیح داده‌ایم.
جدول اجزای قیمت کولوکیشن و واحد محاسبه
جدول زیر اقلام اصلی صورت‌حساب را با واحد رایج و عامل تعیین‌کننده هر کدام کنار هم گذاشته است؛ از آن به‌عنوان چک‌لیست هنگام گرفتن پیش‌فاکتور استفاده کنید.
| قلم هزینه | واحد محاسبه رایج | عامل تعیین‌کننده |
|---|---|---|
| فضای رک | یونیت (U)، ربع، نیم یا رک کامل | ارتفاع و تعداد دستگاه‌ها |
| برق | آمپر، کیلووات یا کیلووات‌ساعت | اوج مصرف و برق دو مسیره |
| شبکه | ترابایت، مگابیت اختصاصی یا صدک ۹۵ | الگوی ترافیک و سرعت پورت |
| آدرس IP | تعداد آدرس یا سابنت | سرویس‌های نیازمند IP مستقل |
| Remote Hands | هر درخواست یا بازه زمانی | تعداد مراجعه و فوریت |
| راه‌اندازی | یک‌باره | نصب، ریل، کابل و کراس‌کانکت |
روش محاسبه قیمت کولوکیشن؛ گام‌به‌گام با مثال فرضی
در این بخش همراه تیم وب‌داده باشید تا صورت‌حساب را پیش از امضای قرارداد روی کاغذ بسازیم. روش ساده است: هر قلم را با واحد خودش اندازه بگیرید، در نرخ پیش‌فاکتور ضرب کنید و هزینه‌های یک‌باره و سخت‌افزار را جدا اضافه کنید.
⚠️ اعداد این بخش فرضی‌اند
برای اینکه مثال‌ها با تعرفه واقعی هیچ دیتاسنتری اشتباه گرفته نشود، مبالغ را با «واحد فرضی» نشان می‌دهیم. قیمت کولوکیشن واقعی را فقط از پیش‌فاکتور رسمی ارائه‌دهنده بگیرید.
۱- فهرست تجهیزات و یونیت‌ها
◀️ تعداد سرورها و ارتفاع هر کدام (1U، 2U یا بیشتر) را بنویسید.
◀️ سوئیچ، فایروال یا KVM اختصاصی را جدا بشمارید.
◀️ برای رشد سال آینده، یک یا دو یونیت ذخیره در نظر بگیرید.
◀️ عمق سرور و نوع ریل را با دیتاسنتر چک کنید.
◀️ سوئیچ، فایروال یا KVM اختصاصی را جدا بشمارید.
◀️ برای رشد سال آینده، یک یا دو یونیت ذخیره در نظر بگیرید.
◀️ عمق سرور و نوع ریل را با دیتاسنتر چک کنید.
۲- برآورد توان واقعی و سهمیه آمپر
مصرف را از روی پاور حدس نزنید؛ آن را اندازه بگیرید. کنسول مدیریت سرور یا پاورمتر معمولاً مصرف لحظه‌ای و اوج را نشان می‌دهد و برای سرورهای HPE، ابزار رسمی HPE Power Advisor هم برای برآورد مصرف وجود دارد. در مثال فرضی ما اوج مصرف 400 وات، ولتاژ 230 ولت و ضریب توان 0.95 است:
I (A) = P (W) / ( V x PF )
I = 400 / ( 230 x 0.95 ) ≈ 1.83 A
Reserved quota ➡️ 2 A📌 یادآوری
سهمیه را روی اوج مصرف ببندید، نه میانگین. بوت شدن سرور و بار سنگین پردازشی مصرف را بالا می‌برند و عبور از سهمیه ممکن است به قطع فیوز یا هزینه مازاد برسد.
۳- الگوی ترافیک و انتخاب مدل شبکه
نمودار ترافیک ماه‌های اخیر را بررسی کنید. ترافیک یکنواخت با مدل حجمی یا پهنای باند اختصاصی قابل پیش‌بینی‌تر است و جهش‌های کوتاه با صدک ۹۵ منصفانه‌تر حساب می‌شود. برای تبدیل این دو به هم: 1 مگابیت بر ثانیه مصرف پیوسته در ماه 30 روزه حدود 324 گیگابایت ترافیک می‌سازد.
1 Mbps x 2,592,000 s = 2.592 Tbit ≈ 324 GB / month
50 Mbps (sustained) ≈ 16.2 TB / month۴- تعداد IP، Remote Hands و جمع نهایی
IPهای لازم را بر اساس سرویس‌ها بشمارید و تعداد احتمالی مراجعه Remote Hands در سال را تخمین بزنید؛ سرور قدیمی‌تر معمولاً مراجعه بیشتری می‌خواهد. سپس اقلام را جمع بزنید:
Monthly = Space + Power + Network + IP + Remote Hands
Year 1 = Monthly x 12 + One-time
3-Year = Monthly x 36 + One-time + Hardware + Spare parts - Residual value
جدول قیمت کولوکیشن ماهانه و سالانه؛ مثال فرضی
فرض کنید یک سرور 1U با اوج مصرف 400 وات، سهمیه 2 آمپر، ترافیک ماهانه حدود 5 ترابایت و 4 آدرس IPv4 دارید و هر فصل یک بار Remote Hands لازم می‌شود. همه مبالغ فرضی و بر حسب «واحد» است:
| قلم (مثال فرضی) | ماهانه (واحد) | سالانه (واحد) |
|---|---|---|
| فضای 1U در رک | 100 | 1٬200 |
| سهمیه برق 2 آمپر | 80 | 960 |
| ترافیک 5 ترابایت | 40 | 480 |
| 4 آدرس IPv4 | 20 | 240 |
| Remote Hands، فصلی یک بار | 10 | 120 |
| جمع اقلام دوره‌ای | 250 | 3٬000 |
| نصب و راه‌اندازی یک‌باره | – | 150 (فقط سال اول) |
| جمع سال اول | – | 3٬150 |
این جدول فقط منطق محاسبه قیمت کولوکیشن را نشان می‌دهد و نسبت اقلام در دیتاسنترهای مختلف فرق می‌کند. فایده این قالب آن است که با تغییر یک ورودی، مثلاً دو برابر شدن سهمیه برق، اثرش را روی جمع سالانه فوراً می‌بینید.
کولوکیشن یا سرور اختصاصی؟ مقایسه سه‌ساله و نقطه سر به سر
در اجاره سرور اختصاصی، سخت‌افزار مال ارائه‌دهنده است و مبلغ ماهانه معمولاً فضا، برق، شبکه و تعویض قطعات معیوب را پوشش می‌دهد. در کولوکیشن، زیرساخت را جدا می‌خرید و مالکیت و ریسک سخت‌افزار با شماست. پس برای انتخاب بین کولوکیشن یا سرور اختصاصی، باید جمع هزینه را در یک افق زمانی مشخص مقایسه کرد، نه تعرفه ماهانه را.
همان مثال فرضی را ادامه می‌دهیم: سرور را 6٬000 واحد خریده‌اید، برای قطعات یدکی در سه سال 600 واحد کنار می‌گذارید و پس از سه سال سرور 1٬000 واحد ارزش فروش دارد. اجاره ماهانه سرور اختصاصی مشابه هم 400 واحد است:
Colocation 3Y = 6,000 + 150 + (250 x 36) + 600 - 1,000 = 14,750
Dedicated 3Y = 400 x 36 = 14,400
Break-even ≈ (6,000 + 150 + 600 - 1,000) / (400 - 250) ≈ 38 monthsدر این مثال، اجاره در افق سه‌ساله کمی ارزان‌تر است و کولوکیشن از حدود ماه 38 به بعد به‌صرفه‌تر می‌شود. اگر سخت‌افزار را از قبل دارید، هزینه خرید از معادله حذف می‌شود و کفه به سمت کولوکیشن می‌رود. عدد درست فقط با ورودی‌های واقعی خودتان به دست می‌آید. برای محاسبه کامل هزینه کل مالکیت، راهنمای خرید سرور یا اجاره سرور اختصاصی را ببینید.
کدام مسیر برای شما منطقی‌تر است؟
🎯 کولوکیشن معمولاً وقتی مناسب‌تر است که:
✅ سخت‌افزار مناسب را از قبل دارید یا به سخت‌افزار خاصی نیاز دارید.
✅ افق استفاده شما از نقطه سر به سر طولانی‌تر است.
✅ تیم فنی برای تعویض قطعه و ارتقا دارید.
✅ افق استفاده شما از نقطه سر به سر طولانی‌تر است.
✅ تیم فنی برای تعویض قطعه و ارتقا دارید.
🎯 اجاره سرور آماده معمولاً وقتی کم‌ریسک‌تر است که:
◀️ سرمایه اولیه برای خرید سخت‌افزار محدود است.
◀️ نیروی فنی برای خرید قطعه و مراجعه حضوری ندارید.
◀️ نیاز شما ممکن است در یکی دو سال آینده تغییر کند.
◀️ نیروی فنی برای خرید قطعه و مراجعه حضوری ندارید.
◀️ نیاز شما ممکن است در یکی دو سال آینده تغییر کند.
مقایسه سه‌ساله کولوکیشن و سرور اختصاصی اجاره‌ای
جدول زیر تفاوت‌ها را از نگاه هزینه و مسئولیت خلاصه می‌کند؛ ردیف آخر همان مثال فرضی بالاست.
| معیار | کولوکیشن | سرور اختصاصی اجاره‌ای |
|---|---|---|
| سرمایه اولیه | خرید سخت‌افزار با شما | معمولاً اجاره دوره اول و راه‌اندازی |
| تعویض قطعه معیوب | خرید قطعه و Remote Hands با شما | معمولاً با ارائه‌دهنده |
| انتخاب سخت‌افزار | آزاد؛ هر مدل و پیکربندی | پلن آماده یا پیکربندی سفارشی |
| دارایی پس از سه سال | سرور مال شماست | دارایی‌ای باقی نمی‌ماند |
| جمع سه‌ساله در مثال فرضی | 14٬750 واحد | 14٬400 واحد |
هزینه‌های پنهانی که در تعرفه نمی‌بینید
بیشتر غافلگیری‌ها از اقلامی می‌آید که در قیمت کولوکیشن اعلام‌شده دیده نمی‌شود. پیش از امضای قرارداد این موارد را بپرسید:
❌ مصرف مازاد برق و ترافیک: نرخ عبور از سهمیه چقدر است و آیا قطع خودکار در کار است؟
❌ Remote Hands شبانه و تعطیل: نرخ خارج از ساعات اداری و حداقل زمان هر درخواست.
❌ توقف سرویس: تا رسیدن قطعه جایگزین، سرویس ممکن است متوقف بماند؛ هزینه Downtime را هم حساب کنید.
❌ مالیات و تعدیل سالانه: مالیات بر ارزش افزوده و افزایش تعرفه در قرارداد چطور تعریف شده است؟
❌ نوسان قیمت قطعات: قیمت قطعات وارداتی با نرخ ارز تغییر می‌کند و بودجه ارتقا را جابه‌جا می‌کند.
❌ خاتمه قرارداد: حداقل مدت تعهد، هزینه فسخ و شرایط تحویل سرور هنگام خروج.
❌ Remote Hands شبانه و تعطیل: نرخ خارج از ساعات اداری و حداقل زمان هر درخواست.
❌ توقف سرویس: تا رسیدن قطعه جایگزین، سرویس ممکن است متوقف بماند؛ هزینه Downtime را هم حساب کنید.
❌ مالیات و تعدیل سالانه: مالیات بر ارزش افزوده و افزایش تعرفه در قرارداد چطور تعریف شده است؟
❌ نوسان قیمت قطعات: قیمت قطعات وارداتی با نرخ ارز تغییر می‌کند و بودجه ارتقا را جابه‌جا می‌کند.
❌ خاتمه قرارداد: حداقل مدت تعهد، هزینه فسخ و شرایط تحویل سرور هنگام خروج.
کولوکیشن ارزان؛ ریسک‌هایی که باید بسنجید
کولوکیشن ارزان لزوماً بد نیست؛ اگر قیمت پایین از بهره‌وری و مقیاس بیاید، به نفع شماست. مشکل وقتی است که ارزانی با حذف اقلامی به دست آمده باشد که فقط روز حادثه دیده می‌شوند. این نشانه‌ها را جدی بگیرید:
❌ سهمیه برق کمتر از اوج مصرف واقعی سرور شما
❌ تغذیه برق تک‌مسیره، بدون UPS و ژنراتور مستند؛ نشانه Tier دیتاسنتر پایین
❌ لینک بالادستی شلوغ که سرعت پورت را در ساعات اوج بی‌معنا می‌کند
❌ Remote Hands کند یا فقط در ساعات اداری
❌ قرارداد مبهم، بدون تعهد کتبی درباره دسترس‌پذیری و جبران خسارت
❌ تغذیه برق تک‌مسیره، بدون UPS و ژنراتور مستند؛ نشانه Tier دیتاسنتر پایین
❌ لینک بالادستی شلوغ که سرعت پورت را در ساعات اوج بی‌معنا می‌کند
❌ Remote Hands کند یا فقط در ساعات اداری
❌ قرارداد مبهم، بدون تعهد کتبی درباره دسترس‌پذیری و جبران خسارت
در مقابل، کولوکیشن ارزان برای سرور آزمایشی، بکاپ ثانویه یا سخت‌افزاری که توقف کوتاهش مشکلی ایجاد نمی‌کند، می‌تواند انتخاب درستی باشد.
☁️ نکته کارشناسی
پیش از انتخاب کولوکیشن ارزان، قیمت را با پرسش‌های فنی بسنجید: برق چند مسیره است، UPS و ژنراتور چه ظرفیتی دارند، لینک بالادستی به چند اپراتور وصل است و محافظت DDoS در بسته هست یا نه. برای معیارهای بیشتر، راهنمای انتخاب دیتاسنتر را بخوانید و فهرست بهترین دیتاسنترهای ایران را هم مرور کنید.
یک سناریوی نمونه در پشتیبانی وب‌داده
سناریویی که در گفت‌وگوهای پیش از فروش زیاد پیش می‌آید: شرکتی دو سرور قدیمی را در اتاق سرور دفتر نگه داشته و می‌خواهد هر دو را به کولوکیشن ببرد. پیشنهاد اول تیم فنی، اندازه‌گیری مصرف واقعی از کنسول مدیریت به جای خواندن عدد روی پاور و شمارش دقیق IPهای لازم است.
نتیجه معمولاً یکی از این دو است: سروری که هنوز عمر مفید و قطعه در دسترس دارد برای کولوکیشن مناسب است، اما برای سروری که قطعاتش به‌سختی پیدا می‌شود، اجاره سرور اختصاصی کم‌ریسک‌تر است. یعنی انتخاب بین کولوکیشن یا سرور اختصاصی گاهی برای هر سرور جداگانه انجام می‌شود و تصمیم نهایی با خود مشتری است.
کولوکیشن سرور در وب‌داده؛ میزبانی سرور خودتان یا سرور آماده
اگر پس از بررسی قیمت کولوکیشن، نگهداری سرور خودتان منطقی است، خدمات کولوکیشن وب‌داده را ببینید؛ و اگر نمی‌خواهید سرمایه‌تان درگیر سخت‌افزار شود، سرور اختصاصی ایران گزینه آماده است. مزیت‌هایی که می‌توانید روی آن‌ها حساب کنید:
✅ مشاوره تیم فنی ۲۴ ساعته پیش از خرید برای برآورد یونیت، برق، ترافیک و IP
✅ IP Announcement رنج IP متعلق به شما از طریق BGP با AS وب‌داده
✅ اجاره IP و خدمات کانفیگ سرور برای تیم‌های بدون نیروی فنی کافی
✅ محافظ DDoS با ظرفیت 100 Gbit/s، فایروال سخت‌افزاری و امنیت چندلایه
✅ سرور اختصاصی HPE DL360 Gen9 با 2 پردازنده Xeon E5-2680 v4، 64GB رم ECC، 1TB NVMe و پورت 10Gbit/s
✅ نصب خودکار سیستم‌عامل و تحویل آنی سرور اختصاصی پس از پرداخت
✅ در سرور اختصاصی ایران فقط دانلود محاسبه می‌شود و آپلود رایگان است
✅ IP Announcement رنج IP متعلق به شما از طریق BGP با AS وب‌داده
✅ اجاره IP و خدمات کانفیگ سرور برای تیم‌های بدون نیروی فنی کافی
✅ محافظ DDoS با ظرفیت 100 Gbit/s، فایروال سخت‌افزاری و امنیت چندلایه
✅ سرور اختصاصی HPE DL360 Gen9 با 2 پردازنده Xeon E5-2680 v4، 64GB رم ECC، 1TB NVMe و پورت 10Gbit/s
✅ نصب خودکار سیستم‌عامل و تحویل آنی سرور اختصاصی پس از پرداخت
✅ در سرور اختصاصی ایران فقط دانلود محاسبه می‌شود و آپلود رایگان است
🚀 بیشتر بدانید: اگر هنوز بین کولوکیشن یا سرور اختصاصی مردد هستید، مقاله سرور اختصاصی چیست مزایا و محدودیت‌های مدل اجاره‌ای را توضیح می‌دهد.
سوالات متداول درباره قیمت کولوکیشن
قیمت کولوکیشن یک سرور به چه عواملی بستگی دارد؟
مهم‌ترین عوامل تعداد یونیت، سهمیه برق، مدل و مقدار ترافیک، تعداد IP و نیاز به Remote Hands است. کیفیت زیرساخت هم اثر مستقیم دارد: برق دو مسیره، ظرفیت UPS و ژنراتور و تعداد اپراتورهای بالادستی. به همین دلیل دو پیشنهاد هم‌قیمت ممکن است خدمات متفاوتی داشته باشند؛ همیشه پیش‌فاکتور تفکیکی بخواهید.
کولوکیشن ارزان همیشه انتخاب بدی است؟
نه. برای سرور آزمایشی، بکاپ ثانویه یا سخت‌افزاری که توقف کوتاهش مشکلی ایجاد نمی‌کند، کولوکیشن ارزان می‌تواند منطقی باشد. مشکل وقتی است که سرویس اصلی کسب‌وکار روی برق تک‌مسیره، لینک شلوغ یا Remote Hands کند قرار بگیرد؛ آن‌وقت هزینه یک توقف طولانی ممکن است از صرفه‌جویی چند ماه بیشتر شود.
کولوکیشن یا سرور اختصاصی؛ برای کسب‌وکار نوپا کدام منطقی‌تر است؟
کسب‌وکارهای نوپا معمولاً سرمایه محدود و نیاز متغیر دارند؛ پس اجاره سرور آماده اغلب کم‌ریسک‌تر است، چون خرید سخت‌افزار و تعویض قطعه با ارائه‌دهنده است. اگر سخت‌افزار مناسب را از قبل دارید یا افق استفاده‌تان از نقطه سر به سر طولانی‌تر است، کولوکیشن را هم محاسبه کنید.
سهمیه برق را بر اساس توان پاور سرور حساب کنم؟
نه. عددی مثل ۸۰۰ وات روی پاور حداکثر ظرفیت منبع تغذیه است و مصرف واقعی به بار کاری بستگی دارد. مصرف را با کنسول مدیریت، پاورمتر یا ابزار برآورد سازنده اندازه بگیرید و سهمیه را بر اساس اوج مصرف انتخاب کنید. در برق دو مسیره، هر مسیر باید کل بار را تحمل کند.
آیا می‌توانم رنج IP خودم را در کولوکیشن استفاده کنم؟
معمولاً بله، به شرطی که مالکیت یا مجوز استفاده از رنج قابل احراز باشد و ارائه‌دهنده آن را با BGP اعلام کند. وب‌داده از IP Announcement رنج IP شما با AS خودش پشتیبانی می‌کند. این کار نیاز به خرید IPv4 اضافه را کم می‌کند، اما هماهنگی فنی و ثبت درست اطلاعات مسیریابی را لازم دارد.
هزینه Remote Hands را چطور کم کنیم؟
سرور را با کنسول مدیریت از راه دور مثل iLO یا IPMI تحویل دهید تا نصب سیستم‌عامل و ری‌استارت سخت از راه دور ممکن باشد. کابل‌ها و دیسک‌ها را برچسب بزنید و نقشه ساده‌ای از چیدمان داشته باشید. برای سرور قدیمی، نگه داشتن چند قطعه پرخطر در دیتاسنتر هم تعداد مراجعه را کم می‌کند.
آیا قیمت کولوکیشن در طول قرارداد ثابت می‌ماند؟
به متن قرارداد بستگی دارد. برخی قراردادها نرخ را برای مدت تعهد ثابت نگه می‌دارند و برخی تعدیل دوره‌ای دارند. پیش از امضا، سازوکار افزایش نرخ، مالیات، حداقل مدت تعهد و هزینه فسخ را کتبی بپرسید و در محاسبه سه‌ساله، سناریوی افزایش تعرفه را هم بگنجانید.
جمع‌بندی؛ هزینه کولوکیشن را با اعداد واقعی خودتان بسنجید
دیدیم که صورت‌حساب کولوکیشن از چند قلم مستقل ساخته می‌شود: یونیت رک، سهمیه برق بر حسب آمپر یا کیلووات، پورت و ترافیک، آدرس IP، Remote Hands و هزینه‌های یک‌باره. روش محاسبه را هم با یک مثال فرضی مرور کردیم: هر قلم را با واحد خودش اندازه بگیرید، در نرخ پیش‌فاکتور ضرب کنید و برای مقایسه با اجاره، جمع سه‌ساله را همراه با سخت‌افزار و ارزش باقی‌مانده بسنجید.
دستاورد اصلی این راهنما یک چک‌لیست است: مصرف واقعی را اندازه بگیرید، هزینه‌های پنهان را بپرسید و فریب کولوکیشن ارزان بدون برق دو مسیره و Remote Hands پاسخ‌گو را نخورید. اگر سخت‌افزار مناسب دارید، کولوکیشن در افق بلندمدت می‌تواند به‌صرفه باشد؛ اگر سرمایه یا تیم فنی محدود است، سرور اختصاصی آماده ریسک کمتری دارد.
تیم فنی وب‌داده در هر دو مسیر کنار شماست: از برآورد یونیت، برق و IP پیش از خرید تا IP Announcement با AS وب‌داده و سرور اختصاصی HPE با تحویل آنی. توصیه نهایی ما ساده است: پیش از انتخاب بین کولوکیشن یا سرور اختصاصی، پیش‌فاکتور بگیرید و همین جدول را با اعداد واقعی خودتان پر کنید.
در صورتی که سوالی داشتید می‌توانید در بخش نظرات با ما در ارتباط باشید.
امیدوارم این مقاله از بلاگ وب‌داده برای شما مفید بوده باشد.
امیدوارم این مقاله از بلاگ وب‌داده برای شما مفید بوده باشد.
