خط پیشرفت یک فرمان چهارکیفیتی FFmpeg HLS روی سرور آزمایشی ما در پایان نوشت speed=0.8x. یعنی هر ثانیه فقط هشت‌دهم ثانیه ویدیو ساخته می‌شد و در پخش زنده این عقب‌ماندگی جمع می‌شود. چهار انکود کامل با preset medium برای دو vCPU زیاد بود. پیش از افزودن هر کیفیت، این چهار عدد را به ترتیب بخوانید:

  1. عدد speed: نسبت زمان ویدیو به زمان ساعت؛ در پخش زنده باید روی 1x بماند.
  2. عدد fps: در اجرای زنده باید با نرخ فریم منبع برابر بماند.
  3. بار پردازنده: سهم FFmpeg از کل هسته‌ها، جدا از سهم وب‌سرور.
  4. طول قطعه: عدد #EXTINF در پلی‌لیست باید با hls_time بخواند.

💡 مرز زنده ماندن یک فرمان

فیلد speed می‌گوید در هر ثانیه از ساعت چند ثانیه ویدیو ساخته شده است.
✅ ظرفیت را روی نمونه ضبط‌شده بسنجید و پایداری را روی ورودی زنده.
✅ ردیف تازه فقط وقتی جا دارد که speed بعد از آن هم بالای ۱ بماند.

خود FFmpeg این عدد را هر نیم ثانیه تازه می‌کند. ردیف‌های نردبان و preset انکودر هر کدام سهمی از همین بودجه برمی‌دارند؛ کار شما خرج آگاهانه همین بودجه است.

ffmpeg hls، نمودار سه کیفیت ویدیو که از یک ورودی ساخته می‌شوند و زیر یک پلی‌لیست مادر قرار می‌گیرند

عدد speed در خروجی FFmpeg مرز پخش زنده را نشان می‌دهد

پخش زنده با FFmpeg HLS فقط وقتی روان می‌ماند که انکودر هر ثانیه ورودی را در یک ثانیه یا کمتر پردازش کند. عدد پایدار زیر 1x در فیلد speed یعنی صف ورودی بلندتر می‌شود و بیننده دیر یا زود به توقف می‌خورد.

نردبان سه‌کیفیتی ۳۰ ثانیه ویدیو را در ۱۲٫۲ ثانیه ساخت و خط پیشرفت speed=2.47x نوشت. فاصله تازه شدن این خط با گزینه -stats_period تنظیم می‌شود و پیش‌فرضش ۰٫۵ ثانیه است.

ورودی RTMP و پوشه‌ای که nginx پلی‌لیست‌ها را از آن به بیننده می‌دهد، هر دو با راه‌اندازی پخش زنده روی سایت سر جایشان نشسته‌اند. فرمان نردبان از اولی می‌خواند و در دومی می‌نویسد.

سرور آزمایشی دو vCPU از خانواده Intel Xeon داشت، با FFmpeg 6.1.1 از مخزن Ubuntu. آزمون‌های ظرفیت با منبع مصنوعی testsrc2 در 1920×1080 و ۳۰ فریم اجرا شدند؛ تاریخ: ۱۶ آبان ۱۴۰۵.

خواندن خط پیشرفت با و بدون -re

گزینه -re، که راهنمای ffmpeg آن را معادل -readrate 1 می‌داند، ورودی را با سرعت زمان واقعی می‌خواند؛ یک اجرای ۷۵ ثانیه‌ای با آن روی speed=1x ماند و بدون آن به 2.47x رسید. ورودی RTMP هم همیشه با سرعت زمان واقعی می‌رسد؛ برای دیدن حاشیه، چند دقیقه از جریان را با -c copy در فایل ضبط کنید و نردبان را روی آن فایل اجرا کنید.

نرخ فریم و بار پردازنده کنار speed

در اجرای زنده fps روی ۳۰ ماند و FFmpeg حدود ۳۵ درصد کل دو vCPU را گرفت. تصویر testsrc2 از تصویر دوربین ارزان‌تر کد می‌شود؛ این عددها سقف خوش‌بینانه‌اند.

هر کیفیت اضافه چقدر از بودجه پردازنده می‌خورد؟

در یک نردبان FFmpeg HLS، فیلتر split ورودی را پخش می‌کند و هر ردیف scale و انکود کامل خودش را دارد. روی سرور آزمایشی، ردیف دوم speed را از 5.18x به 3.45x رساند و ردیف چهارم، 1080p، آن را تا 1.51x پایین برد.

ورودی مشترک چیزی از کار سه انکودر کم نمی‌کند؛ سخنران یک همایش سه‌زبانه یک نفر است و باز سه کابین ترجمه، سه مترجم تمام‌وقت می‌خواهند. هزینه هر انکودر با تعداد پیکسل ردیفش بالا می‌رود.

نتیجه اندازه‌گیری روی دو vCPU

ردیف‌های نردبانpresetfpsspeed
یک ردیف: 720pveryfast1555.18x
دو ردیف: 720p و 480pveryfast1043.45x
سه ردیف: 720p تا 360pveryfast742.47x
چهار ردیف: 1080p تا 360pveryfast451.51x

هر اجرا ۳۰ ثانیه و بدون -re بود؛ بیت‌ریت ردیف‌ها از ۶۰۰۰ تا ۸۰۰ کیلوبیت.

کاربرگ نردبان خودتان

عدد speed هر ردیف را در ستون آخر بگذارید؛ ردیف چهارم split=4، یک -map دیگر و v:3,a:3,name:1080p می‌خواهد. در جدول نمونه اپل (به گفته خودش «یک مجموعه ممکن») 720p با ۳۰۰۰ و 1080p با ۶۰۰۰ آمده‌اند؛ عددهای 480p و 360p انتخاب ماست.

رزولوشنبیت‌ریت تصویرpresetعدد speed بعد از افزودن این ردیف
1280×7203000kveryfast……
854×4801400kveryfast……
640×360800kveryfast……
1920×10806000kveryfast……

عدد speed در خروجی FFmpeg مرز پخش زنده را نشان می‌دهد

پلی‌لیست مادر و var_stream_map برای چند کیفیت

خروجی FFmpeg HLS برای چند کیفیت یک پلی‌لیست مادر دارد و برای هر کیفیت یک پلی‌لیست رسانه با قطعه‌هایش. گزینه var_stream_map جریان‌ها را به کیفیت‌ها می‌سپارد و master_pl_name نام فایل مادر را می‌دهد.

فرمان کامل سه‌کیفیتی، خط به خط

این فرمان جریان application با نام src را از nginx می‌کشد، بدون -re و -f lavfi؛ mystream را با کلید پخش خودتان عوض کنید. روی یک nginx-rtmp آزمایشی با -t 45 اجرایش کردیم و speed روی 1.04x ماند.

sudo mkdir -p /var/www/hls/ladder && sudo chown "$USER" /var/www/hls/ladder
cd /var/www/hls/ladder
ffmpeg -hide_banner -i rtmp://127.0.0.1:1935/src/mystream \
  -filter_complex "[0:v]split=3[a][b][c];[a]scale=w=1280:h=720[v720];[b]scale=w=854:h=480[v480];[c]scale=w=640:h=360[v360]" \
  -map "[v720]" -c:v:0 libx264 -b:v:0 3000k -maxrate:v:0 3200k -bufsize:v:0 6000k \
  -map "[v480]" -c:v:1 libx264 -b:v:1 1400k -maxrate:v:1 1500k -bufsize:v:1 2800k \
  -map "[v360]" -c:v:2 libx264 -b:v:2 800k -maxrate:v:2 860k -bufsize:v:2 1600k \
  -map 0:a -map 0:a -map 0:a -c:a aac -b:a 128k -ac 2 \
  -preset veryfast -g 60 -keyint_min 60 -sc_threshold 0 \
  -f hls -hls_time 6 -hls_list_size 6 -hls_flags delete_segments+independent_segments \
  -hls_segment_filename "stream_%v/seg_%05d.ts" -master_pl_name master.m3u8 \
  -var_stream_map "v:0,a:0,name:720p v:1,a:1,name:480p v:2,a:2,name:360p" \
  "stream_%v/index.m3u8"
  1. خط ۱ و ۲، پوشه خروجی: /var/www/hls/ladder زیر root /var/www همان nginx است که /hls/ را سرو می‌کند، پس نشانی پخش‌کننده https://live.example.ir/hls/ladder/master.m3u8 می‌شود. پوشه از hls/src جداست تا با HLS خود nginx تداخل نکند.
  2. خط ۴ تا ۷، ردیف‌ها: split و scale سه اندازه می‌سازند و maxrate و bufsize سقف و بافر بیت‌ریت هر ردیف‌اند.
  3. خط ۹، keyframe: -g دو برابر fps است (۶۰ برای ۳۰ فریم، ۵۰ برای ۲۵). لاگ libx264 keyint_min=31 نشان داد، یعنی نصف g به‌اضافه یک؛ جلوی keyframe اضافه را -sc_threshold 0 می‌گیرد.
  4. خط ۱۰ تا ۱۳، muxer: قطعه ۶ ثانیه‌ای، پنجره شش‌قطعه‌ای و %v که با نام هر کیفیت عوض می‌شود.

☁️ هم‌ترازی keyframe در سه ردیف

طبق مستندات muxer با نام hls، قطعه روی اولین keyframe بعد از گذشتن hls_time بریده می‌شود و مشخصات اپل مرز قطعه یکسان در همه کیفیت‌ها را توصیه می‌کند.
در ویدیویی آزمایشی با برش در ثانیه‌های ۱٫۳ و ۲٫۶، libx264 روی همان برش‌ها keyframe گذاشت؛ با -sc_threshold 0 فقط ثانیه‌های صفر و ۲.
گزینه -force_key_frames "expr:gte(t,n_forced*2)" فقط keyframe اضافه می‌کند و برش ۱٫۳ ثانیه با آن هم keyframe گرفت؛ کنار -sc_threshold 0 و داخل گیومه بزنیدش.

خروجی واقعی پلی‌لیست مادر

#EXTM3U
#EXT-X-VERSION:6
#EXT-X-STREAM-INF:BANDWIDTH=3440800,RESOLUTION=1280x720,CODECS="avc1.64001f,mp4a.40.2"
stream_720p/index.m3u8

#EXT-X-STREAM-INF:BANDWIDTH=1680800,RESOLUTION=854x480,CODECS="avc1.64001f,mp4a.40.2"
stream_480p/index.m3u8

#EXT-X-STREAM-INF:BANDWIDTH=1020800,RESOLUTION=640x360,CODECS="avc1.64001e,mp4a.40.2"
stream_360p/index.m3u8

قطعه چهارم در هر سه پوشه با یک فریم I در زمان‌مهر یکسان 19.466667 شروع شد؛ جابه‌جایی بی‌پرش بین کیفیت‌ها به همین نیاز دارد.

پنجره زنده با hls_list_size و delete_segments

پیش‌فرض hls_list_size در FFmpeg عدد ۵ است و hls_time ۲ ثانیه. اپل برای پلی‌لیست زنده دست‌کم شش قطعه را الزامی می‌داند و طول هدف ۶ ثانیه و دست‌کم ۱۵ دقیقه محتوا را توصیه می‌کند. فرمان بالا فقط کف شش قطعه را دارد؛ ۱۵ دقیقه یعنی hls_list_size 150 و با همین بیت‌ریت‌ها حدود ۶۳۰ مگابایت دیسک. در ثانیه ۶۲ اجرای زنده، فهرست شش قطعه داشت و پوشه هفت، چون hls_delete_threshold با پیش‌فرض ۱ یکی را نگه می‌دارد.

⚠️ دیسک کوچک و پرچم delete_segments

بدون delete_segments، فهرست جلو می‌رود اما فایل‌های قدیمی می‌مانند. با بیت‌ریت‌های همین فرمان، یک ضرب ساده حدود ۲٫۵ گیگابایت برای هر ساعت پخش می‌دهد.

پلی‌لیست مادر و var_stream_map برای چند کیفیت

تنظیم preset را با بودجه پردازنده انتخاب کنید

گزینه -preset در libx264 سرعت انکود را با فشرده‌سازی معاوضه می‌کند و روی همه ردیف‌ها با هم اثر دارد. روی سرور کم‌هسته، FFmpeg HLS را با preset سریع‌تری اجرا کنید تا speed بعد از آخرین ردیف هم بالای ۱ بماند.

خود libx264 presetها را از سریع به کند این‌طور فهرست می‌کند: ultrafast، superfast، veryfast، faster، fast، medium، slow، slower، veryslow و placebo. پیش‌فرض medium است و راهنمای H.264 در ویکی FFmpeg هم همین ترتیب را آورده است.

سه preset روی یک نردبان

نردبان و presetfpsspeedزمان CPU کاربر
سه ردیف با ultrafast1324.38x۹٫۸ ثانیه
سه ردیف با veryfast742.47x۱۹٫۳ ثانیه
سه ردیف با medium451.49x۳۶٫۰ ثانیه
چهار ردیف با medium240.8x۶۹٫۹ ثانیه

با ردیف 1080p، medium به 0.8x افتاد؛ همان عدد ابتدای صفحه. اجرای دوباره همین پیکربندی چهارردیفی 0.801x داد.

وقتی speed زیر ۱ می‌رود

ارزان‌ترین راه یک پله preset سریع‌تر است. بعد، حذف ردیف بالایی که هزینه‌اش را بیننده‌های با اینترنت سریع می‌دهند. گران‌ترین راه هسته بیشتر است؛ اینکه آن هسته‌ها از چه پردازنده‌ای بیایند را راهنمای انتخاب CPU سرور روشن می‌کند. انکودرهای سخت‌افزاری را آزمایش نکردیم.

⚠️ ترنسکد روی همان سروری که سایت را بالا نگه می‌دارد

در اجراهای بدون -re، FFmpeg تا حدود ۱۹۰ درصد از سقف ۲۰۰ درصدی دو vCPU را گرفت. اگر سایت هم همین‌جا باشد، هر اوج بازدید از بودجه انکود کم می‌کند؛ حاشیه را بزرگ نگه دارید یا ترنسکد را جدا کنید.

هر کیفیت تازه را یا با هسته بیشتر می‌خرید یا با حذف ردیفی دیگر، و روی سروری که هسته‌اش ثابت مانده فقط راه دوم در دست شماست.

چرا قطعه‌های HLS از hls_time بلندتر درمی‌آیند؟

خود muxer قطعه را روی اولین keyframe بعد از hls_time می‌بُرد؛ hls_time را مضربی از فاصله keyframe بگذارید.

طبق مستندات، mpegts با همه نسخه‌های HLS سازگار است و fmp4 از نسخه ۷ به بعد؛ hls_segment_type انتخابش می‌کند.

اپل ۶ ثانیه را توصیه می‌کند و پیش‌فرض FFmpeg ۲ ثانیه است. قطعه کوتاه‌تر یعنی فایل و درخواست بیشتر.

بله، تا وقتی speed بالای ۱ بماند؛ جدول preset بالا همین مرز را روی دو vCPU نشان می‌دهد.

اولی فریم می‌شمارد و دومی زمان. هیچ‌کدام به‌تنهایی جلوی keyframe تغییر صحنه را نمی‌گیرد؛ کنار هر دو -sc_threshold 0 لازم است.

در این فرمان سه بار انکود می‌شود. مستندات var_stream_map با agroup راه وصل کردن ردیف‌های فقط‌صدا به ردیف‌های تصویر را هم نشان می‌دهد.

گزینه master_pl_publish_rate آن را بعد از هر چند قطعه دوباره منتشر می‌کند.

جمع‌بندی؛ سقف نردبان FFmpeg HLS را عدد speed تعیین می‌کند
نردبان را روی چند دقیقه ضبط‌شده از جریان واقعی اجرا کنید. ردیف‌ها را یکی‌یکی بیفزایید، تا جایی که speed هنوز با فاصله بالای ۱ بماند. روی دو vCPU آزمایشی سه ردیف با veryfast جا شد و چهار ردیف با medium نه. keyframe را با -g و -sc_threshold 0 هر دو ثانیه هم‌تراز کنید و hls_time را ۶ بگذارید. hls_list_size را بین کف ۶ و ۱۵۰ پیشنهادی اپل به اندازه دیسک انتخاب کنید و delete_segments را از قلم نیندازید. اگر سایت هم روی همین سرور است، سهمش را پیش از تقسیم بودجه کنار بگذارید.

🚀 پلیری که master.m3u8 را باز کند

نشانی master.m3u8 به پخش‌کننده صفحه سایت می‌رسد، با nginx و ماژول RTMP و application با نام src پشت آن.

یک ردیف از نردبان خودتان کم کنید و فرمان را روی همان نمونه ضبط‌شده دوباره اجرا کنید: speed تازه روی سرور شما به چند رسید؟

منابع گزینه‌ها و پیش‌فرض‌ها

وب داده
وب داده

جدید ترین مطالب آموزشی و کاربردی را در اینجا بخوانید !
ما با بهره‌گیری از دانش روز و تجربه متخصصان حوزه فناوری، مجموعه‌ای از آموزش‌های کاربردی و مقالات تخصصی را گردآوری کرده‌ایم که هر یک، پاسخی دقیق به پرسش‌های شماست. ؛ از مفاهیم پایه تا پیچیده‌ترین تکنیک‌های حرفه‌ای. اینجا، دانش با زبانی ساده اما عمیق در اختیار شما قرار می‌گیرد.

مقاله‌ها: 306
پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *