خروجی lscpu روی سرور اختصاصی ممکن است ۸ هسته و ۱۶ ترد بگوید و روی یک VM آزمایشی یک ترد در هر هسته. هایپرتردینگ چیست؟ نام Intel برای اجرای دو ترد روی یک هسته فیزیکی؛ هسته دومی ساخته نمی‌شود و سودش به نوع بار سرور بستگی دارد.

حکم ترد دوم بر اساس کار اصلی سرور

  • ✅ اگر کار اصلی سرور سایت PHP با بازدید هم‌زمان است: روشن بماند
  • ✅ اگر کار اصلی سرور دیتابیس یا فشرده‌سازی بکاپ است: روشن بماند و یک بار بسنجید
  • ✅ اگر کار اصلی سرور بازی تک‌ترد یا محاسبات عددی است: بسنجید
  • ⚠️ اگر کار اصلی سرور میزبانی VM دیگران روی پردازنده آسیب‌پذیر Intel است: خاموش کردن را بررسی کنید
  • ✅ اگر مهمان یک VPS هستید: تصمیم با میزبان است

💡 عدد ۲ در Thread(s) per core

هسته منطقی دوم در واحدهای اجرایی هسته فیزیکی با ترد اول شریک است.
✅ عدد ۲ در Thread(s) per core یعنی سیستم‌عامل روی هر هسته دو CPU منطقی می‌بیند.
✅ سهم CPUهای یک VPS از سخت‌افزار میزبان در vCPU چیست و چه فرقی با هسته فیزیکی دارد آمده است.

برای بیشتر سرورهای وب لازم نیست به تنظیمی دست بزنید؛ کافی است بدانید ترد دوم ماشین شما روشن بماند، سنجیده شود یا خاموش شود.

هایپرتردینگ چیست، نمای نزدیک پردازنده سرور روی مادربرد با دو مسیر نوری که به یک هسته می‌رسند

دو عدد در یک پردازنده؛ هسته فیزیکی و منطقی

هسته فیزیکی مدار واقعی روی تراشه است و هسته منطقی همان چیزی که سیستم‌عامل زمان‌بندی می‌کند. صفحه رسمی Intel زیر عنوان «هایپرتردینگ چیست؟» آن را فناوری سخت‌افزاری می‌خواند که اجازه می‌دهد روی هر هسته بیش از یک ترد اجرا شود. پردازنده برای هر هسته فیزیکی دو زمینه اجرا (execution context) نشان می‌دهد.

یک چرخ خیاطی و دو خیاط

در خیاطی‌ای با یک چرخ و دو خیاط، وقتی یکی پارچه را برش می‌زند، دیگری پشت چرخ است و سفارش‌ها زودتر تحویل می‌شوند؛ ولی اگر هر دو هم‌زمان چرخ را بخواهند، یکی منتظر می‌ماند. ترد دوم هم زمان بیکار هسته را پر می‌کند و Intel همین را منبع افزایش توان پردازش می‌داند.

خواندن Thread(s) per core در خروجی lscpu

ابزار lscpu طبق صفحه man خودش تعداد CPU، ترد و هسته را از sysfs و /proc/cpuinfo می‌خواند. این بخشی از خروجی یک ماشین مجازی KVM آزمایشی با util-linux 2.39.3 است که برای این مطلب بررسی شد:

$ lscpu
CPU(s):                 2
Thread(s) per core:     1
Core(s) per socket:     2
Socket(s):              1
Hypervisor vendor:      KVM

$ lscpu -e=CPU,CORE
CPU CORE
  0    0
  1    1

🔸 ستون‌های CPU و CORE در lscpu -e

راهنمای داخلی همین نسخه، CPU را «شماره CPU منطقی» و CORE را «شماره هسته منطقی» تعریف می‌کند. دو سطر با CORE یکسان، دو ترد یک هسته‌اند. صفحه man یادآوری می‌کند که در محیط مجازی این اعداد پیکربندی مهمان‌اند و معمولاً با میزبان فرق دارند.

هایپرتردینگ کجا کمک می‌کند و کجا نه

هایپرتردینگ کجا کمک می‌کند و کجا نه

اینکه سود هایپرتردینگ چیست و چقدر است، به بار سرور بستگی دارد. وبلاگ رسمی AMD (مارس ۲۰۲۵) بهره SMT را برای بارهایی که از آن سود می‌برند «اغلب ۳۰ تا ۵۰ درصد» می‌نویسد؛ این ادعای خود AMD است و صفحه Intel عددی نمی‌دهد.

کاربرد سرورروشن بماند؟دلیل از مستندات
سایت PHP و وب‌سرور با درخواست هم‌زمانبلهسندی برای PHP نیست؛ درخواست‌های هم‌زمان ترد آماده برای پر کردن وقفه‌های هسته می‌دهند
دیتابیس MySQL یا PostgreSQLبله، بعد بسنجیدشرکت AMD بهبود کارایی دیتابیس روی EPYC 9755 را از Phoronix نقل می‌کند
فشرده‌سازی بکاپ و رمزنگاریبلههمان آزمون در این دو بار هم بهبود دیده است
کامپایل پروژه با چند job موازیبله، بعد بسنجیدسندی عدد جدا نداده؛ jobهای مستقل بار پرترد می‌سازند
سرور بازی با حلقه اصلی تک‌تردبسنجیدبه گفته Intel موتورهای بازی کم‌ترد (سمت بازیکن) به فرکانس تک‌هسته متکی‌اند
محاسبات HPC و شبیه‌سازی عددیبسنجیدبه گفته AMD برخی بارهای HPC هسته فیزیکی انحصاری را ترجیح می‌دهند
نرم‌افزار با لایسنس هسته‌ایبسنجیدشرکت AMD در لایسنس هسته فیزیکی صرفه می‌بیند؛ لایسنس بر پایه ترد حساب دیگری دارد
میزبان KVM با مهمان‌های ناشناس روی پردازنده Intel آسیب‌پذیرخاموش کردن را بررسی کنیدمستندات L1TF و MDS هسته لینوکس
مهمان یک VPSتصمیم با میزبانهسته داخل VM وضعیت SMT میزبان را نمی‌داند

سایت و دیتابیس؛ جایی که کار موازی زیاد است

سیستم‌عامل درخواستی را که منتظر دیسک یا شبکه است از روی CPU برمی‌دارد، پس SMT برای آن انتظار کاری نمی‌کند. کار SMT پر کردن وقفه‌های کوتاه داخل هسته است، مثل انتظار برای داده حافظه بعد از cache miss که AMD مثال می‌زند. سایت و دیتابیس شلوغ ترد آماده زیادی برای این وقفه‌ها دارند؛ ولی یک کوئری سنگین تکی سریع‌تر نمی‌شود.

💡 نتیجه جدول برای بیشتر سرورهای وب

برای سایت یا دیتابیس معمولی Hyper-Threading را روشن نگه دارید؛ Intel آن را پیش‌فرض فعال می‌داند. اگر سرور اختصاصی یک ترد در هر هسته دارد، smt/control را ببینید: notsupported یعنی سیستم‌عامل SMT نمی‌بیند (از پردازنده یا BIOS) و off یعنی هسته خاموشش کرده است.

سرور بازی و محاسبات سنگین؛ اول اندازه بگیرید

تردهای منطقی بیشتر، حلقه اصلی تک‌ترد سرور بازی را سریع‌تر نمی‌کنند. روی سرور اختصاصی، بار واقعی را یک بار با SMT روشن و یک بار خاموش اجرا کنید. معیار، عدد خود سرویس است: زمان هر tick یا صدک ۹۹ زمان پاسخ.

فناوری SMT در AMD همان ایده با نامی دیگر است؟

بله، از نظر ایده. SMT یا چندنخی هم‌زمان نام عمومی این روش است و مستندات هسته لینوکس درباره L1TF می‌نویسد پیاده‌سازی Intel از SMT را HyperThreading می‌نامند. هر چه درباره اینکه هایپرتردینگ چیست گفتیم، روی سرور EPYC با نام SMT صدق می‌کند؛ به نوشته وبلاگ AMD، صف‌های in-order ایستا بین دو ترد تقسیم می‌شوند و بیشتر منابع هسته رقابتی مشترک است.

  • روشن و خاموش کردن: Intel گزینه Hyper-Threading Technology را در BIOS معرفی می‌کند و AMD تغییر SMT را از BIOS یا در زمان اجرا در لینوکس ممکن می‌داند.
  • امنیت: AMD می‌پذیرد SMT هدف حمله‌های side-channel است و آن را با firmware و طراحی هسته مهار می‌کند.
  • لایسنس: راهنمای انتخاب CPU سرور حساب لایسنس هسته‌ای را جدا آورده است.

فناوری SMT در AMD همان ایده با نامی دیگر است؟

خاموش کردن هایپرتردینگ را در این حالت‌ها بسنجید

دلیل جدی خاموش کردن ترد دوم امنیت است. برای مدیر میزبان مجازی‌سازی با پردازنده Intel، هایپرتردینگ چیست پیش از هر چیز پرسشی امنیتی است. روی پردازنده‌های آسیب‌پذیر، دو ترد یک هسته در حافظه نهان L1D شریک‌اند و مهمان مخرب روی یکی می‌تواند داده ترد هم‌جوار را هدف بگیرد.

اسناد L1TF و MDS هسته لینوکس پردازنده‌های AMD و دیگر سازنده‌های غیر Intel را آسیب‌پذیر نمی‌دانند. به گفته L1TF، هسته به‌طور پیش‌فرض SMT را خاموش نمی‌کند. صفحه MDS خاموشی SMT را شرط محافظت کامل در برابر MFBDS و MLPDS می‌داند و می‌گوید افت کارایی‌اش به نوع بار بستگی دارد.

وضعیت فعلی را از sysfs بخوانید

cat /sys/devices/system/cpu/smt/control
cat /sys/devices/system/cpu/smt/active
cat /sys/devices/system/cpu/vulnerabilities/l1tf
cat /sys/devices/system/cpu/vulnerabilities/mds

در control، on یعنی روشن، off یا forceoff یعنی خاموش و notsupported یعنی سیستم‌عامل SMT نمی‌بیند؛ active می‌گوید ترد هم‌جواری روشن است یا نه. عبارت «VMX: SMT vulnerable» در l1tf یا «SMT vulnerable» در mds یعنی پردازنده آسیب‌پذیر و SMT روشن است؛ «Not affected» یعنی آسیب‌پذیر نیست.

طبق مستندات ABI هسته، control مقدارهای on، off، forceoff و عدد N (ترد در هر هسته) را می‌پذیرد و در حالت forceoff یا notsupported نوشتن را رد می‌کند:

echo off | sudo tee /sys/devices/system/cpu/smt/control
# برگرداندن:
echo on | sudo tee /sys/devices/system/cpu/smt/control

⚠️ روی سرور زنده نیمی از CPUهای منطقی بلافاصله خاموش می‌شوند

ترد دوم هر هسته فوراً offline می‌شود و پردازه‌ها یا VMهای بسته به آن CPUها جابه‌جا می‌شوند. اثرش فقط تا ریبوت بعدی می‌ماند.

برای حالت ماندگار، nosmt را به خط فرمان هسته بدهید. در GRUB آن را به GRUB_CMDLINE_LINUX در /etc/default/grub اضافه کنید، grub.cfg را با grub-mkconfig یا ابزار مستند توزیع‌تان دوباره بسازید، ریبوت کنید و حضورش را در /proc/cmdline ببینید. شکل nosmt=force برگشت از sysfs را می‌بندد و mitigations=auto,nosmt همه محافظت‌ها از جمله L1TF و MDS را فعال و در صورت نیاز SMT را خاموش می‌کند.

مهمان VPS از این تنظیم چه می‌بیند

مستندات L1TF از مهمانی می‌گوید که روی یک Hyperthread میزبان اجرا می‌شود و ترد هم‌جوارش دست میزبان یا مهمان دیگری است. پس vCPU شما هم می‌تواند روی یک هسته منطقی میزبان بنشیند. بستن vCPUها به هسته‌های جدا با cpuset انحصاری کار مدیر میزبان است و از داخل VPS دیده نمی‌شود.

⚠️ خاموش کردن SMT داخل VPS روی میزبان اثری ندارد

در ماشین KVM آزمایشی، smt/control مقدار notsupported داشت و نوشتن در آن رد می‌شود. صفحه MDS هم برای هسته داخل VM وضعیت «SMT Host state unknown» را پیش‌بینی کرده است؛ SMT سخت‌افزار دست BIOS و سیستم‌عامل میزبان است.

فقط می‌خواهید بدانید به تنظیم سرورتان دست بزنید یا نه؟ بیشتر جواب‌ها «نه» است و دلیلش کنار هر کدام آمده.

آیا با هایپرتردینگ سرعت سرور دو برابر می‌شود؟

خیر. دو ترد در واحدهای اجرایی یک هسته شریک‌اند. AMD بهره را اغلب ۳۰ تا ۵۰ درصد می‌نویسد؛ Intel عددی نمی‌دهد و کارایی را وابسته به پیکربندی می‌داند.

اگر Thread(s) per core در lscpu برابر ۲ بود، روی هر هسته دو CPU منطقی دارید. فایل smt/control هم on یا off نشان می‌دهد.

فناوری SMT نام عمومی روش است و Hyper-Threading پیاده‌سازی Intel از آن؛ AMD همین روش را با نام SMT عرضه می‌کند.

معمولاً نه، چون درخواست‌های هم‌زمان PHP ترد آماده برای پر کردن وقفه‌های هسته می‌دهند. اگر شک دارید، با بار واقعی در هر دو حالت اندازه بگیرید.

از داخل VPS نمی‌شود با اطمینان گفت؛ صفحه man ابزار lscpu می‌گوید روی سخت‌افزار مجازی تعداد هسته در هر سوکت ممکن است غلط باشد. جواب دقیق را از ارائه‌دهنده بگیرید.

یعنی پردازنده مجازی آن مهمان SMT گزارش نمی‌کند و نوشتن در فایل رد می‌شود. درباره پردازنده میزبان چیزی نمی‌گوید و VPS دیگری ممکن است توپولوژی دیگری ببیند.

مقدار on را در smt/control بنویسید؛ اثر nosmt از sysfs برگشت‌پذیر است. با nosmt=force باید پارامتر را از خط فرمان هسته بردارید و ریبوت کنید.

جمع‌بندی؛ برای بیشتر سرورها ترد دوم روشن بماند از پرسش هایپرتردینگ چیست یک جمله به کار سرور می‌آید: دو هسته منطقی روی یک هسته فیزیکی که وقفه‌های کوتاه آن را پر می‌کنند. برای سایت و دیتابیس دلیلی برای خاموش کردن در داده‌های Intel و AMD نیست. سرور بازی و محاسبات عددی ارزش یک آزمون با SMT روشن و خاموش را دارند. خاموشی جدی کار میزبانی است که مهمان ناشناس روی پردازنده Intel آسیب‌پذیر به L1TF یا MDS دارد؛ ابزارش smt/control و پارامتر nosmt است. روی VPS تصمیم با میزبان است و کار شما شناختن نسبت vCPU پلنتان با سخت‌افزار اوست.

🚀 هر vCPU پلن شما از کدام هسته می‌آید؟

قدم بعد از lscpu: نسبت vCPU با هسته‌های فیزیکی و منطقی میزبان.

سرور شما در lscpu چند Thread(s) per core نشان می‌دهد و بار اصلی‌اش چیست؟ با این دو، سطر خودتان را در جدول تصمیم پیدا کنید؛ اگر جدول جای شما را اشتباه گذاشته، همین پایین بگویید.

منابع

وب داده
وب داده

جدید ترین مطالب آموزشی و کاربردی را در اینجا بخوانید !
ما با بهره‌گیری از دانش روز و تجربه متخصصان حوزه فناوری، مجموعه‌ای از آموزش‌های کاربردی و مقالات تخصصی را گردآوری کرده‌ایم که هر یک، پاسخی دقیق به پرسش‌های شماست. ؛ از مفاهیم پایه تا پیچیده‌ترین تکنیک‌های حرفه‌ای. اینجا، دانش با زبانی ساده اما عمیق در اختیار شما قرار می‌گیرد.

مقاله‌ها: 299
پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *